جغرافیا و مطالعات محیطی
,
شماره5,سال
3
,
زمستان
1393
یکی از مهمترین و ضروریترین ابعادی که در طراحی محیط باید به آن توجه شود؛ فرایند احساس، ادراک و شناخت محیطی است که تجربه مکان و در نتیجه بازنمایش آن به صورت رفتار در فضاهای شهری را برای انسان هموار میسازد. لذا برای ساختن محیطهای سازگار و متناسب با نیازهای ادراکی-رفتار چکیده کامل
یکی از مهمترین و ضروریترین ابعادی که در طراحی محیط باید به آن توجه شود؛ فرایند احساس، ادراک و شناخت محیطی است که تجربه مکان و در نتیجه بازنمایش آن به صورت رفتار در فضاهای شهری را برای انسان هموار میسازد. لذا برای ساختن محیطهای سازگار و متناسب با نیازهای ادراکی-رفتاری شهروندان باید شناخت صحیح و دقیق از رابطه بین انسان و محیط بدست آورد .
در این میان خیابانهای تجاری به عنوان فضاهای شهری به یاد ماندنی، قابل دسترسی و معنیدار نقش مهمی در شکلگیری الگوهای رفتاری به عهده دارند. با مروری بر ویژگیهای کیفی و نقشهای خیابان شهری از گذشته تا به حال، میتوان به وضوح، کاهش کیفیتهای محیطی و در نتیجه کاهش کیفیت حضورپذیری را که عامل مهمی در زمینه تعامل انسان و محیط، به شمار میآید را مشاهده نمود. در چنین موقعیتی، ارزیابی و سنجش نمونههایی از خیابانهای شهری و بررسی اینکه این فضاها در حال حاضر چرا و چگونه مورد استفاده قرار میگیرند از اهمیت بسزایی برخوردار است. پژوهش پیش رو با مطالعه ویژگیهای فیزیکی خیابانهای شهری و فعالیتهای انسانی (فعالیتهای منفعل – فعال) از طریق پرسشنامه، و با بررسی رابطه متقابل انسان و فضا در فضاهای شهری مورد مطالعه (خیابانهای مرکزی شهر همدان) با استفاده از تکنیک Space Syntax و مدل تصمیمگیری چند شاخصه TOPSIS، به تبیین این نکته میپردازد که، الگوهای رفتاری کاربران به صورت مشخص، از ویژگیهای مورفولوژیک خیابانهای مورد مطالعه تبعیت مینماید. به گونهای که خیابانهای مورد مطالعه، با وجود ویژگیهای مشترکی از جمله زمان و سبک ساخت، طول و عرض محور، موقعیت قرارگیری، به فراخور ویژگیهای متفاوت مورفولوژیکی از جمله همپیوندی و اتصال فضایی، تنوع و تراکم فعالیتی و نیز ویژگیهای کیفی مکان شهری، بستر شکلگیری و زمینهساز الگوهای رفتاری متفاوتی هستند.
پرونده مقاله
سرمایه ی اجتماعی و دلبستگی مکانی از مفاهیم مهم و از دارایی های یک اجتماع محلی محسوب می شوند. ارزش های اجتماعی یک مکان می تواند حس تعلق و دلبستگی افراد به محل زندگی را بهبود بخشده و از این طریق پایداری و هویت مندی محلات را تضمین کند. در این راستا و برای ارتقای ارزش های ا چکیده کامل
سرمایه ی اجتماعی و دلبستگی مکانی از مفاهیم مهم و از دارایی های یک اجتماع محلی محسوب می شوند. ارزش های اجتماعی یک مکان می تواند حس تعلق و دلبستگی افراد به محل زندگی را بهبود بخشده و از این طریق پایداری و هویت مندی محلات را تضمین کند. در این راستا و برای ارتقای ارزش های اجتماعی محلات شهری، در این مقاله سعی شده است نقش سرمایه ی اجتماعی در دلبستگی به مکان در محلات سنتی شهر همدان مورد بررسی قرار گیرد. در پژوهش حاضر از روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی و از شیوه های مرور متون، منابع و اسناد تصویری در بستر مطالعات کتابخانه ای و همچنین از روش تحقیق موردی و شیوه ی تحقیق مشاهده در بستر مطالعات میدانی و از ابزار پرسش نامه بهره گرفته شده است. همچنین با توجه به اهداف و سوال های تحقیق برای محاسبه و تحلیل مقدار بارهای عاملی و ضریب همبستگی بین مؤلفه ها و شاخص های سرمایه ی اجتماعی و احساس دلبستگی به مکان از نرم افزارهایSpss وLisrel استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که سرمایه های اجتماعی یک مکان تأثیر معناداری در فرآیند دلبستگی مکانی افراد نسبت به محله های مورد مطالعه دارد. در این روند و در فرآیند دلبستگی به مکان چهار عنصر انسان، مکان، ارزش های اجتماعی مکان و زمان، به عنوان بعد چهارم نقش موثری را می توانند در طراحی و ارتقای دلبستگی افراد به محلات شهری داشته باشند به طوری که زمان می تواند با عواملی چون گذشته تعاملی با مکان، خاطرات و رویدادها، طول مدت آشنایی افراد با یک مکان، میزان حضور و استفاده از آن و خاطره انگیزی مکان نقش مهمی در فرآیند دلبستگی به مکان داشته باشد.
پرونده مقاله
سکوی نشر دانش
سند یا سکوی نشر دانش ،سامانه ای جهت مدیریت حوزه علمی و پژوهشی نشریات دانشگاه آزاد می باشد