پیشبینی رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه جامع علمیکاربردی آران و بیدگل بر اساس نگرش به رشته تحصیلی، پیشرفت تحصیلی و نیازهای بازار کار
محورهای موضوعی : مدیریت تعالی آموزشی
علی اکبر خوشگفتار مقدم
1
,
جواد برادران
2
1 - استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 - دانشجوی مقطع دکتری، رشته مدیریت آموزشی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
کلید واژه: رضایت تحصیلی, نگرش به رشته تحصیلی, پیشرفت تحصیلی, نیازهای بازار کار, علمیکاربردي آران و بیدگل,
چکیده مقاله :
مقدمه: دانشگاه جامع علمی کاربردی با تمرکز بر آموزشهای مهارتی و کاربردی، گامی ارزشمند در راستای تربیت نیروی کار متخصص و متناسب با نیازهای بازار کار برداشته است. رضایت تحصیلی به میزان لذت و خشنودی فردی از نقش و تجربیات خود در محیط آموزشی اشاره دارد. نگرش به رشتۀ تحصیلی شامل دیدگاههای فرد نسبت به آینده شغلی، میزان علاقه به رشته، انگیزۀ یادگیری و حتی تأثیرات اجتماعی و خانوادگی است.
پیشرفت تحصیلی به میزان انرژی یا نیرویی که یک فراگیر صرف انجام فعالیتهای تحصیلی میکند و میزان اثربخشی و کارایی آن اطلاق میشود. نیازهای بازار کار بهعنوان عامل خارجی، میتواند بر انتخاب رشته تحصیلی و رضایت تحصیلی دانشجویان تأثیر بگذارد. رضایت تحصیلی یکی از عوامل مهم در موفقیت و پیشرفت دانشجویان محسوب میشود. زمانی که فرد احساس رضایت از روند یادگیری خود داشته باشد، انگیزه بیشتری برای مطالعه و تلاش داشته و منجر به بهبود عملکرد تحصیلی میشود.
روششناسی پژوهش: تحقیق حاضر از لحاظ اهداف پژوهش، کاربردی و از نظر نحوۀ گردآوری دادهها توصیفی از نوع همبستگی تحلیل رگرسیون چندگانه است. جامعۀ آماری در این پژوهش، شامل دانشجویان دانشگاه جامع علمیکاربردی شهرستان آران و بیدگل (7٠٠ نفر) در سال تحصیلی 1403-1404 بودند که برخی از آنان در آن نیمسال دانشآموخته شده بودند. از کل جامعۀ آماری به روش نمونهگیری تصادفی ساده و با استفاده از نرمافزار ١.٣ GPower در جامعۀ محدود با سطح اطمینان اسمی 0.95 تعداد نمونۀ آماری ۱۱۱ نفر تعیین شد و بهمنظور نظرسنجی از جامعۀ هدف، سه پرسشنامه استاندارد «رضایت تحصیلی» (لنت و همکاران 2005) با 7 سوال، «نگرش دانشجویان نسبت به رشته تحصیلی» (سوفور و همکاران، ١٣٩٢) با ١٧ سؤال و «نیازهای بازار کار» حاوی ٣٤ سؤال (اجتهادی و بهروزی،1385) بر اساس طیف پنجگزینهای لیکرت بود. معدل دانشجویان نیز، بهعنوان شاخص پیشرفت تحصیلی منظور شد. پس از هماهنگیهای موردنیاز، پرسشنامههای پژوهش بهصورت چاپشده در اختیار دانشجویان گروههای مختلف بهصورت تصادفی قرار گرفت و پس از بیان توضیحات لازم و اهداف کلی پژوهش از آنان دعوت شد تا در پژوهش شرکت کنند. ارزیابی پایایی پرسشنامه به روش آلفای کرونباخ انجام شد. مقدارهای آماره آلفا 0.963 و 0.995و 0.992 به دست آمد که نشانگر پایایی مناسب ابزار است. مجذور همبستگی چندگانه همه گزارههای پرسشنامه با کل آزمون مثبت بود و نیازی به حذف یا اصلاح گزارهها وجود نداشت. روایی پرسشنامه استاندارد«رضایت تحصیلی» در پژوهش ستایشی اظهری و همکاران 1400 و پرسشنامه استاندارد «نگرش دانشجویان نسبت به رشته تحصیلی» در پژوهش بدیعزاده و ارشاد، ١٣٩٥ و همچنین روایی پرسشنامه استاندارد «نیازهای بازار کار» در پژوهش اجتهادی و بهروزی،) سنجیده شده و مثبت بوده است.
