بررسی نقش سرمایه انسانی در تعدیل رابطه مدیریت دانش و پایداری شغلی در صنعت گردشگری با توجه به سیاست‌های کلی اشتغال

محورهای موضوعی : مربوط به گردشگری

محمد باشکوه اجیرلو ^{1 *} , نیکسا جباری کردلر ²

1 - استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل. ایران
2 - دانشجوی دکتری بازاریابی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

تاریخ دریافت : 1404/03/01 تاریخ پذیرش : 1404/04/21 تاریخ انتشار : 1404/10/15

کلید واژه: پایداری شغلی, سرمایه انسانی, صنعت گردشگری, مدیریت دانش,

چکیده مقاله :

تحقیق حاضر به بررسی تأثیر نقش تعدیل‌گری سرمایه انسانی بر رابطه بین مدیریت دانش و پایداری شغلی در صنعت گردشگری پرداخته و با تمرکز بر بندهای 2 (ایجاد اشتغال مولد)، 3 (توسعه فرهنگ کارآفرینی)، 9 (تقویت سرمایه انسانی) و 11 (مشارکت بخش خصوصی و تعاونی در ایجاد اشتغال) از سیاست‌های کلی اشتغال ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری تدوین شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران و خبرگان صنعت گردشگری با شرایط داشتن حداقل مدرک کارشناسی در رشته‌های مدیریت، گردشگری و IT و حداقل 10 سال سابقه فعالیت در این صنعت است. از 190 نفر نمونه در دسترس، داده‌ها با استفاده از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری و مورد استفاده قرار گرفت. روایی و پایایی ابزار با روش اعتبار محتوا و آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS  و PLS نسخه 3 انجام شد. نتایج نشان داد که بین ابعاد مدیریت دانش ساختاری، فرهنگی، انسانی و فناوری با پایداری شغلی رابطه معناداری وجود دارد. با این حال، سرمایه انسانی نقش تعدیل‌گر در رابطه بین مدیریت دانش ساختاری و پایداری شغلی را تأیید نکرد، اما در مدیریت دانش فرهنگی، انسانی و فناوری تأثیر معناداری داشت. یافته‌ها براهمیت تقویت سرمایه انسانی در بهبود پایداری شغلی و  تحقق اهداف  اشتغال تأکید می‌کنند.

چکیده انگلیسی:

This study examines the moderating role of human capital in the relationship between knowledge management and job sustainability in the tourism industry, with reference to selected General Employment Policies. Using a descriptive–survey method, data were collected from 190 tourism industry managers and experts and analyzed using SPSS and SmartPLS software. The findings indicate significant relationships between structural, cultural, human, and technological dimensions of knowledge management and job sustainability. Human capital moderated the relationships involving cultural, human, and technological knowledge management, but not the structural dimension. The results highlight the importance of strengthening human capital to enhance job sustainability in the tourism sector.

منابع و مأخذ:

باشکوه اجیرلو، محمد، و قاسمی همدانی، ایمان. (1401). بررسی تأثیر مدیریت دانش در عملکرد و وفاداری کارکنان با نقش تعدیل‌گری نوآوری (نمونه پژوهش: کارکنان شرکت پتروشیمی تبریز). فصلنامه مدیریت دانش سازمانی، 5(4), 75-109.
باورصاد، بلقیس، جلدانی، شادی و قزلباش, حسین. (1400). ارزیابی نقش میانجی کارآفرینی اجتماعی در تأثیر سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی بر عملکرد عملیاتی. پژوهش¬نامه مدیریت تحول، 13(2)، 157-184.
بهبودی، امید، غیور باغبانی، سید مرتضی و شیبک، رضا. (1401). تاثیر گرایش به کارآفرینی، گرایش به بازار وگرایش به مدیریت دانش بر مزیت رقابتی پایدار: بررسی نقش میانجی توسعه محصول جدید. رهیاری (کوچینگ) در مدیریت و توسعه بهره وری. (2)، 51-79.
پارسا، امیدعلی، عسکری، غلامرضا و پازکی نژاد، ابراهیم. (1402). بکارگیری نظریه طراحی سازوکار برای پیاده سازی پیامد مطلوب مدیریت دانش در سازمان های تحقیقاتی. فصلنامه مدیریت دانش سازمانی، 6(1)، 107-140.
پاک فطرت، هادی و بهبودی، امید. (1402). کارآفرینی سبز بر مدیریت زنجیره تامین سبز و عملکرد پایدار؛ تحلیلی از نقش بازارگرایی و گرایش به مدیریت دانش در شهرداری مشهد. مطالعات مدیریت توسعه سبز2(2)، 139-157.
دانش پژوه، عرفان؛ آندرواژ، لیلا و آریا، کیومرث. (۱۴۰۲). ارائه مدل جامع بازاریابی دیجیتال برای صنعت گردشگری ایران، نشریه مدیریت و تبلیغات فروش، ۴(۱): ۹۲-۱۰۷.
دربندی فراهانی س.، مسلمی آ و شریعتی م. (1401). مطلوبیت سنجش و گزارشگری ابعاد سرمایه فکری بر ابعاد حسابداری پایداری با تعدیلگری مدیریت دانش سازمانی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری.6(23). 412-432.
ربانی، راضیه؛ محمودزاده، سیدمجتبی؛ قادری، اسماعیل و یاوری گهر، فاطمه. (۱۴۰۲). تحلیل مشکلات فرایند نظام جامع آموزش گردشگری ایران با تاکید بر رویکرد کارافرینی، ، مدیریت کسب و کارهای بین المللی،۶(۱): ۱۴۱-۱۵۹.
رحیمی، اکبر، علیوردی زاده، حسین و محمودآبادی، سمیرا. (1402). بررسی تأثیر مدیریت دانش بر چابکی سازمانی با تاکید بر نقش میانجی‌گری نوآوری سازمانی (نمونه پژوهش: سازمان های پروژه محور دفاعی). فصلنامه مدیریت دانش سازمانی. 6(2).52-21.
رستم زاده، پرویز، یادگار، زینب، هادیان، ابراهیم و شهنازی، روح اله. (1401). بررسی جایگاه صنعت گردشگری در بازار سهام ایران؛ رویکرد نظریه شبکه. برنامه¬ریزی و توسعه گردشگری، 11(41), 43-72.
رنگریز، حسن، حسن پور، اکبر, عباسیان، حسین و سجاد، عاطفه. (1400). طراحی مدل مدیریت سرمایه انسانی در بخش دولتی. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 13(4)، 115-156.
سمیع، محمدابراهیم و براتی، فرنوش. (1402). تاثیر مدیریت دانش بر عملکرد تجاری‌سازی فناوری با اثر میانجی نوآوری سازمانی. فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، ()، -.
عدلی، فریبا. (1400). شناسایی مولفه‌های کلیدی جهت استقرار مدیریت دانش به منظور توسعه حرفه‌ای پایدار معلمان. مطالعات سیاست گذاری تربیت معلم.2(4).
میرتقیان رودسری، سیّد محمّد. (1402). گفتمان گردشگری در ایدئولوژی مقام معظم رهبری. گردشگری و توسعه 12(1). 161-143.
Acs, Z., Szerb, L. and Autio, E. (2017) ‘The global entrepreneurship index’, in Global Entrepreneurship and Development Index 2016, pp.19–38, Springer, Cham.
Aksoy, C. G., €Ozcan, B., & Philipp, J. (2021). Robots and the gender pay gap in Europe. European Economic Review, 134, 103693.
Al Qershi, N. A. , Saufi, R.B.A., Muhammad, N. M. N. , BinYusoff, M.N.H., & Thurasamy, R. (2022). Greencreativity, TQM and business sustainability of large manufacturing firms in Malaysia.The TQM Journal. https://doi.org/10.1108/TQM-10-2021-0309.
Anand, A., Shantakumar, V.P., Muskat, B., Singh, S.K., Dumazert, J.-P. and Riahi, Y. (2023), "The role of knowledge management in the tourism sector: a synthesis and way forward", Journal of Knowledge Management, Vol. 27 No. 5, pp. 1319-1342.
Argyropoulou, K. (2021). Sustainable Career Development: A New Challenge in Career Counselling in the Modern Era. Advances in Social Sciences Research Journal, 8(12). 128-138.
