ارزیابی ابعاد همبستگی بازآفرینی شهری و توسعه پایدار گردشگری در بافت تاریخی شهر خرم آباد
محورهای موضوعی : مربوط به گردشگری
فاطمه کشوری
1
,
احمد پوراحمد
2
*
,
علیرضا شیخالاسلامی
3
,
محمد جلیلی
4
1 - دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران
2 - استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 - استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران
4 - استادیار،گروه معماری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران
کلید واژه: بازآفرینی, بافت تاریخی, توسعه پایدار گردشگری, خرمآباد, همبستگی ,
چکیده مقاله :
بافتهای تاریخی شهری نقش بسزایی در پیوند گذشته با حال و آینده ایفا کرده و ظرفیت قابل توجهی برای توسعه اقتصادی پایدار شهرها دارند. این بافتها در معرض تهدیدات متعددی هستند و حفاظت و بازآفرینی آنها ضروری است. در این میان، بازآفرینی شهری بهعنوان رویکردی جامع و گردشگری شهری بهعنوان صنعتی پویا، نقش کلیدی در احیا و تقویت این بافتها ایفا میکنند.پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط آماری میان ابعاد بازآفرینی شهری (کالبدی، زیستمحیطی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی) و شاخصهای توسعه پایدار گردشگری در بافت تاریخی خرمآباد انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت تبیینی بوده و با روش تحقیق آمیخته، دادههای مورد نیاز از طریق منابع اسنادی و پرسشنامه گردآوری شدهاند. نمونهگیری بهصورت تصادفی ساده انجام و دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمون همبستگی پیرسون تحلیل شدهاند. نتایج نشاندهنده وجود روابط مثبت، معنادار و نسبتاً قوی میان اغلب ابعاد بازآفرینی شهری و شاخصهای توسعه پایدار گردشگری است که بهویژه همبستگی بالای ابعاد محیطی و کالبدی، اهمیت رویکردی یکپارچه و میانبخشی در بازآفرینی این بافت تاریخی را تأکید میکند.
Urban historical fabrics play a crucial role in linking the past with the present and future and possess substantial potential for the sustainable economic development of cities. However, these areas face numerous threats, making their protection and regeneration essential. In this regard, urban regeneration as an integrated approach and urban tourism as a dynamic industry play a pivotal role in revitalizing and strengthening historical fabrics. This study aims to examine the statistical relationships between the dimensions of urban regeneration (physical, environmental, social, economic, and institutional) and the indicators of sustainable tourism development in the historical fabric of Khorramabad. The research is applied in purpose and explanatory in nature. Using a mixed-methods approach, data were collected through documentary studies and questionnaires. Simple random sampling was employed, and the data were analyzed using SPSS software and Pearson correlation tests. The findings reveal positive, significant, and relatively strong relationships between most dimensions of urban regeneration and sustainable tourism development indicators. In particular, strong correlations in the environmental and physical dimensions highlight the necessity of an integrated and cross-sectoral approach to the regeneration of this historical fabric.
1. ایزدفر، ن.، و رضایی، م. (۱۳۹۹). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر بازآفرینی پایدار شهری با رویکرد آیندهپژوهی (موردشناسی: بافت ناکارآمد شهر یزد). جغرافیا و آمایش شهری منطقهای، 10(34)، 109-130. https://doi.org/10.22111/gaij.2020.5332#
2. پوراحمد، ا.، کشوری، ف.، شیخالسلامی، ع.، و جلیلی، م. (۱۴۰۴). بررسی عوامل تأثیرگذار در بازآفرینی بافت تاریخی با رویکرد توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: بافت تاریخی خرمآباد). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، 6(2)، e726362. https://doi.org/10.22034/gsma.2025.2040812.1022#
3. پوراحمد، ع.، فرهودی، ر.، زنگنهشهرکی، م.، و شفاعتقراملکی، ح. (۱۴۰۰). راهبردهای بازآفرینی شهری در بافت تاریخی با تأکید بر گردشگری پایدار. مطالعات شهری و منطقهای، 13(2)، 39-58.#
4. حسام، م.، و چراغیپور، ف. (۱۴۰۳). ارزیابی شاخصهای تأثیرگذار در بازآفرینی گردشگری شهر رشت. دریافت شده از https://civilica.com/doc/2063742#
5. شیخینصب، م.، و گندمکار، ا. (۱۴۰۲). تحلیل و تبیین ساختاری عوامل موثر بر بازآفرینی پایدار گردشگری شهری خرمآباد. مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، ۴(۴)، ۸۷–۱۰۶.#
6. کشاورز، ن.، جودکی، ح.، و نوریکرمانی، ع. (۱۴۰۴). تحلیلی بر بازآفرینی شهری در بافت تاریخی (مطالعه موردی: شهر دزفول). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 2578)، 508–534. https://doi.org/10.61186/jgs.25.78.10#
