تأثیر پذیری حافظ از نظامی در آموزه های اخلاقی و تعلیمی
الموضوعات : شاهنامهحشمت قیصری 1 , سیده رقیه مهری نژاد 2
1 - استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایرانشهر
2 - استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایرانشهر
الکلمات المفتاحية: حافظ, نظامی, تعلیم و تربیت, آموزه های اخلاقی,
ملخص المقالة :
در نوع تعلیمی ادبیات هدف سراینده و گوینده، آموزش حکمت و اخلاق، همچنین تشریح و تبیین مسایل اخلاقی و تربیتی و اندیشههای مذهبی، حکمی و فلسفی جامعه است. بروز انحطاط فکری و اخلاقی و روابط غیرانسانی در جامعه سبب میشود که اشعار تعلیمی در کلام سخنوران گسترش روزافزون یابد. به علاوه کثرت و شدت انحرافات موجود در جامعه، به خصوص طبقات بالای آن (حاکمان سیاسی و دینی) و سپس شیوع آن در بین مردم، باعث میشود تا بسیاری از شاعران به عنوان روشنفکر عصر خویش به بررسی و نقد اعمال این عاملان در آثار خود بپردازند و در کنار آموزههای اخلاقی و تشریح و تبیین مسایل تربیتی، به شعر خود رنگی از اعتراض و انتقاد نیز بزنند. نظامی که همچون جامعه شناسی آگاه به بررسی رفتارهای مردم جامعه زمان خود میپردازد، شعرش آیینه تمام نمای رفتارهای فردی و اجتماعی زمانش است که توانسته آن را به بهترین شکل به تصویر بکشد. حافظ نیز حامی ارزشها و منشهای اخلاقی است و پند و اندرزهایش مبتنی بر این اصول است. حافظ در پارهای از موارد از کلام نظامی تأثیر پذیرفته اما مقلد او نیست. به طور کلی از شعر وی به دو صورت استفاده میکند: یکی گرفتن مضامین و دیگر قالبهای شعری اما خیلی اسیر چارچوب تفکرات نظامی نمیشود.