جهت تجزیهوتحلیل آماری دادهها از طریق آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه از نرمافزار ٢٧ SPSS استفاده شد.
یافتههای پژوهش: طبق یافتهها حدود 60% افراد شرکتکننده را زن و متاهل، 65% افراد دانشجوی کارشناسی و 44% افراد نیز جز گروه الکترونیک میباشند.
یافتهها نشان داد با استفاده از روش تحلیل رگرسیون چندگانه، مدل معناداری به دست آمد (0.678= مجذور R تنظیم شده و 0.05P<)و این مدل 68% از واریانس را توجیه میکند (687 .٠= مجذور R تنظیم شده) و ارتباط معناداری وجود دارد.
در مدل رگرسیون، ضریب غیراستاندارد برای متغیر نیاز بازار کار برابر با -0.121 بهدست آمده است. این نشان میدهد که با افزایش ادراک از نیاز بازار کار، بهطور متوسط 0.121 واحد از رضایت تحصیلی کاهش مییابد. این رابطه از نظر آماری معنادار بوده و سطح خطا برابر با 0.000 است (p < 0.05). همچنین، مقدار ضریب بتای استاندارد برای این متغیر برابر با -0.518 بوده که بیانگر تأثیر قوی و منفی در مقیاس انحراف معیار است. مقدار آمارۀ t برای این متغیر برابر با -5.584 است، که نشاندهندۀ معناداری رابطه میباشد .در خصوص متغیر پیشرفت تحصیلی، ضریب رگرسیون برابر با 5.427 بهدست آمده که نشان میدهد با افزایش یک واحد در پیشرفت تحصیلی، رضایت تحصیلی بهطور متوسط 5.427 واحد افزایش مییابد. این رابطه نیز از نظر آماری معنادار است (Sig = .000). بتای استاندارد آن برابر با 0.661 بوده که تأثیر قوی در مقیاس انحراف معیار را نمایان میکند. مقدار آمارۀ t برای این متغیر برابر با 7.639 بوده و بهوضوح مؤید معناداری آماری رابطۀ میان این دو متغیر است. برای نگرش به رشتۀ تحصیلی، ضریب رگرسیون برابر با 0.257 است، که نشاندهندۀ ارتباط مثبت بین نگرش و رضایت تحصیلی میباشد. این رابطه از نظر آماری نیز معنادار است (Sig = .000)، و ضریب بتا برابر با 0.638 است؛ بنابراین، میتوان گفت که افزایش نگرش مثبت نسبت به رشتۀ تحصیلی منجر به افزایش رضایت تحصیلی میشود. مقدار t برای این متغیر برابر با 8.980 است، که سطح بالای معناداری را تأیید میکند.در مجموع، نتایج نشان میدهند که هر سه متغیر پیشرفت تحصیلی، نگرش به رشته تحصیلی، و ادراک از نیاز بازار کار بهطور معناداری قادر به پیشبینی رضایت تحصیلی هستند. با این حال، اثر نیاز بازار کار منفی است و باید در بحث نهایی بهطور انتقادی تحلیل شود.
نتیجهگیری: تحلیل آماری دادهها با استفاده از رگرسیون چندمتغیره نشان داد که دو متغیر «پیشرفت تحصیلی» و «نیازهای بازار کار» دارای تأثیر مثبت و معنادار بر رضایت تحصیلی دانشجویان هستند. مقدار آمارۀ t برای این دو متغیر نیز بهترتیب 7.639 و -5.584 بود که نشاندهندۀ سطح بالای معناداری آماری است (Sig = .000).در مقابل، متغیر «نگرش به رشته تحصیلی» با ضریب بتای 0.638 و آماره t برابر با 8.980 نیز اثر مثبت و معناداری بر رضایت تحصیلی داشت (Sig = .000)، بنابراین یافتهها نشان دادند که هر سه متغیر مستقل بهطور معنادار میتوانند رضایت تحصیلی را پیشبینی کنند. جمعبندی نتایج حاکی از آن است که رضایت تحصیلی دانشجویان بهطور معناداری تحتتأثیر عوامل آموزشی، روانشناختی و اجتماعی قرار دارد. لذا لازم است سیاستگذاران آموزشی به بازنگری در ساختار برنامههای درسی، تقویت مشاورههای شغلی و تحصیلی، و انطباق بیشتر محتواهای آموزشی با نیازهای واقعی بازار کار اقدام کنند تا کیفیت آموزش ارتقاء یابد
Introduction: The Comprehensive University of Applied Sciences, focusing on skill-based and practical education, has taken a valuable step in training a skilled workforce that meets the needs of the job market. Educational satisfaction refers to the level of enjoyment and personal satisfaction an individual derives from their role and experiences in the educational environment. Attitude toward the field of study includes individual perspectives on career prospects, interest in the major, motivation to learn, and even social and family impacts. Academic progress refers to the amount of energy or effort a learner expends on educational activities and the effectiveness and efficiency of that effort. The needs of the job market, as an external factor, can influence students' choice of major and their educational satisfaction. Educational satisfaction is considered one of the important factors in the success and advancement of students. When an individual feels satisfied with their learning process, they have more motivation to study and strive, leading to improved academic performance.