7. محمودیپاتی، ف. (۱۴۰۳). ارائه یک مدل فرآیندی یکپارچه جهت ارزیابی گردشگری بهعنوان ابزاری جهت بازآفرینی شهری. نشریه گردشگری شهری، 11(1)، 77–99. https://doi.org/10.22059/jut.2024.369062.1174#
8. میرسیدیعنبران، س. م.، حاتمینژاد، ح.، و پوراحمد، ا. (۱۴۰۴). فرآیند بازآفرینی شهری با رویکرد عدالت جبرانی در شهرک شهید باهنر مشهد. تحقیقات جغرافیایی، 40(2)، 103-113. دریافت شده از http://georesearch.ir/article-۱-۱۷۰۴-fa.html#
9. Aldossary, M. J., Alqahtany, A. M., & Alshammari, M. S. (2025). Cultural heritage as a catalyst for sustainable urban regeneration: The case of Tarout Island, Saudi Arabia. Sustainability, 17(10), 4431. https://doi.org/10.3390/su17104431#
10. Baumeister, R., & Zeller, C. (2016). Network city and sustainability: Emergent solutions from the microscale? Urban Studies, 53(11), 2321–2336.#
11. Broccardo, L., Truant, E., & Dana, L. P. (2023). The interlink between digitalization, sustainability, and performance: An Italian context. Journal of Business Research, 158, 113621. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.113621#
12. Carvalho, A., Dinis, A., & Pereira, L. (2025). Assessing tax policies for urban rehabilitation: The role of tax incentives on sustainability. In Assessing policy landscapes in taxation dynamics (pp. 38). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-3908-4.ch002#
13. Gaonkar, S., & Sukthankar, S. V. (2025). Measuring and evaluating the influence of cultural sustainability indicators on sustainable cultural tourism development: Scale development and validation. Heliyon, 11(4). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2025.eXXXX#
14. Ghanbari, E., Afzali, K., & Mahdavi, A. (2025). Analysis and evaluation of urban regeneration indicators in Qeshm. International Journal of Multiphysics, 19(1), 208. https://doi.org/10.1016/j.ijmultiph.2025.eXXXX#
15. Görgülü, Ç., & Elburz, Z. (2025). Rethinking of culture for self-sustainable regeneration. In Proceedings of the International Conference of Contemporary Affairs in Architecture and Urbanism (ICCAUA2025). https://doi.org/10.38027/ICCAUA2025EN0342#
16. Grazia, V. D. (2012). Irresistible empire: America's advance through twentieth-century Europe. Harvard University Press.#
17. Hariry, Z. (2021). The influence of globalization on distracting traditional aesthetic values in old town of Erbil. Journal of Contemporary Urban Affairs, 1(1), 56–66. https://doi.org/10.25034/1761.1(1)56-66#
18. Rachiotis, T., & Poulaki, P. (2025). The creation of green routes as a strategy for the sustainable development of the Attica region: A model of holistic urban regeneration. Sustainable Development, Culture, Traditions, 3a, 37. https://doi.org/10.26341/issn.2241-4010-2025-3a-3-M02052
19. #Rodrigues, R., Heitor, J. C., Pimentel, H., & Lopes, T. (2025). Relationship between preservation of built cultural heritage and economic development in Lisbon and Porto: Cultural legacy and urban revitalization as serial mediation mechanisms. Societies, 15(5), 124. https://doi.org/10.3390/soc15050124#
20. Saker, A., & Sayed, M. (2025). The impact of tourism development on urban spaces: A comprehensive approach to sustainable urban development. International Journal of Engineering and Applied Sciences, 2(1), 126–135. https://doi.org/10.21608/ijeasou.2025.338902.1003#
21. UN Tourism. (1985). The state’s role in protecting and promoting culture as a factor of tourism development and the proper use and exploitation of the national cultural heritage of sites and monuments for tourism. Madrid, Spain: UN Tourism.#
22. Xia, J., Wang, S., & Cheng, A. (2025). Industrial heritage and urban renewal: A quantitative study and optimization strategies for Chengdu #East Suburb Memory. Frontiers in Environmental Science, 13. https://doi.org/10.3389/fenvs.2025.1537211
23. Yang, S., Zhan, Q., Zhang, K., & Paryzat, H. (2024). Urban texture identification and characteristic analysis based on percolation theory: A case study of the second ring road area in Wuhan City. Land, 13(5), 717.#
24. Zhao, L., & Kim, E. (2025). Urban revitalization of World Heritage cities through cultural and creative industries: A case study of Pingyao under the Cities, Culture, and Creativity framework. Sustainability, 17(10), 4292. https://doi.org/10.3390/su17104292