بررسی ارتباط بین سطح نگهداشت وجوه نقد و عوامل مؤثر برآن با تأکید بر بحران‌های مالی

محورهای موضوعی : کسب و کار اسلامی

امین خلیلی ¹ , حسین جباری ² , علی اکبر فرزین فر ³ , حمیدرضا وکیلی فرد ⁴ , حسین پناهیان ⁵

1 - دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی -مالی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
2 - گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.
3 - گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
4 - گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 - گروه مدیریت مالی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.

تاریخ دریافت : 1403/08/20 تاریخ پذیرش : 1404/12/19 تاریخ انتشار : 1404/05/18

کلید واژه: نگهداشت وجوه نقد, بحران مالی, جریان نقدی, شرکت‌های بورس.,

چکیده مقاله :

هدف/ سؤال اصلی: هدف پژوهش حاضر، ارائه مدلی جهت تعیین ارتباط بین سطح نگهداشت وجه نقد و عوامل مؤثر با تأکید بر بحران‌های مالی است. روش پژوهش: در این تحقیق از روش‌های مربوط به رگرسیون چندمتغیره (داده‌های پانلی_تابلویی- اثرات ثابت) بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. به منظور انتخاب حجم نمونه از روش نمونه‌گیری حذف سیستماتیک (غربال‌گری) استفاده شد و در نهایت 144 شرکت در دوره زمانی 7 ساله بین سال های 1396 الی 1402 (در مجموع 1008 سال-شرکت) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: طبق نتایج، ارزش بازار سهام شرکت‌ها نزدیک به 3 برابر ارزش دفتری آن‌ها بوده است و بین نسبت وجه نقد به کل دارایی‌ها و متغیرهای فرصت‌های رشد، همبستگی مثبت و بین نسبت وجه نقد به کل دارایی‌ها و نسبت جريان نقد عملياتي، همبستگی منفی وجود دارد. در شرکت‌هایی با دارایی‌های ثابت بالاتر، اثر بحران مالی و نسبت جريان نقد عملياتي بیشتر، نسبت وجه نقد به کل دارایی‌ها کمتری مشاهده می‌شود. همچنین مدل انباشته برای برآورد مدل اول اولیه تحقیق مناسب تشخیص داده شد و عدم وجود ناهمسانی واریانس نیز تایید شد. به‌طورکلی، بین سطح نگهداشت وجه نقد و دیگر متغیرها در بحران‌های مالی ارتباط معنادار وجود دارد که خود مؤید فرضیه‌های پژوهش است. بحث و نتیجه‌گیری: در دوران بحران‌های مالی، ارتباط معناداری بین سطح نگهداشت وجه نقد و عوامل مؤثر وجود دارد، به‌طوری‌که شرکت‌ها با دارایی‌های ثابت بالاتر و نسبت جریان نقد عملیاتی بیشتر، نسبت وجه نقد کمتری به کل دارایی‌ها دارند.

چکیده انگلیسی:

Objective/Main Question: The aim of the present research is to provide a model to determine the relationship between cash holding levels and influencing factors with an emphasis on financial crises. Research Method: This study utilized multivariate regression methods (panel data - fixed effects). The statistical population includes all companies listed on the Tehran Stock Exchange. To select the sample size, a systematic elimination sampling method (screening) was employed, and ultimately, 144 companies were analyzed over a 7-year period from 2017 to 2023 (a total of 1008 firm-years). Findings: According to the results, the market value of the companies' stocks is nearly three times their book value. There is a positive correlation between the cash-to-total-assets ratio and growth opportunity variables, while a negative correlation exists between the cash-to-total-assets ratio and the operating cash flow ratio. In companies with higher fixed assets, the effect of financial crises and a higher operating cash flow ratio are associated with a lower cash-to-total-assets ratio. Additionally, the accumulated model was deemed suitable for estimating the initial model of the research, and the absence of heteroscedasticity was confirmed. Overall, there is a significant relationship between cash holding levels and other variables during financial crises, which supports the research hypotheses. Discussion and Conclusion: During financial crises, a significant relationship exists between cash holding levels and influencing factors, such that companies with higher fixed assets and greater operating cash flow ratios have a lower cash-to-total-assets ratio.

منابع و مأخذ:

احمدی زاده، عفت، امیربیگی لنگرودی، حبیب (1399). تأثیر نگهداشت وجه نقد شرکت بر بحران‌های مالی بر سرریز ریسک مالی، مجله مدیریت توسعه و تحول، 40، 55-64.
احمدي زاده، آرمان؛ محمدي مطلق مظهر؛ رحيم پور، مهين. (1395). بررسي تأثیر سرمايه¬هاي سازماني بر نوآوري سازماني با توجه نقش واسطه اي خلق دانش -مطالعه موردي شرکت ايران ترانسفو، همایش: كنفرانس ملي نوآوري در مديريت سيستم ها و فناوري اطلاعات با رويكرد هوشمندي كسب و كار.
آقايی، محمدعلی، نظافت، احمدرضا، ناظمی اردكانی، مهدی، جوان، علی‌اکبر. (1388). بررسـی عوامل مؤثر بر نگهداری موجودی‌های نقدی در شرکت‌های پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، پژوهش¬های حسابداری مالی،1 (1 و 2)،70-53.
بابایی صدقیانی، جواد؛ جبارزاده کنگرلوئی، سعید. (1396). تأثیر سطح نگهداشت وجه نقد و تأمین مالی از طریق بدهی بر حساسیت سرمایه‌گذاری به جریان نقدی با تأکید بر محدودیت مالی. پژوهش‌های نوین در حسابداری و حسابرسی. 1(2)، 156-189.
پورغفار، جواد و قادرزاده اسکویی، سیامک. (1400). رابطه نگهداشت وجه نقد، سرمایه در گردش و پرداخت سود سهام با سیاست¬های سرمایه‌گذاری در شرکت¬های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار، فصلنامه چشم انداز حسابداری و مدیریت، 4 (38)، 57-73.
ثقفی، علی، هاشمی، سيدعباس. (1383). بررسی تحليل رابطه بين جريانهای نقد عملياتی و اقلام تعهدی، ارائه مدل برای پیش‌بینی جريانهای نقد عملياتی، بررسيهای حسابداری و حسابرسی، 11 (38)، 52-29.
دانایی فرد، حسن، الوانی، مهدی، آذر، عادل (1383). روش شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: صفار، اشراقی.
رحيميان، نظام الدين، قرباني، محمود، شعباني، كيوان. (1393)، بررسي رابطه بين نگهداشت مازاد وجه نقد و ارزش سهام در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه علمي پژوهشي دانش سرمایه‌گذاری، 3 (12)، 33-51.
ژیان، مهدی، حیدری، محمد، (1403)، هموارسازی سود شرکت: بررسی نقش نگهداشت وجه نقد، اجتناب مالیاتی و ساختار مالکیت، کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق» مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق، بین المللی (‎از 332 تا 348)
فاتحی چنار، عبدالصمد،1400، بررسی عوامل مؤثر بر وجوه نقد در شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری، دوره: 7، شماره: 1
کیقبادی، امیررضا؛ هوشنگی، فاطمه. (1394). تأثیر کیفیت سود بر سطح نگهداشت وجه نقد با تأکید بر نقش تعدیل‌کنندگی توانایی مدیران، فصلنامه پژوهش¬هاي‌حسابداري‌مالي ‌و‌ حسابرسي، 5 (4)، 55-72.

Abid, H., Beata, G., Masood, A., Muhammad, Asif, Kh., Jozsef, P. (2023). What Matters for Corporate Cash Holdings Board Governance, Financial Constraints, or Interactions?. SAGE Open, doi: 10.1177/21582440231210618
Almeida, H., Campello, M., Weisbach, M.S., (2004), The Cash Flow Sensitivity of Cash, J. Finance 59, 1777–1804.
Al-Najjar, B., (2013), The Financial Determinants of Corporate Cash Holdings Evidence from Some Emerging Markets, International Business Review, 22, 77–88.
Bates, Th. W., Kathleen, M. K., and Rene,M. S. (2009). Why do U.S. firms hold so much more cash than they used to? Journal of Finance, 64, 1985-2021.
Baur, D.G., (2011), Financial Contagion and the Real Economy, J. Bank. Finance 36, 2680–2692.
Bryan, A., Sugihwan., L., Susanto, F. (2024). Faktor-faktor yang memengaruhi cash holding. Jurnal Paradigma Akuntansi, doi: 10.24912/jpa.v6i4.32381
Daher, M., (2010), The Determinants of Cash Holdings in UK Public and Private Firms, Degree of M.A In Finance, Lancaster University Management School.
Ferreira, M.,Vilela, A., (2004), Why do Firms Fold Cash? Evidence from EMU Countries, European Financial Management, 10 (2), 295-319.
Harford, J., (1999), Corporate Cash Reserves and Acquisitions, Journal of Finance 54, 1969–1997.
Harford, J., Kecskes, A., Mansi, S., (2012), Investor Horizons and Corporate cash Holdings, Review of Financial Studies.19 (2): 531- 559.
Jiahua, Zh., Minglin, W., Qiuqin, H. (2022). Cash holdings, the internal capital market, and capital allocation efficiency in listed companies. 36(1):827-844. doi: 10.1080/1331677x.2022.2080740
Kelly, Ch., Hamaya, J., Jaqceline, Valencia, Lee. (2023). Analisis Faktor-Faktor Yang Berpengaruh Terhadap Cash Holding pada Perusahaan Manufaktur Yang Terdaftar di Bursa Efek Indonesia Tahun 2018 – 2021. AKUA Jurnal Akuntansi dan Keuangan, 2(3):177-183. doi: 10.54259/akua.v2i3.1774
Kim, C.S., Mauer, D.C., Sherman, A.E., (1998), The Determinants of Corporate Liquidity: Theory and Evidence, Journal of Financial and Quantitative Analysis, 33, 305–334.
Myers, S. C., & Rajan, R. G. (1998). The paradox of liquidity. The Quarterly Journal of Economics, 113 (3), 733–771.
Opler, T., Pinkowitz, L., Stulz, R., Williamson, R., (1999), The Determinants and Implications of Cash Holdings, Journal of Financial Economics, 52, 3–46.
Sherif, El-H., Sameh, A., Nuha, B. (2021). Bidirectional Relationship Between Cash Holdings and Financial Performance for Banks in the MENA Region," International Journal of Customer Relationship Marketing and Management (IJCRMM), IGI Global, vol. 12(1), pages 28-43, January.
Wan-Chien Chiu, A., Chih-Wei Wang, B., Juan Ignacio, P., (2016), Tail Risk Spillovers and Corporate Cash H¬oldings, Journal of Multinational Financial Management, PP 30-48.
Wang, Z., (2010), Dynamics and Causality in Industry-Specific Volatility, J. Bank. Finance 34, 1688–1699.