توحّش و تقدّس گراز در ادب منظوم و منثور فارسی و اساطیر ملل

محورهای موضوعی : زبان و ادب فارسی

ندا یانس ¹ , کامران پاشایی فخری ²

1 - دانش آموخته پسادکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 - عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلای، تبریز، ایران

تاریخ دریافت : 1403/05/31 تاریخ پذیرش : 1404/04/28 تاریخ انتشار : 1404/07/05

کلید واژه: کلید واژگان: گراز, ادب فارسی, اساطیر ملل, شاهنامه‌ی فردوسی, افسانه,

چکیده مقاله :

در هر برهه از زمان مردم سرزمین‌های مختلف، در ارتباط‌های خود به زبانی صحبت می‌کردند تا مورد تفهیم دیگران قرار گیرد، این زبان، رمز و نماد و استفاده از اسطوره‌های به جا بود. و اگر بگوییم که ما در دنیایی از مفاهیم اسطوره‌ای و نمادها زندگی می‌کنیم سخن به گزاف نگفته‌ایم. این نمادها و اسطوره‌ها گاه از جنس گیاهان، اشیاء، میوه‌ها، رنگ‌ها، انسان‌ها و در نهایت حیوانات بودند، مسلم است که رنگ سیاه نمادی از تاریکی، ظلمت، خفقان و افسردگی افکار است؛ میوه‌ انار نماد باروری است و اما اسب نماد همیشگی نجابت است و در کنار هر سردار نامی اسبی درست به شهرت مخدوم خود گام برداشته است، آتش نماد مرگ و باز زایی و در جای دیگر نماد تطهیر و عدم آلایش پنداشته شده است اما این همه‌ی مفاهیمی نیست که در مورد این عناصر در کتب اساطیر و نمادها بدان پراخته شده است. گاه در میان اقوامی عنصری از همین موارد فوق نشانی متضاد از آنچه نقل شده است را دارد درست به مانند حضور گرگ در میان مردم سرزمین ترک و فارس، به شدت در مقام هم قرار گرفته‌اند، چنین مفهومی در مورد گراز نیز صادق است. گراز در میان قومی نشانی از شجاعت و تهوّر است و در میان قومی نمادی از حرص و آزمندی. در میان اسطوره‌های ایرانی و هندی قرابت بسیار نزدیک وجود دارد و در اسطوره‌ی هر دو ملت تجلّی از وجود ایزدانِ نجات‌دهنده‌ی زمین و زمینیان می‌باشد. .

چکیده انگلیسی:

Different people communicated with a language comprehendible for each other in any period. They used symbols, signs and myths for expressing of their ideas. It is true that we live in a world of symbols and mythical teaching concepts .These symbols and myths were from categories of plants, objects, fruits, colors, humans and finally animals. It is obvious that black symbolizes darkness and depression of thoughts; pomegranate is symbol of fertility and horse symbolizes chastity and there is a horse besides a famous hero, fire is symbol of death and regeneration and in other place, it symbolizes purification and impurity. These concepts have not been accounted in mythology and symbols books. Sometimes, one of these elements has contradictory image for some nations. For example, wolf symbolizes position among Turks and Persians. Such concept is true for boar. Boar is symbol of bravery and courage for one nation and it is symbol of greed for others. There are similarities between Indian and Iranian mythology and boar manifests the savor god of the earth and people for them. Celts believe that boar is a spiritual creature that sometimes has dominated aspect of protagonist and it is sometimes antagonist that has been converted to its current shape by a savor. For Scandinavians and Germans, boar is symbol of respect accompanied by fear .It plays an important role on discovery of the secret truths. This article tries to investigate boar in Persian verse and prose and myths.

منابع و مأخذ:

منابع و ماخذ
1- اشرف درویشیان، علی، (1385)، فرهنگ افسانه¬های مردم ایران، خندان(مهابادی)، رضا، تهران.
2- بهار، مهرداد، (1362)، پژوهشي در اساطير ايران، توس،تهران.
3- حمیدیان، سعید، (1385)، شاهنامه‌فردوسی؛ (بر اساس چاپ مسکو)، قطره، تهران.
4- رستگار فسایی، منصور، (1388)،فرهنگ نام¬های شاهنامه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران.
5- عبداللهی،منیژه، (1378)، فرهنگ‌‌نامه‌ جانوران در ادب پارسی، پژوهنده،تهران.
6- وارنر، رکس، (1389)، دانشنامه‌ ‌اساطیر جهان، اسماعیل‌پور، ابوالقاسم، اسطوره، تهران.