سیاستگذاری مقابله با فساد اداری با تمرکز بر شفافیت و سوتزنی: مقایسه تطبیقی ایران و کره جنوبی
محورهای موضوعی : بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی
ابوالفضل رفیعی
1
,
اصغر پرتوی
2
,
عباس مرادی
3
1 - دانشجوی دکترای، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 - دانشیار، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
3 - استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
کلید واژه: فساد اداری, مدل گروهی - مشارکتی, شفافیت, سوت زنی,
چکیده مقاله :
مطالبه "عدالت و مبارزه با فساد" در بیانیه گام دوم انقلاب، نشانگر حساسیت و توجه مقام معظم رهبری به یکی از ضرورتهای اساسی استمرار نظام سیاسی است. ازسویی تلقی عمومی مبنی بر وجود فساد اداری در بخشهایی از سازمان اداری و بخش خصوصی و تعارض آن با آرمانهای انقلاب اسلامی ، ضرورت آسیب شناسی موضوع و ارائه توصیه های سیاستی را دو چندان نموده است. لذا این مقاله با بهره گیری از الگوی گروهی- مشارکتی اقدام به بررسی تطبیفی سیاستها و اقدامات دولتهای جمهوری اسلامی ایران و کره جنوبی در زمینه دو مولفه و شاخص موثر در پیشگیری و مقابله با فساد اداری یعنی شفافیت و سوتزنی پرداخته است. هدف مقاله ارائه توصیههای سیاستی برای بهبود سیستم مبارزه با فساد اداری در ایران می باشد. ابتدا به این پرسشها پاسخ داده شد که چه عواملی در افزایش شفافیت و سوت زنی در کره جنوبی مؤثر بوده است؟ چه چالشهایی در ایران برای پیادهسازی ابزارهای شفافیت و سوتزنی وجود دارد؟ و بر اساس تجربه کره جنوبی چه سیاستهایی میتواند برای ایران پیشنهاد شود؟ لذا ابتدا نقش شفافیت و سوتزنی در کاهش فساد اداری ، مقایسه سیاستگذاری ایران و کره جنوبی در زمینه شفافیت و سوتزنی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و مشخص شد درحالیکه کره جنوبی با توسعه دولت الکترونیک و ایجاد زیرساختهای دیجیتال و تصویب قوانین حمایتی به موفقیتهای چشمگیری در کاهش فساد دست یافته است، ایران با چالشهایی در اجرا و ضعف زیرساختهای قانونی و تکنولوژیکی مواجه است. سپس راهبردهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت شفافیت و حمایت از سوتزنی در ایران بر اساس تجربیات کره جنوبی ارائه گردید.
The demand for "justice and fighting corruption" in the Second Step of the Revolution statement indicates the Supreme Leader's sensitivity and attention to one of the basic necessities of the continuity of the political system. On the one hand, the general perception that there is administrative corruption in parts of the administrative organization and the private sector and its conflict with the ideals of the Islamic Revolution has doubled the necessity of diagnosing the issue and providing policy recommendations. Therefore, this article, using a group-participatory model, attempts to examine the comparative policies and actions of the governments of the Islamic Republic of Iran and South Korea in the field of two components and indicators effective in preventing and combating administrative corruption, namely transparency and whistleblowing. The aim of the article is to provide policy recommendations for improving the anti-corruption system in Iran. First, the following questions were answered: What factors have been effective in increasing transparency and whistleblowing in South Korea? What challenges are there in Iran for implementing transparency and whistleblowing tools? And based on the experience of South Korea, what policies can be suggested for Iran? Therefore, first, the role of transparency and whistleblowing in reducing administrative corruption, a comparison of Iran and South Korea's policies in the field of transparency and whistleblowing were examined and analyzed, and it was found that while South Korea has achieved significant successes in reducing corruption by developing e-government, creating digital infrastructure, and enacting supportive laws, Iran faces challenges in implementation and weak legal and technological infrastructure. Then, suggested strategies for improving the transparency situation and supporting whistleblowing in Iran were presented based on South Korea's experiences.
1. امیری، حسین (1397): «رابطه شفافیت و سوت زنی در کاهش فساد اداری: یک مطالعه تجربی»، نشریه پژوهشهای اقتصادی.
2. کریمی، علیرضا (1396):« اثر شفافیت بر انگیزش سوت زنها در سازمانهای دولتی ایران»، فصلنامه مدیریت دولتی.
3. محمدی، محسن (1398): «چالشهای سوت زنی در ایران: بررسی تجربی در دستگاههای دولتی»، فصلنامه مطالعات حکمرانی.
4. بیات، غلامحسین (1399): « نقش سوت زنی در مبارزه با فساد اداری در ایران»، مجله مطالعات اجتماعی و اقتصادی.
5. علیزاده، سید محمود، ملکی، محمدرضا (1395): «نقش شفافیت در کاهش فساد اداری»، مجله مدیریت دولتی.
6. اصغری، ب.(۱۳۹۲): « مدلهای پیشگیری از فساد اداری در سازمانهای دولتی »، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
7. انصاری، علی (1397): مدیریت فساد اداری : نظریهها، مفاهیم و راهکارها، انتشارات دانشگاه تهران.
8. بشیریه، رضا (1383) : ساختار و نهادهای سیاسی ایران، انتشارات سمت.