Bailey, S. J. (2014). Smart cities in the new service economy: building platforms for smart services. AI & society, 29(3), 323-334. Barthauer, L, Kaucher, P., Spurk, D., & Kauffeld, S. (2020). Burnout and career (un) sus- tainability: Looking into the Blackbox of burnout triggered career turnover inten- tions. Journal of Vocational Behavior, 117, 103334.
Bayoll, M.P., Foye A., TellierC. & TenenhausM.,(2000). Use of PLS Path Modelling to estimate the European Consumer Satisfaction Index (ECSI) model, Published in Statistica Applicata, 12(3), 361-375.
Becerra-Fernandez, I., & Sabherwal, R. (2014). Knowledge management: Systems and processes. (pp. 1−355). New York: Routledge.
Beigi, S., Malekakhlagh, E., Nosratpanah, R., & Safari, M. (2023). A Framework for Firm Performance Under the Influence of Knowledge Management and Dynamic Capabilities: Examining the Mediating Role of Sustainable Competitive Advantage. Interdisciplinary Journal of Management Studies (Formerly known as Iranian Journal of Management Studies), 16(1), 205-227.
Birasnav, M., & Rangnekar, S. (2010). Knowledge management structure and human capital development in Indian manufacturing industries. Business Process Management Journal, 16(1), 57–75.
Cameron, E., & Green, M. (2019). Making sense of change management: A complete guide to the models, tools and techniques of organizational change. (pp. 1−495). London:Kogan Page Publishers.
Chin, T., Jawahar, I. M., & Li, G. (2022). Development and Validation of a Career Sustainability Scale. Journal of Career Development, 49(4), 769 787.
Chopra, M., Saini, N., Kumar, S., Varma, A., Mangla, S. K., & Lim, W. M. (2021). Past present, and future of knowledge management for business sustainability. Journal of Cleaner Production, 328, 129592.
Chuang, S. H. (2004). A resource-based perspective on knowledge management capability and competitive advantage: An empirical investigation. Expert Systems with Applications, 27(3), 459-465.
Coupe, T. (2019). Automation, job characteristics and job insecurity. International Jour-nal of Manpower, 40(7), 1288–1304.
De Vos, A., Van der Heijden, B. I., & Akkermans, J. (2020). Sustainable careers: Towards a conceptual model. Journal of Vocational Behavior, 117, 103196.
De Vos, A., Van der Heijden, B.I.J.M. and Akkermans, J. (2020), “Sustainable careers: towards a conceptual model”, Journal of Vocational Behavior, Vol. 117, 103196.
Doeringer, P .B. , & Piore , M. J. (2020). Internal labor markets and manpower analysis : With a new introduction. London:Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003069720.
Donate, M. J., & de Pablo, J. D. S. (2015). The role of knowledge-oriented leadership in knowledge management practices and innovation. Journal of Business Research, 68(2), 360–370.
Galin, R., & Meshcheryakov, R. (2021). Collaborative robots: Development of robotic perception system, safety issues, and integration of Ai to imitate human behavior. In Proceedings of the 15 th international conference on electromechanics and robotics "zavalishin’ sreadings (pp.175−185).
Gallup (2021), “State of the global workplace report—Gallup—Thank you”, Gallup.Com, available at: https://advise.gallup.com/state-of-the-global-workplace-2021-thank-you Girard, J., & Girard, J. (2015). Defining knowledge management: Toward an applied compendium. Online Journal of Applied Knowledge Management, 3(1), 1–20.
Gold, A. H., Malhotra, A., & Segars, A. H. (2001). Knowledge management: An organizational capabilities perspective. Journal of Management Information Systems, 18(1), 185–214.
Gorelick, C., & Tantawy-Monsou, B. (2005). For performance through learning, knowledge management is critical practice. The Learning Organization, 12(2), 125–139.
