الگوی آموزش کارکنان نسل Z در سازمان¬های دولتی (وزارت آموزش و پرورش)

محورهای موضوعی : برنامه ريزي اموزشي

مونا جوادی ¹ , لیلا سعیدی ² , حسن امیری ³ , صدیقه طوطیان ⁴

1 - دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - professor azad university in tehran west
3 - گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 - استادیار مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی

تاریخ دریافت : 1404/03/18 تاریخ پذیرش : 1404/09/18 تاریخ انتشار : 1404/10/08

کلید واژه: آموزش منابع انسانی, کارکنان نسل زد و سازمان¬های دولتی,

چکیده مقاله :

دردهه¬های اخیر ورود نسل‌های جدید به بازار کار به‌ویژه در سازمان‌های دولتی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های آموزش و توسعه منابع انسانی را بیش از پیش نمایان ساخته است. هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی الگوی آموزش کارکنان نسل زد در سازمان¬های دولتی(وزارت آموزش و پرورش) بود. برای نیل به این مقصود از رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی استفاده شد، بدین‌صورت که در مرحله کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، ابعاد، مولفه-ها و شاخص¬های الگو از طریق مصاحبه نیمه¬ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی وزارت آموزش و پرورش احصاء شد؛ در این مرحله پنج بعد، شانزده مولفه و هفتاد وسه شاخص به دست آمد. در مرحلۀ کمی پژوهش، روش پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی و کاربردی بوده و به‌منظور آزمون الگوی مفهومی استخراج‌شده از مرحله کیفی، از مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار Smart PLS نسخه 3 بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل کارکنان نسل Z شاغل در بخش‌های مختلف وزارت آموزش و پرورش بود که نمونه‌ای به حجم 199 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله‌برفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بر پایه عوامل شناسایی‌شده در مرحله کیفی و در طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای بود. روایی پرسشنامه از نوع محتوایی و با تأیید دو تن از متخصصان حوزه مدیریت منابع انسانی ارزیابی شد. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به میزان 0.851 به‌دست آمد و همچنین مقادیر پایایی ترکیبی بالاتر از 0.7 و میانگین واریانس استخراجی بالاتر از 0.5 برای تمامی سازه‌ها، نشان‌دهنده پایایی و انسجام درونی مناسب ابزار پژوهش بود. یافته¬های پژوهش نشان داد که الگوی آموزش کارکنان نسل زد در سازمان¬های دولتی شامل برنامه¬ریزی آموزشی، اجرای آموزش و ارزیابی آموزشی است که از عوامل فردی نسل زد(انتظارات و ویژگی¬های نسل زد)، عوامل برون سازمانی و عوامل سازمانی وزارت آموزش و پرورش تاثیر پذیرفته و منجر به پیامدهای فردی، سازمانی و اجتماعی می¬گردد. تحلیل¬های کمی نیز معنی-داری ارتباط بین شاخص¬ها و مولفه‌های الگو را تایید کردند. نتایج این پژوهش می¬تواند برای مدیریت فرایند آموزش کارکنان نسل زد در سازمان¬های دولتی مفید باشد.

چکیده انگلیسی:

In recent decades, the entry of new generations into the labor market—especially in public organizations—has highlighted the urgent need to reconsider methods of training and developing human resources. The primary aim of this study was to design a training model for Generation Z employees in public organizations, with a focus on the Ministry of Education. To achieve this goal, a sequential exploratory mixed-methods approach was employed. In the qualitative phase, qualitative content analysis was conducted using semi-structured interviews with 15 academic and executive experts from the Ministry of Interior. From this phase, five dimensions, sixteen components, and seventy-three indicators were identified. In the quantitative phase, structural equation modeling (SEM) was used to validate the proposed model. A questionnaire based on the identified factors from the qualitative phase was developed and distributed among 199 Generation Z employees across different sectors of the Ministry of Education, to assess the relationships between indicators and constructs. Quantitative data were analyzed using Smart PLS version 3.

منابع و مأخذ:


Ashrafi, J. , zahedi, S. A. S. and Montazeri, M. (2023). Presenting a structural-interpretive model based on identifying and prioritizing the preferences of generation Z of human resources in Iran's government organizations. Organizational Behavior Studies Quarterly, 12(2), 35-74. (in Persian)
Akbari, Sahand, Gholipour, Arian, and Nargesian, Abbas. (2022). Content analysis of the requirements of the education system to retain Generation Z employees in the capital market. Journal of Training in Police Sciences, 10(37), 151-190. (in Persian)
Berge, Z. L. (2022). Designing Workplace Training for Generational Differences: Does It Matter?. Merits, 2(4), 400-407. DOI:10.3390/merits2040028
Bouchrika, I. (2024). The andragogy approach: Knowles’ adult learning theory principles in 2024. Education. https://www.prison-education-wiki.eu/docs/the-andragogy-approach-knowles-adult-learning-theory-principles-in-2025/
Cahyani, F., Fauzi, A., & Faslah, R. (2025). the influence of job training and work experience on employee performance in the generation z workforce. Neraca: Jurnal Ekonomi, Manajemen dan Akuntansi, 3(4), 673-680.‏ DOI:10.30871/jaba.9310
Dwivedula, R. (2025). Why Is Generation Z Motivated at Work? A Qualitative Exploration. Global Business and Organizational Excellence, 44(3), 38-49. DOI:10.1002/joe.22273
Fleming, R. S., & Kowalsky, M. (2025). Training and Developing Employees. In Realizing Organizational Effectiveness: Achieving Success and Resilience (pp. 97-98). Cham: Springer Nature Switzerland. DOI:10.1007/978-3-031-80516-5_28
Qayumi, Mohammad. Tavakoli, Gholamreza. Saadatmandi, Alireza. Mohammadzaheri, Mohammad. (2024). The impact of previous challenges on the presence of Generation Z employees in government organizations. Management Science in Industry, 2(4), 609-630. https://www.mindust.ir/article_203897.html (in Persian)

