الگوی ساختاری بهزیستی تحصیلی براساس کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی با میانجی گری درگیری تحصیلی در دانشجویان

الگوی ساختاری بهزیستی تحصیلی براساس کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی با میانجی گری درگیری تحصیلی در دانشجویان

محورهای موضوعی : روانشناسی تربیتی

زهرا علی نژاد ¹ , باقر سرداری ² , حیدرعلی زارعی ³

1 - دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی
2 - گروه علوم تربیتی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی
3 - استادیار روانشناسی تربیتی، گروه علوم‌تربیتی و روانشناسی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران

تاریخ دریافت : 1402/09/26 تاریخ پذیرش : 1403/03/21 تاریخ انتشار : 1402/12/22

کلید واژه: بهزیستی تحصیلی, کنجکاوی معرفت شناختی, معنای زندگی, درگیری تحصیلی.,

چکیده مقاله :

این پژوهش با هدف ارائه الگوی ساختاری بهزیستی تحصیلی براساس کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی با میانجی گری درگیری تحصیلی در دانشجویان انجام شد. پژوهش حاضر در زمره مطالعات توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی در سال تحصیلی 1401 به تعداد 12000 نفر بود. نمونه آماری شامل 350 نفر بود که به روش نمونه گیری خوشه ای مرحله ای از بین دانشکده های مختلف انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه بهزیستی تحصیلی (AWBQ)، مقیاس کنجکاوی معرفت شناختی (ECS)، مقیاس معنای زندگی (MLQ) و پرسشنامه درگیری تحصیلی (AES) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل معادلات ساختاری در برنامه SPSS و AMOS انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد که کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی اثرات مستقیم مثبت و معنی دار بر درگیری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی و نیز درگیری تحصیلی اثر مستقیم مثبت و معنی داری بر بهزیستی تحصیلی دارند. همچنین، کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی اثر غیر مستقیم مثبت و معنی داری بر بهزیستی تحصیلی از طریق درگیری تحصیلی دارند (01/0p<). بنابراین، به نظر می رسد که افزایش کنجکاوی معرفت شناختی و معنای زندگی می تواند در بهبود درگیری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی کمک کند. این مطالعه می تواند در توسعه راهکارهایی برای بهبود درگیری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی مفید باشد.

چکیده انگلیسی:

This research was conducted with the aim of presenting a structural model of academic well-being based on epistemological curiosity and the meaning of life with the mediating of academic engagement in students. The present research was among descriptive-correlational studies. The statistical population of the research included all undergraduate students of Islamic Azad University, Khoy Branch, in the academic year of 2023. The statistical sample consisted of 350 people who were selected from different faculties by staged cluster sampling method. Data collection tools included Academic Wellbeing Questionnaire (AWBQ), Epistemological Curiosity Scale (ECS), Meaning of Life Scale (MLQ) and Academic Engagement Questionnaire (AES). Data analysis was done using Pearson correlation and structural equation analysis in SPSS and AMOS programs. Data analysis showed that epistemological curiosity and the meaning of life have positive and significant direct effects on academic engagement and academic well-being, and academic engagement has a significant and positive direct effect on academic well-being. Also, epistemological curiosity and the meaning of life have a positive and significant indirect effect on academic well-being through academic engagement (p<0.01). Therefore, it seems that increasing epistemological curiosity and the meaning of life can help improve academic engagement and academic well-being. This study can be useful in developing strategies to improve academic engagement and academic well-being.