Greenhaus, J.H. and Kossek, E.E. (2014), “The contemporary career: a work–home perspective”, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, Vol. 1 No. 1, pp. 361-388.
Hall, D.T., Yip, J. and Doiron, K. (2018), “Protean careers at work: self-direction and values orientation in psychological success”, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, Vol. 5, pp. 129-156.
Hinz, N. A., Ciardo, F., & Wykowska, A. (2019). Individual differences in attitude toward robots predict behavior in human-robot interaction. In Proceedings of the interna tional conference on social robotics (pp. 64-73).
Huff, C., & Tingley, D. (2015). Who are these people?” Evaluating the demographic characteristics and political preferences of MTurk survey respondents. Research & Politics, 2(3).
Kavalic, M., Nikolic, M., Radosav, D., Stanisavljev, S., & Pecujlija, M. (2021). Influencing factors on knowledge management for organizational sustainability. Sustainability, 13,(3) 1497.
Klofsten, M., Urbano, D., & Heaton, S. (2021). Managing intrapreneurial capabilities: An overview. Technovation, 99, 102177.
Kordab, M., Raudeliunien _e, J., & Meidut _e-Kavaliauskien _e, I. (2018). Mediating role of knowledge management in the relationship between organizational learning and sustainable organizational performance. Sustainability, 12,(23) 10061.
Li, J. J., Bonn, M. A., & Ye, B. H. (2019). Hotel employee's artificial intelligence and robot- ics awareness and its impact on turnover intention: The moderating roles of per- psychological climate. Tourism ceived organizational support and competitive Management, 73, 172-181.
Lopes, C. M., Scavarda, A., Hofmeister, L. F., Thome, A. M. T., & Vaccaro, G. L. R. (2017). An analysis of the interplay between organizational sustainability, knowledgemanagement, and open innovation. Journal of Cleaner Production, 142, 476–488.
Lopez-Torres, G. C., Garza-Reyes, J. A., Maldonado-Guzman, G., Kumar, V.,Rocha-Lona, L., & Cherrafi, A. (2019). Knowledge management for sustainability inoperations. Production Planning & Control, 30(10-12), 813–826.
Margherita, E.G., & Braccini, A.M. (2021). Managing industry 4.0 automation for fair ethical business development: A single case study. Technological Forecasting and Social Change, 172,121048.
Martins, V. W. B., Rampasso, I. S., Anholon, R., Quelhas, O. L. G., & Leal Filho, W. (2019). Knowledge management in the context of sustainability: Literature review and opportunities for future research. Journal of Cleaner Production, 229, 489–500.
Mubarik MS, Govindaraju VC, Devadason ES (2014). Proposed Framework for Assessing Human Capital: Derivation of the Human Capital Index and Its Application. SSRN Electron J 1–28. https://doi.org/ 10.2139/ssrn.2433166.
Munjal, Surender & Kundu, Sumit. (2017). Exploring the connection between human capital and innovation in the globalising world. https://doi.org/10.1057/978-1-137-56561-7.
Nagwan, Alqershi & Saufi, Roselina & Abu Yaziz, Mohd Fathi & Permarupan, P.Yukthamarani & Nik Muhammad, Nik Maheran & Yusoff, Mohd & Ramayah, T. (2023). The threat of robots to career sustainability, and the pivotal role of knowledge management and human capital. Journal of Innovation & Knowledge. 8. 100386.https://doi.org/10.1016/j.jik.2023.100386.
Nam, T. (2019). Citizens about job replacement by robotic automation. Futures, 109, 39-49.
Nathaniel, S. P., Yal¸ciner, K., & Bekun, F. V. (2021). Assessing the environmental sustainability corridor: Linking natural resources, renewable energy, human capital, and ecological footprint in BRICS. Resources Policy, 70, 101924.
North, K., & Kumta, G. (2018). Knowledge management: Value creation through organizational learning. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-03698-4.
