ارائه مدل مسئولیتپذیری اجتماعی با رویکرد اسلامی در نظام آموزش عالی ایران مبتنی بر نظریه داده بنیاد
محورهای موضوعی :محمدعلی نادی 1 , محمد علی نادی 2 * , فریبا کریمی 3
1 - عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان).دانشگاه آزاد اسلامی. اصفهان، ایران.
2 - استاد، گروه مدیریت آموزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
3 - دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.
کلید واژه: مسئولیتپذیری اجتماعی, رویکرد اسلامی, نظام آموزش عالی, نظریه داده بنیاد, مدل پارادایمی,
چکیده مقاله :
مقدمه و هدف: امروزه دانشگاهها برای انجام وظایف با بیشترین کارایی و اثربخشی و در نتیجه تحقق اهداف و رسالتها، علاوه بر رعایت استاندارها و مقررات سازمانی و قانونی نیاز به مجموعهای از رهنمودهای اخلاقی دارند که آنها را در این امر یاری کند. بدین ترتیب مفهوم "مسئولیت اجتماعی" شکل گرفته است. هدف پژوهش حاضر ارائه مدل مسئولیت پذیری اجتماعی با رویکرد اسلامی در نظام آموزش عالی ایران مبتنی بر نظریه داده بنیاد بود. روش شناسی پژوهش: رویکرد پژوهش کیفی و به روش نظریه داده بنیاد انجام شده است. مشارکت کنندگان در پژوهش از متخصصان و استادان مطلع در امور مسئولیتپذیری اجتماعی با رویکرد اسلامی که طی سالیان متمادی تجربه کار در حوزههای مختلف دانشگاهی با ابعاد مسأله و موضوع پژوهش درگیر بودهاند، انتخاب شدند. در این پژوهش از روش نمونهگیری نظری و هدفمند و با معیار اشباع نظری دادهها استفاده گردید. بدین منظورمصاحبههایی نیمه ساختارمند با مشارکت کنندگان انجام گرفت. زمان مصاحبهها از 30 تا 80 دقیقه متفاوت بود. پس از انجام هر مصاحبه، پژوهشگر مصاحبهها را پیاده سازی کرده و مفاهیم و مقولههای مربوط به آنها را تعیین نمود، بعد از انجام 18 مصاحبه مقولههای جدیدی در اختیار مصاحبهگر قرار داده نشد. برای مشخص کردن روایی و پایایی دادهها از بازبینی مشارکت کنندگان و مرور خبرگان غیر شرکت کننده در پژوهش استفاده شد. یافتهها: پس از طی سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی 31 مقوله فرعی و 220 کدباز از تجزیه و تحلیل دادهها بهدست آمد که دراین مقاله در چارچوب مدل پارادایمی شامل: عوامل علّی، پدیده محوری، عوامل زمینهای، عوامل مداخلهگر، راهبردها و پیامدها تحلیل شده است. بحث و نتیجهگیری: بنابراین نتیجه میگیریم که مسئولیت اجتماعی دانشگاه میتواند بهصورت مؤثر بهوسیله دانشگاهها بهکار برده شود تا توسعه و پایداری را برای دانشگاه و جامعه تضمین نماید. اصلیترین نتیجه پژوهش، این بود که فعالیتهای بشردوستانه یکی از عناصر اصلی برنامه هویت سازمانی دانشگاه است.
Introduction: Today, universities need a set of ethical guidelines to perform their tasks with the most efficiency and effectiveness and as a result to fulfill their goals and missions, in addition to complying with organizational and legal standards and regulations. To help in this way, the concept of "social responsibility" has been formed. The aim of the current research was to present a model of social responsibility with an Islamic approach in Iran's higher education system based on the foundational data theory. research methodology: The qualitative research approach has been carried out using the foundational data theory method. The participants in the research were selected from experts and professors who are knowledgeable in social responsibility issues with an Islamic approach, who have been involved with the dimensions of the problem and the subject of the research during many years of work experience in various academic fields. In this research, theoretical and purposeful sampling method was used with theoretical data saturation criteria. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with the participants. The time of the interviews varied from 30 to 80 minutes. After conducting each interview, the researcher implemented the interviews and determined the concepts and categories related to them. After conducting 18 interviews, no new categories were provided to the interviewer. To determine the validity and reliability of the data, the review of participants and the review of non-participating experts were used. Findings: After three stages of open coding, central coding and selective coding, 31 subcategories and 220 open codes were obtained from the data analysis, which in this article, in the framework of the paradigm model, include: causal factors, central phenomenon, background factors, Intervening factors, strategies and consequences have been analyzed. Conclusion: Therefore, we conclude that the social responsibility of the university can be used effectively by the universities to ensure development and sustainability for the university and the society. The main result of the research was that humanitarian activities are one of the main elements of the university's organizational identity program.