Materials and Methods: The present research is applied in terms of research goals and descriptive in terms of data collection method, specifically of the correlational type with multiple regression analysis. The statistical population in this study included the students of the University of Applied Sciences in Aran and Bidgol County (700 individuals) in the academic year 1403-1404, some of whom had graduated in that semester. From the entire statistical population, a sample size of 111 individuals was determined using simple random sampling method and with the use of GPower 1.3 software in the limited population at a nominal confidence level of 0.95. For surveying the target population, three standard questionnaires were used: "Academic Satisfaction" (Lent et al. 2005) with 7 questions, "Students' Attitudes Towards Their Field of Study" (Sofour et al., 1392) with 17 questions, and "Labor Market Needs" containing 34 questions (Ijtehadi and Behroozi, 1385) based on a five-point Likert scale. The average of the students was also considered as an indicator of academic progress. After the necessary coordination, the research questionnaires were randomly provided to students from various groups in printed form. After explaining the necessary details and the general objectives of the research, they were invited to participate in the study. The reliability assessment of the questionnaire was conducted using Cronbach's alpha method. The alpha statistic values of 0.963, 0.995, and 0.992 were obtained, indicating suitable reliability of the instrument. The square of the multiple correlation of all the items in the questionnaire with the overall test was positive, and there was no need to delete or modify any items. The validity of the standard questionnaire "Academic Satisfaction" was evaluated positively in the research by Setayesh Ebrahimi and colleagues in 1400, and the standard questionnaire "Students' Attitudes Towards Their Field of Study" in the research by Badizadeh and Irshad in 1395, as well as the validity of the standard questionnaire "Labor Market Needs" in the research by Ejtehadi and Behroozi. To analyze the data statistically, Pearson correlation and multiple regression tests were conducted using SPSS version 27.
Results and Findings: According to the findings, about 60% of the participants are women and married, 65% are undergraduate students, and 44% belong to the electronics group. The findings showed that using the multiple regression analysis method, a significant model was obtained (0.678 = adjusted R squared and 0.05P<), which explains 68% of the variance (0.687 = adjusted R squared) and there is a significant relationship. In the regression model, the unstandardized coefficient for the variable of labor market needs is -0.121. This indicates that with an increase in perception of labor market needs, the academic satisfaction decreases on average by 0.121 units. This relationship is statistically significant with an error level of 0.000 (p < 0.05). Additionally, the standardized beta coefficient for this variable is -0.518, indicating a strong and negative effect in terms of standard deviation. The t-statistic for this variable is -5.584, indicating the significance of the relationship. Regarding the variable of academic progress, the regression coefficient is 5.427, which shows that with an increase of one unit in academic progress, academic satisfaction increases on average by 5.427 units. This relationship is also statistically significant (Sig = .000). Its standardized beta is 0.661, indicating a strong impact in terms of standard deviation. The t-statistic for this variable is 7.639, clearly confirming the statistical significance of the relationship between these two variables. For the attitude towards the field of study, the regression coefficient is 0.257, indicating a positive relationship between attitude and academic satisfaction. This relationship is also statistically significant (Sig = .000), and the beta coefficient is 0.638; therefore, it can be said that an increase in positive attitude towards the field of study leads to an increase in academic satisfaction. The t value for this variable is 8.980, confirming a high level of significance. Overall, the results indicate that all three variables: academic progress, attitude towards the field of study, and perception of market demand are significantly capable of predicting academic satisfaction. However, the effect of market demand is negative and should be critically analyzed in the final discussion.