Pfeiffer, S. (2016), Robots, industry 4.0 and humans, or why assembly work is more than routine work. Societies, 6(2), 16.
Pietrosemoli, L., & Monroy, C. R. (2013). The impact of sustainable construction and knowledge management on sustainability goals. A review of the Venezuelan renewable energy sector. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 27, 683–691.
Reich, B. H., Gemino, A., & Sauer, C. (2014). How knowledge management impacts performance in projects: An empirical study. International Journal of Project Management, 32(4), 590–602.
Richardson, J., Jogulu, U., & Rentschler, R. (2017). Passion or people? Social capital and career sustainability in arts management. Personnel Review. https://doi.org/10.1108/PR-02-2016-0023.
Sallee, M. (Ed.). (2023). Creating sustainable careers in student affairs: What ideal worker norms get wrong and how to make it right. https://www.amazon.com/s?k=9781000976922&i=stripbooks&linkCode=qs.
Sharabati, A. A. A., Naji Jawad, S., & Bontis, N. (2010). Intellectual capital and business performance in the pharmaceutical sector of Jordan. Management Decision, 48(1), 105–131.
Sigala, M., & Chalkiti, K. (2015). Knowledge management, social media and employee creativity. International Journal of Hospitality Management, 45, 44–58.
Soto-Acosta, P., Popa, S., & Martinez-Conesa, I. (2018). Information technology, knowl- environmental dynamism as drivers of innovation ambiedge management and dexterity: a study in SMES. Journal of Knowledge Management, 22(4), 824-849.
Straubhaar, T. (2017). On the economics of a universal basic income. Intereconomics, 52 (2), 74-80.
Sun, D.; Yu, B.; Ma, J.(2023). Research on the Impact of Digital Empowerment on China’s Human Capital Accumulation and Human Capital Gap between Urban and Rural Areas. Sustainability, 15, 5458.
Tavakoli, M., Carriere, J., & Torabi, A. (2020). Robotics, smart wearable technologies, and autonomous intelligent systems for healthcare during the COVID-19 pandemic: An analysis of the state of the art and future vision. Advanced Intelligent Systems: 22000071. https://doi.org/10.1002/aisy.202000071.
The World Economic Forum (2018), https://www3.weforum.org٫docs٫WEF_Future_of_ Jobs 2018.pdf.
Tordera, N., Peiro. J. M., Ayala, Y., Villajos, E., & Truxillo, D. (2020). The lagged influence of organizations' human resources practices on employees' career sustainability: The moderating role of age. Journal of Vocational Behavior, 120, 103444.
Tseng, S. M., & Lee, P. S. (2014). The effect of knowledge management capability and dynamic capability on organizational performance. Journal of Enterprise Information Management, 27(2), 158–179.
Vaid, S., & Honig, B. (2020). The influence of investors’ opinions of human capital and multitasking on firm performance: A knowledge management perspective. Journal of Knowledge Management, 24(7), 1585–1603.
WTTC (World Travel and Tourism Council). (2022). Annual Research, Oxford Economics, National Sources & UNWTO. https://wttc.org/Portals/0/Documents/Reports/2022/EIR2022-Global%20Trends.pdf.
Yong, J. Y., Yusliza, M. Y., Ramayah, T., Chiappetta Jabbour, C. J., Sehnem, S., & Mani, V. (2020). Pathways towards sustainability in manufacturing organizations: Empirical evidence on the role of green human resource management. Business Strategy and the Environment, 29(1), 212–228.
Zhang, L., Godil, D. I., Bibi, M., Khan, M. K., Sarwat, S., & Anser, M. K. (2021). Caring for the environment: how human capital, natural resources, and economic growth interact with environmental degradation in Pakistan? A dynamic ARDL approach. Science of The Total Environment, 774, 145553.