شناسایی و اولویت‌بندی شاخص¬های آموزشی حفاظت از محیط¬زیست به کودکان مقطع ابتدایی از دیدگاه معلمان

محورهای موضوعی : مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست

اعظم محمدی مزرعه ¹ , محمدرضا تابش ² , هومن بهمن پور ³

1 - دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت محیط¬¬زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - عضو هیأت علمی دانشگاه، نماینده و رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی
3 - گروه ایمنی،‌ بهداشت و محیط‌زیست (HSE)، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

تاریخ دریافت : 1403/11/14 تاریخ پذیرش : 1404/05/10 تاریخ انتشار : 1404/06/16

کلید واژه: آموزش محیط¬زیست, حفاظت از محیط¬زیست, دانش¬آموزان مقطع ابتدائی, شهر تهران.,

چکیده مقاله :

امروزه مدرسه دروازه­ای برای فرهنگ­سازی و نهادینه كردن بسیاری از مسائل و اولویت­های فرهنگی و اجتماعی در بین اقشار مختلف جامعه به شمار می­رود­. آموزش محیط­زیست به­عنوان یکی از شاخص­های مهم در راستای رسیدن به توسعه پایدار محسوب می­شود. دانش­آموزان در جامعه، پایه و اساس رسیدن به چنین توسعه­ای و حفاظت موفق از محیط­زیست هستند. بر این اساس آموزش­محیط­زیست در مدارس و به خصوص در دوره ابتدایی باعث نهادینه شدن فرهنگ حفاظت از محیط­زیست خواهد شد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی شاخص­های آموزشی حفاظت از محیط­زیست به کودکان مقطع ابتدایی از دیدگاه معلمان می­باشد. روش پژوهش به صورت توصيفی- تحليلی بوده و نوع آن کاربردی می­باشد. جامعه آماری، معلمان مقطع ابتدایی ناحیه 5 آموزش­و­پرورش شهر تهران می­باشد که نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران 301 نفر محاسبه شد. روش جمع آوری داده­ها، اسنادی و کتابخانه­ای و پرسشنامه دلفی است. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آمار توصیفی و استنباطی در نرم­افزار SPSS و تکنیک AHP استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که هر چهار شاخص دانش و آگاهی، مسئولیت­پذیری، علاقمندی و مشارکت از دیدگاه معلمان دوره ابتدایی، از اهمیت زیادی برخوردار می­باشد و هر چهار فرضیه فرعی تایید شدند. نتایج وزن­دهی با استفاده از مدل AHP و نرم­افزار Expert choice برای معیارهای اصلی نشان داد که معیار مسئولیت­پذیری با وزن 553/0 بالاترین ارزش را کسب کرده است. معیارهای دانش و آگاهی و علاقمندی به ترتیب با 265/0 و 093/0 رتبه‌های دوم و سوم را به خود اختصاص داده­اند. معیار مشارکت نیز در رتبه چهارم قرار گرفت.

چکیده انگلیسی:

Today, school is considered a gateway for culture building and institutionalization of many cultural and social issues and priorities among different segments of society.Environmental education is considered one of the important indicators in achieving sustainable development.Students in society are the foundation for achieving such development and successful environmental protection.Accordingly, environmental education in schools, especially in the elementary school, will institutionalize the culture of environmental protection.The aim of the present study is to identify and prioritize educational indicators of environmental protection for elementary school children from the perspective of teachers.The research method is descriptive-analytical and its type is applied.The statistical population is elementary school teachers in District 5 of Education and Training in Tehran, and the statistical sample was calculated using the Cochran formula as 301 people.The data collection method is documentary and library and Delphi questionnaire.Descriptive and inferential statistics in SPSS software and AHP technique were used to analyze the data.The results of the study showed that all four indicators of knowledge and awareness, responsibility, interest and participation are of great importance from the perspective of elementary school teachers, and all four sub-hypotheses were confirmed.The results of weighting using the AHP model and Expert Choice software for the main criteria showed that the responsibility criterion with a weight of 0.553 has obtained the highest value.The knowledge and awareness and interest criteria have been assigned the second and third ranks with 0.265 and 0.093 respectively.The participation criterion was also ranked fourth.