منابع و مأخذ:

بردبار، مریم، و صمدیه، هادی (1399). نقش واسطه‌ای کنجکاوی معرفت‌شناختی در رابطۀ بین باورهای معرفت‌شناختی و درگیری عاملی دانشجویان. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 12 (1)، 102-82.
بردبار، مریم، و یوسفی، فریده (1395). نقش واسطه ای فرایندهای نظام خود و هیجان های تحصیلی در رابطه بین محیط حامی خودپیروی و درگیری تحصیلی. روانشناسی تحولی: روانشناسان ایرانی، 13 (49)، 28-13.
حاجی علیزاده، کبری، رفیعی پور، امین و سماوی، سیدعبدالوهاب (1395). بررسی شاخص های روانسنجی پرسشنامه درگیری تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانی شهر بندرعباس. فصلنامه اندازه گیری تربیتی، 6 (24)، 102-83.
حمزه پور حقیقی، طاهره و اسدی مجره، سامره (1398). همبسته های شادکامی دانشجویان: خوش بینی، معنای زندگی و راهبرد مقابله ای سازگارانه. فصلنامه مددکاری اجتماعی، 8 (2)، 12-5.
رمضانی، ملیحه (1395). نقش واسطه ای خودتنظیمی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین حمایت اجتماعی ادارک شده از سوی معلم و درگیری تحصیلی در دانش آموزان مقطع متوسطه شهر بیرجند. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بیرجند.
شادکام، حسن، یعقوبی، ابوالقاسم، زنگنه مطلق، فیروزه، پیرانی، ذبیح و محققی، حسین (1400). تدوین مدل سرزندگی تحصیلی براساس معنا در زندگی با میانجی‌گری شادکامی در دانش‌آموزان. پژوهش نامه روانشناسی مثبت، 7 (4)، 54-41.
شاکری، شهین، کرمی، ابوالفضل، ایزدی، مهشید و قنبری پناه، افسانه (1400). مدل یابی ساختاری بهزیستی تحصیلی بر اساس مهارت‌های ارتباطی و سبک تفکر با نقش واسطه‌گری درگیری تحصیلی دختران نوجوان در ایام شیوع کووید-19. خانواده درمانی کاربردی، 2(شماره 5-مجموعه مقالات کووید-19)، 328-353.
مرادی، مرتضی، سلیمانی خشاب، عباسعلی، شهاب زاده، صدیقه، صباغیان، حمید، دهقانی زاده، محمدحسین (1395). آزمون ساختار عاملی و سنجش همسانی درونی نسخه ایرانی پرسشنامه بهزیستی تحصیلی. فصلنامه اندازه گیری تربیتی، 7 (26)، 148-123.
مصرآبادی، جواد، استوار، نگار و جعفریان، سکینه (1392). بررسی روایی سازه و تشخیصی پرسشنامۀ معنا در زندگی در دانشجویان. مجلۀ علوم رفتاری، 1(7)، 83-90.
Acosta-Gonzaga, E. (2023). The Effects of Self-Esteem and Academic Engagement on University Students’ Performance. Behavioral Sciences, 13(4), 348.
Alhaj-Mahmoud, F. M., & Ahmad, S. A. (2021). Psychological well-being program efficacy on meaning-in-life in a sample of University of Jeddah students. Journal of Psychology in Africa, 31(3), 232-236.
Belfi, B., Goos, M., Fraine, B.D., Damme, J.V. (2012). The effect of class composition by gender and ability on secondary school students’ school well-being and academic self-concept: A literature review. Educational Research Review, 7(1), 62-74.
Boekaerts, M. (2016). Engagement as an inherent aspect of the learning process. Learning and Instruction, 43, 76-83.
Bordbar, M & Samadieh, H. (2020). The mediating role of epistemic curiosity in relationship between university students’ epistemic beliefs and agentic engagement. Studies in Learning & Instruction, 12 (1), 82-102. [In Persian]
Bordbar, M & Yousefi, F. (2016). The mediation roles of self-system processes and academic emotions in relationship between autonomy supportive environment and academic engagement. Journal of developmental psychology: Iranian psychologist, 13 (49), 13-28. [In Persian]
Carreno, D. F., Eisenbeck, N., Cangas, A. J., García-Montes, J. M., Del Vas, L. G., & María, A. T. (2020). Spanish adaptation of the Personal Meaning Profile-Brief: Meaning in life, psychological well-being, and distress. International Journal of Clinical and Health Psychology, 20(2), 151-162.
Chen, Q., & Tang, X. (2023). A Summary of Research on Flow Theory Based Interactive Mobile Advertising Design. In Proceedings of the 2nd International Conference on Culture, Design and Social Development (CDSD) (pp. 420-427). Atlantis Press.