Discussion and Conclusion: Statistical analysis of the data using multivariate regression showed that the two variables "academic progress" and "labor market needs" have a positive and significant impact on students' academic satisfaction. The t-statistic values for these two variables were 7.639 and -5.584, respectively, indicating a high level of statistical significance (Sig = .000). In contrast, the variable "attitude toward the academic field" with a beta coefficient of 0.638 and a t-statistic of 8.980 also had a positive and significant effect on academic satisfaction (Sig = .000). Therefore, the findings showed that all three independent variables can significantly predict academic satisfaction. The summary of the results indicates that students' academic satisfaction is significantly influenced by educational, psychological, and social factors. Hence, it is essential for educational policymakers to revise the structure of curricula, strengthen career and academic counseling, and better align the educational content with the real needs of the labor market to enhance the quality of education
اسماعیلي، ص.، ممتاز اسلامي، و. و حاجی اربابی، ف. (1402). نقش میانجی انگیزه پیشرفت در رابطه هوش هیجانی با عملکرد تحصیلی در دانش آموزان هنرستانهای فنی و حرفه ای .، (ص. کنفرانس ملی تعلیم و تربیت نوین).
ایزدی، صمد؛ صالحی، عمران؛ قربانی، ابراهیم؛. (1389). ارزیابی وضعیت اشتغال دانش آموختگان دانشگاه جامع علمی کاربردی. آموزش عالی، 1-24.
آراسته، ح.، کتابدار، م.، عبدالهي، ب. و وزین آبادی، ح. (1401). پاسخ گویی دانشگاههای ایران در بازار کار از منظر خبرگان آموزش عالی. . فرهنگ و ارتقای سلامت، 321-359.
تاروری زاده، ه.، تقی پور، م. و نظامی وند، س. (1365). پیش بینی پیشرفت تحصیلی تحصیلی دانشجویان بر اساس هوش هیجانی، ویژگیهای شخصیتی و جمعیت شناختی، نگرش به تحصیل و آینده شغلی با میاجی گری تاب آوری تحصیلی. پژوهش نامه تربیتی، ص187-206.
حسنی، م. (1403). آموزش عالی و بازار کار: بررسی تطابق برنامه درسی با تحصیلات مورد نیاز مشاغل با میانجی گری شایستگی کار آفرینانه. فصلنامه مدیریت و برنامه ریزی در نظامهای آموزشي، ص131-154.
حسینی ابریشمی، ملیحه. (1399). بررسی الگوی ارتباطی خانواده با پیشرفت تحصیلی یا رضایت تحصیلی. کنفرانس ملی علوم اجتماعی و روانشناسی ایران.
حیدری، مریم. (1384). رابطه رضایت تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه اصفهان. نوآوریهای مدیریت آموزشی (اندیشههای تازه در علوم تربیتی)، 1(1)، 75-86.
داداش پور، م. (1392). نیاز سنجی آموزشی دانشجویان دانشگاه پیام نور با تاکید بر رضایت تحصیلی. فصلنامه پژوهشهای آموزشی، ص75-92.
زمانی، ف. و رضایی، ع. م. (1401). پیش بینی رضایت تحصیلی بر اساس نیازهای روان شناختی با نقش میانجی هیجانهای کلاس درس و طرحواره ناسازگار اولیه. فصلنامه آموزش و ارزشیابی (وزارت علوم)، ص107-132.
سالاری، ر. (1401). رابطه هوش هیجانی و شناختی معلمان با پیشرفت تحصیلی دانش آموزش آموزان. دومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرایندهای تعلیم و تربیت. بندر عباس.
ستایشی اظهری، م؛ وکیالی، م. (1400). مقایسه رضایت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی در پیشرفت دانش آموزان. نشریه علمی پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، 98-83.
صادقي، م. و برزگر بفرویی، م. (1400). پیش بینی رضایت تحصیلی دانجویان بر اساس متغیرهای سلامت روانی و خودکارآمدی. نشریه علمی پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامي، 17-29.
علیمرادی، ز. (1400). بررسی و تحلیل نقش اشتیاق و انگیزش تحصیلی در پیشرفت دانش آموزان. رهیافت نوین در مطالعات اسلامي، 183-204.
Almashayekhi, Abdullah; Ukil, minhajul Islam;. (2024). Interested to start a venture but worried about the future. inversttigating the role of resilience in fear of career uncertainty and en-trepeneurial intention, 104-243.
Berlingieri, F; Diegmann, A; sprietsma, M;. (2023). Preferred field of study and academic. performance. Economics of Education Review, 95-102.
llyes, v., & Seb k , A. (2023). University peers and career prospects: The impact of university ties on early labor market outcomes. Economics of Education review