منابع و مأخذ:

1. Abedini Beltrak, M., Saffar Heydari, H. (2022). Environmental Education in the Iranian Educational System: Analysis of the Elementary Curriculum. Quarterly Journal of Ecology, Volume 48, Issue 3, 279-300 (in persian).
2. Ardakaei A.F., Mir, S.M., Sakhi, F. (2020). Analyzing the relationship between economic growth, environmentalquality and public health in OPEC member states: a panel data approach.
3. Eslamieh, F., Oladian, M., Safari, M. (2020). Prioritizing Green School Components with a Fuzzy Approach in the Iranian Education System. Scientific-Research Quarterly Journal of New Approaches in Educational Management, Year 11, Issue 1, pp. 304-283 (in Persian).
4. Harding, S., Morris, R, .Gunnell, D., Ford, T., Hollingworth, W., Tilling, K., Brockman, R. (2019). Is teachers’ mental health and wellbeing associated with students’ mental health and wellbeing? Journal of affective disorders, 242, 180 - 187.
5. Hosseinpour, A., Najafi, J., Mirzaei, M. (2019). Identification and analysis of environmental protection components by schools using the fuzzy Delphi technique. Quarterly Journal of Environmental Science Studies, Volume 4, Issue 3, pp. 1768-1782 (in persia).
6. Jee Y. WHO international health regulations emergency committee for the COVID-19 outbreak. Epidemiology and health. 2020; 42.
7. Kargozar, M., Mehrmohammadi, M., Talaei, E., Shobeiri; S.M. (2020). Environmental Education and Its Place in the Curriculum of the Second Grade of Primary Education System of Iran. Quarterly Journal of Environmental Education and Sustainable Development. 9(2), 115-132 (in persian).
8. Mahmoodi, S., Sharafi, M., Zare, P. (2023). Content analysis of Persian primary school books from the perspective of paying attention to environmental elements. Environmental Science and Technology, 24(2) (Issue 117), 221-228 (in persian).
9. Okan O, Messer M, Levin-Zamir D, Paakkari L, Sørensen K. Health literacy as a social vaccine in the COVID-19 pandemic. Health Promotion International. 2022.
10. Parishani, N., Mirshah Jafari, S.E., Sharifian, F., Farhadian, M. (2017). How to include environmental education topics in Iranian secondary school textbooks and prioritizing neglected topics. Quarterly Journal of Environmental Education and Sustainable Development 7(1), 9-18 (in Persian).
11. Parsateh, F., Haghighi, F.S., Ramin Azad, S.M. (2019). Descriptive-inferential analysis of the content of the textbook "Man and the Environment" from an internal aspect. Environmental Education and Sustainable Development, 8(2), 25-44 (in persian).
12. Powell, C. (2003). The Delphi technique: myths and realities. J. Adv Nurs Feb; 41 (4), 376-82.
13. Soltani Bahram, S., Ahmadvand, Z., Ayermaloo, T. (2023). Content analysis of first and second year elementary school textbooks based on environmental education approach. Environmental Science Studies, Volume 8, Number 4, 7343-7330 (in Persian).
14. Yang, B., Wu, N., Tong, Z., & Sun, Y. (2022). Narrative-based environmental education improves environmental awareness and environmental attitudes in Children aged 6–8. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(11), 6483.
15. Yasemi, S., Zarei, M., Rezaei, Noormohammad. (2023). integrating environmental education into the curriculum: practical elements derived from educational experiences and research. Bi-Quarterly Journal of Research in Biology Education, 4(2), 63-74 (in Persian).
16. Zareipoor, M.A., Asgari, I. (2023). Environmental literacy education to promote environmental protection behaviors. Journal of Jiroft University of Medical Sciences, 10(1), 1166-1169. (in Persian).