Datu, J. A. D., & Valdez, J. P. M. (2016). Psychological capital predicts academic engagement and well-being in Filipino high school students. The Asia-Pacific Education Researcher, 25(3), 399-405.
Fang, Y. H., Li, C. Y., Arain, G. A., & Bhatti, Z. A. (2021). How does participation and browsing affect continuance intention in virtual communities? An integration of curiosity theory and subjective well-being. Behaviour & Information Technology, 40(3), 221-239.
Garrosa, E., Blanco-Donoso, L. M., Carmona-Cobo, I., & Moreno-Jiménez, B. (2017). How does curiosity, meaning in life, and search for meaning predict college students’ daily emotional exhaustion and engagement? Journal of Happiness Studies, 18(1), 17-40.
Haji Alizadeh, K., Rafieipour, A & Samavi, SA. (2016). Examining the psychometric indicators of the academic involvement questionnaire in Bandar Abbas high school students. Educational Measurement Quarterly, 6(24), 102-83. [In Persian]
Halpern, D. F. (2018). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking. Psychology Press.
Hamzehpoor Haghighi, T & Asadi Majreh, S. (2019). Correlatives of Happiness in University Students: Optimism, Meaning of Life and Coping Strategies. Journal of Social work, 8 (2), 5-12. [In Persian]
Hong, J.-C., Hwang, M.-Y., Szeto, E., Tai, K.-H., & Tsai, C.-R. (2016). Positive Affect Relevant to Epistemic Curiosity to Reflect Continuance Intention to Join a Hands-On Making Contest. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 12(9), 2267-2279.
Kim, E. M. (2021). The Relationship between the Meaning of Life and Academic Satisfaction of Adult Learners: Mediating Effect of Academic Engagement. Journal of the Korea Convergence Society, 12(12), 257-265.
Kim, H. K. (2022). In the COVID-19 era, effects of job stress, coping strategies, meaning in life and resilience on psychological well-being of women workers in the service sector. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(16), 9824.
Korhonen, J., Linnanmäki, K., & Aunio, P. (2014). Learning difficulties, academic well-being and educational dropout: A person-centred approach. Learning and individual differences, 31, 1-10.
Krumrei-Mancuso, E. J., Haggard, M. C., LaBouff, J. P., & Rowatt, W. C. (2020). Links between intellectual humility and acquiring knowledge. The Journal of Positive Psychology, 15(2), 155-170.
Litman, J. A. (2008). Interest and deprivation factors of epistemic curiosity. Personality and Individual Differences, 44(7), 1585-1595.
Litman, J. A., & Spielberger, C. D. (2003). Measuring epistemic curiosity and its diversive and specific components. Journal of Personality Assessment, 80(1), 75-86.
Masrabadi, J., Stwar, N & Jafarian, S. (2012). Investigating the construct and diagnostic validity of the meaning in life questionnaire in college students. Journal of Behavioral Sciences, 1(7), 83-90. [In Persian]
Mishra, K. K. (2022). Exploring the association between curiosity and subjective well-being: the mediating role of self-efficacy beliefs in Hindi-speaking youth. Current Psychology, 1-10.
Moradi, M., Soleimani Khashab, AA., Shahabzadeh, S., Sabaghian, H., Dehghanizadeh, MH. (2016). Test of factorial structure and measurement of internal consistency of the Iranian version of the academic well-being questionnaire. Educational Measurement Quarterly, 7(26), 148-123. [In Persian]
Nishikawa, K., & Amemiya, T. (2018). Exploring the structure and roles of curiosity in education and well-being. In G. Gordon (Ed.), Psychology of emotions, motivations and actions. The new science of curiosity (p. 225–242). Nova Science Publishers.
Phan, H. P., & Ngu, B. H. (2018). The Central Functioning of Successful Schooling: The Relationship between Academic Engagement and Subjective Well-Being. In Progress in Education. Nova Science Publishers, Inc.