9. تیمورلوئی، محمدکاظمپور(1402): « بررسی روند سیاستگذاری و اقدامات راهبردی تشکیل دولت الکترونیک در کره جنوبی» ، فصلنامه علمی مطالعات راهبردی ارتباطات، سال سوم، شماره 10.
10. جمشیدی و خسروی، م.(۱۳۹۷): نقش شفافیت در مبارزه با فساد اداری، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
11. حبيبی، نادر(1375) : فساد اداري، تهران، نشر وثقي.
12. حسني، علي وشمس، عبدالحميد (1391): «راهکارهاي مبارزه با فساداداري براساس ارزشهاي اسلامي»، اسلام و پژوهش هاي مديريتي، ش 5.
13. حیدری، م.(۱۳۹۷): مبارزه با فساد اداری و شفافیت در سیاستگذاری عمومی. انتشارات دانشگاه تهران.
14. خضري، محمد (1387): «رقابت بر سر رانت نفت» ، روزنامه كارگزاران، چاپ 24/9/87.
15. خضری، محمد (1384): «تحلیل نهادی فساد اداری»، مطالعات راهبردی، شماره 29.
16. داستان، فروغی و صادقی (1398): « بررسی جایگاه مشارکت پذیری مردم در سیاستگذاریهای پیشگیرانه ضد فساد اداری» ، رهیافت پیشگیری ، شماره 8.
17. ربيعي، علي (1383): زنده باد فساد: جامعه شناسي سياسي فساد در دولتهاي جهان سوم، تهران، انتشارات سازمان چاپ و انتشارات.
18. رضایی، ج. (۱۳۹۸). شفافیت در نظامهای حکومتی: مطالعه موردی کشورهای آسیای شرقی، پژوهشهای سیاستگذاری.
19. رفیع پور، فرامرز (1388): سرطان اجتماعی فساد، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم.
20. زرندي سعيد و واعظي رضا (1394): «طراحي مدل بومي مبارزه با فساد اداري در ايران»، مجله دانش ارزیابی، شماره 24.
21. سلیمانی، م. (۱۳۹۰). «بررسی عوامل مؤثر بر فساد اداری در سازمانهای دولتی» ، مجله مدیریت دولتی.
22. عسگری، نقی (1401). تعارض منافع و شفافیت و در سازمانهای عمومی. مقاله اراده شده در همایش ملی ارتقاء شفافیت، آذرماه 1401 ، تهران، سازمان بازرسی.
23. مطهری، مرتضی (1377) : پیرامون انقلاب اسلامی، تهران، انتشارات صدرا.
24. میرزایی و خسروی (۱۳۹۹). سوتزنی و اثرات آن بر کاهش فساد در سازمانها، پژوهشهای مدیریتی.
25. هانتينگتون، ساموئل (1370) . سامان سياسي درجوامع دستخوش دگرگوني، محسن ثلاثي، تهران، انتشارات علم.
ب) انگلیسی 1. Kaufmann, D. (2005). Myths and Realities of Governance and Corruption. World Bank.
2. Near, J. P., & Miceli, M. P. (1995). Effective whistle-blowing. Academy of Management Review, 20(3).
3. Penny, E., & Young, S. (2004). Corporate governance and whistleblowing. Business and Society Review, 109(1)
4. Schulze, W. D., & Frank, B. (2003). Deterrence and reporting of corruption. Economics of Governance, 4(2)
5. Buchanan, J. M. (2006). Whistleblowing, transparency, and anti-corruption: A public choice perspective. Public Choice, 128(1-2)
6. Bardhan, P., & Mookherjee, D. (2006). Decentralization and Local Governance in Developing Countries: A Comparative Perspective. MIT Press.
7. Johnston, M. (2005). Syndromes of Corruption: Wealth, Power, and Democracy. Cambridge University Press.
8. Klitgaard, R. (1988). Controlling Corruption. University of California Press.
9. Mahmoudi, A., & Aghaei, M. (2020). "Legal and Institutional Framework for Whistle-blowing in Iran." Iranian Journal of Public Administration, 42(1)
10. Morse, S. & McKeown, P. (2014)."Title of the paper" Journal Name (if available), Volume (Issue).
11. Ostrom, E. (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University Press.
12. Rose-Ackerman, S. (1999). Corruption and Government: Causes, Consequences, and Reform. Cambridge University Press.
13. Seligson, M. A. (2002). "The Impact of Corruption on Regime Legitimacy: A Comparative Analysis of Four Latin American Countries". Journal of Politics in Latin America, 4(1).
14. Tanzi, V. (1998). Corruption Around the World: Causes, Consequences, Scope, and Cures. IMF Working Paper.
ج) سایر منابع : 1. قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مرکز پژوهشهای مجلس
2. قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات سایت روزنامه رسمی کشور
3. گزارشهای کمیسیون اصل۹۰ مجلس شورای اسلامی
4. سایت سازمان بازرسی کل کشور
5. آییننامه اجرایی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات - وبسایت معاونت حقوقی ریاستجمهوری
6. مرکز پژوهشهای مجلس ایران. "چالشها و راهکارهای ارتقای شفافیت و مقابله با فساد در ایران.
7. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی ( OECD)
8. OECD (Organization for Economic Co-operation and Development). "Policy Framework for Fighting Corruption."
9. Transparency International.
10. rc.majlis.ir/law/show/14129845