Jamalzahi, Mohammad-Eslam. Jamalzahi, Abdul-Majid. Jamalzahi, Abdul-Karim. (2024). The role of education in educating new generation students or Generation Z, Third International Conference on Management, Education and Training Research in Education, Tehran, https://civilica.com/doc/2129714 (in Persian)
Jayathilake, H.D., & Annuar, N. (2020). Exploring HRM practices to retain generation-Z in information technology sector: a systematic literature review. International Journal of Business and Technopreneurship, 10(1), 79-99. https://www.researchgate.net/publication/339674445_Exploring_HRM_Practices_to_Retain_Generation-_in_Information_Technology_Sector_A_Systematic_Literature_Review
Jayathilake, H. D., Daud, D., Eaw, H. C., & Annuar, N. (2021). Employee development and retention of Generation-Z employees in the post-COVID-19 workplace: a conceptual framework. Benchmarking: An International Journal, 28(7), 2343-2364. DOI:10.1108/BIJ-06-2020-0311
Ludviga, I., & Sluka, I. (2023). Work values and motivating factors of generation Z—the analysis of empirical research in Poland, Portugal, and Latvia. In Managing Generation Z (pp. 31-59): Routledge. DOI:10.4324/9781003353935-4
Ma, K., & Fang, B. (2024). Exploring Generation Z’s expectations at future work: the impact of digital technology on job searching. European Journal of Training and Development, 48(9), 933-953. DOI:10.1108/EJTD-05-2023-0076
mijani, M. , Zare, H. , & Khanifar, H. (2022). Designing a human resource management model for Z generation employees using the GT approach. Journal of Sustainable Human Resource Management, 4(7), 213-191. doi: 10.22080/shrm.2022.4103 (in Persian)
McHugh, A., Miller, C., & Stewart, C. (2024). Maslow’s Hierarchy of Needs: Achieving Outcomes, Improving Value, and Work Environment-Lessons Learned from the Pandemic. Critical Care Nursing Clinics, 36(3), 451-467. DOI: 10.1016/j.cnc.2024.02.002
Mondal, J., Das, P., & Das, T. (2024). Impact of training and development on employee performance. Contemporary Is Accounting, 86. DOI:10.59653/ijmars.v3i01.1476
Nasiri, F., nargesian, A., & Gholipour, A. (2025). Identifying the needs of the teaching and learning process in different working generations with thematic analysis approach. Journal of Research in Human Resources Management, 16(4), 71-105. (in Persian)
Pandita, D., Agarwal, Y., & Vapiwala, F. (2023). Fostering the sustainability of organizational learning: reviewing the role of Gen-Z employees. Industrial and Commercial Training, 55(3), 375-387. DOI:10.1108/ICT-09-2022-0064
Rachmad, Y. E. (2025). Modern HR: Prioritizing Competencies Amid Gen Z Career Behavior. United Nations Development Programme.
https://www.academia.edu/127715210/Modern_HR_Prioritizing_Competencies_Amid_Gen_Z_Career_Behavior
Rizzi, F., Chabanne-Rive, J., & Valax, M. (2024). Empowering Generation Z: Achieving a Healthy Work-Life Interface. In Work-Life Inclusion: Broadening Perspectives Across the Life-Course (pp. 41-52). Emerald Publishing Limited. DOI:10.70135/seejph.vi.2339
Saka, N. T. (2025). Social learning theory. In Exploring Adult Education through Learning Theory (pp. 135-162). IGI Global. DOI:10.4018/979-8-3693-5812-2.ch006
Salvadorinho, J., Hines, P., Kumar, M., Ferreira, C., & Teixeira, L. (2024). Empowering Generation Z in manufacturing organizations: a 6-factor self-determination extension. Journal of Work-Applied Management. https://doi.org/10.1108/JWAM-07-2024-0087
Saxena, A. (2024). Mentoring at work: a talent development tool for Gen Y and Gen Z. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 38(1), 23-26. DOI:10.1108/DLO-03-2023-0079
Sentoso, A., Setiawan, A., & Vivianti, W. (2024). Analysis of The Effects of Training, Motivation, Work Environment, Leadership and Compensation on Employee Performance in Generation Z in Batam City. Balance: Economic, Business, Management and Accounting Journal, 21(1), 1-15. ‏ DOI:10.30651/blc.v20i1.19390
Surugiu, C., Surugiu, M. R., Grădinaru, C., & Grigore, A. M. (2025). Factors Motivating Generation Z in the Workplace: Managerial Challenges and Insights. Administrative Sciences, 15(1), 29. DOI:10.3390/admsci15010029
Yuli, Y. N., Firmansyah, A., Muqowim, M., & Nurdin, M. A. (2024). Application Of Bf Skinner's Behaviorism Learning Theory In Islamic Education Learning For High School Students. Jurnal Ilmiah Didaktika: Media Ilmiah Pendidikan dan Pengajaran, 25(1), 27-41. Jurnal Ilmiah Didaktika, August 2024 Yunita et al Vol. 25 No. 1 (2024), 27-41 https://jurnal.ar-raniry.ac.id/index.php/didaktika/index
Zamani, Asghar. (2024). Generation Z in the Higher Education System and Mobile University Learning, Second Scientific Research Conference, Bandar Abbas, https://civilica.com/doc/1687444 (in Persian)
Ziaee, M. S. and Nargesian, J. (2023). Providing a Talent Retention Model among Generation Z Employees of Government Organizations. Journal of Human Resource Management, 13(1), 26-56. doi: 10.22034/jhrs.2023.391233.2055 (in Persian)