Ramezani, M. (2016). The mediating role of academic self-regulation and academic self-efficacy in the relationship between social support perceived by the teacher and academic conflict in middle school students of Birjand city. Master thesis, Birjand University. [In Persian]
Rand, K. L., Shanahan, M. L., Fischer, I. C., & Fortney, S. K. (2020). Hope and optimism as predictors of academic performance and subjective well-being in college students. Learning and Individual differences, 81, 101906.
Reeve, J. (2013). How students create motivationally supportive learning environments for themselves: The concept of agentic engagement. Journal of Educational Psychology, 105, 579–595.
Reio Jr, T. G., & Sanders‐Reio, J. (2020). Curiosity and well‐being in emerging adulthood. New Horizons in Adult Education and Human Resource Development, 32(1), 17-27.
Ruggeri, K., Garcia-Garzon, E., Maguire, Á., Matz, S., & Huppert, F. A. (2020). Well-being is more than happiness and life satisfaction: a multidimensional analysis of 21 countries. Health and quality of life outcomes, 18(1), 1-16.
Salmela-Aro, K., Moeller, J., Schneider, B., Spicer, J., & Lavonen, J. (2016). Integrating the light and dark sides of student engagement using person-oriented and situation-specific approaches. Learning and Instruction, 43, 61-70.
Shadkam, H., Yaghoobi, A., Zanganeh Motlagh, F., pirani, Z., & Mohagheghi, H. (2021). Developing a Model of Academic Buoyancy based Meaning of Life Mediated by Happiness in Students. Positive Psychology Research, 7(4), 41-54. [In Persian]
shakeri, S., Karami, A., Izadi, M., & Ghanbari Panah, A. (2022). Structural Modeling of Academic Achievement Well-being based on Communicative Skills and Thinking Styles through Mediation of Student Engagement in the days of the Covid-19 outbreak. Journal of Applied Family Therapy, 2((Covid-19 articles collection)), 328-353 [In Persian]
Shek, D. T., & Chai, W. (2020). The impact of positive youth development attributes and life satisfaction on academic well-being: A longitudinal mediation study. Frontiers in Psychology, 11, 2126.
Steger, M. F. (2017). Creating meaning and purpose in everyday life. Psychological Inquiry, 28(2-3), 131-134.
Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S., & Kaler, M. (2006). The meaning in life questionnaire: assessing the presence of and search for meaning in life. Journal of counseling psychology, 53(1), 80.
Tuominen-Soini, H., Salmela-Aro, K., Niemivirta, M. (2012). Achievement goal orientations and academic well-being across the transition to upper secondary education. Learning and Individual Differences, 22(3), 290-305.
Upadyaya, K., & Salmela-Aro, K. (2021). Positive youth development through student engagement: Associations with well-being. Handbook of Positive Youth Development, 361-374.
Vracheva, V. P., Moussetis, R., & Abu-Rahma, A. (2020). The mediational role of engagement in the relationship between curiosity and student development: A preliminary study. Journal of Happiness Studies, 21(4), 1529-1547.
Wu, P. H., & Wu, H. K. (2020). Constructing a model of engagement in scientific inquiry: investigating relationships between inquiry-related curiosity, dimensions of engagement, and inquiry abilities. Instructional Science, 48(1), 79-113.
Yuen, M., & Datu, J. A. D. (2021). Meaning in life, connectedness, academic self-efficacy, and personal self-efficacy: A winning combination. School Psychology International, 42(1), 79-99.
Zhang, S., Feng, R., Fu, Y. N., Liu, Q., He, Y., Turel, O., & He, Q. (2022). The bidirectional relationship between basic psychological needs and meaning in life: A longitudinal study. Personality and Individual Differences, 197, 111784.