تأثیر کمال‌طلبی و تنیدگی والدین بر تجربه عواطف منفی و رفتارهای تکانشی در دختران 16 تا 18 سال شهر زابل

محورهای موضوعی : روانشناسی

زهرا رضائی بنجار ¹ , سمیه نخعی ² , رضا ایمان خواه ³

1 - دانشجو کارشناسی ارشد،گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد زابل، دانشگاه آزاد اسلامی، زابل، ایران.
2 - استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زابل، زابل، ایران.
3 - استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زابل، زابل، ایران.

تاریخ دریافت : 1404/04/19 تاریخ پذیرش : 1404/05/22 تاریخ انتشار : 1404/10/03

کلید واژه: کمالگرایی, تنیدگی, عواطف منفی, رفتارهای تکانشی,

چکیده مقاله :

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر کمال‌طلبی و تنیدگی والدین بر تجربه عواطف منفی و رفتارهای تکانشی در دختران 16 تا 18 سال شهر زابل بود. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی و از نظر هدف کاربردی است.. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل دختران دبیرستانی متوسطه دوم 16 تا 18 سال شهر زابل به تعداد 2632 نفر می‌باشد که  بر اساس جدول مورگان تعداد 336 نفر به صورت تصادفی – طبقه ای‌ای انتخاب شدند. در اين پژوهش ابزار گردآوري داده‌ها شامل چهار پرسشنامه تنیدگی والدین (بری و جونز 1995)، کمالگرایی (هویت و فلت 1991)، عواطف منفی و مثبت ((PANAS، تکانشوری بارات (1995) است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و استنباطی همچون آزمون رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون با نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج نشان  بین کمال‎گرایی با عواطف مثبت و رفتارهای تکانشی و ابعاد آن یعنی کمال‎گرایی جامعه‌مدار و کمال‎گرایی خودمدار رابطه منفی و معناداری وجود دارد. بین کمال‎ با عواطف منفی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. بین تنیدگی والدین با عواطف مثبت رابطه منفی و معناداری وجود دارد. بین تنیدگی والدین با عواطف منفی و رفتارهای تکانشی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.  در مجموع، یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که کمال‌گرایی و تنیدگی والدین می‌تواند با افزایش عواطف منفی و رفتارهای تکانشی و کاهش عواطف مثبت در نوجوانان دختر همراه باشد.

چکیده انگلیسی:

The aim of the present study was to investigate the effect of perfectionism and parental stress on the experience of negative emotions and impulsive behaviors in girls aged 16 to 18 in Zabol city. The research method is descriptive, correlational, and applied in terms of purpose. The statistical population of the present study includes 2632 high school girls aged 16 to 18 in Zabol city, of whom 336 were randomly selected based on the Morgan table. In this study, the data collection tools included four questionnaires: parental stress (Berry and Jones 1995), perfectionism (Hewitt and Felt 1991), negative and positive emotions (PANAS), and Barratt's impulsivity (1995). Descriptive and inferential statistics such as regression test and Pearson correlation coefficient with SPSS software were used to analyze the data. The results showed that there is a negative and significant relationship between perfectionism and positive emotions and impulsive behaviors and its dimensions, namely sociocentric perfectionism and egocentric perfectionism. There is a positive and significant relationship between perfectionism and negative emotions. There is a negative and significant relationship between parental stress and positive emotions. There is a positive and significant relationship between parental stress and negative emotions and impulsive behaviors. Overall, the findings of the study indicate that perfectionism and parental stress can be associated with an increase in negative emotions and impulsive behaviors and a decrease in positive emotions in adolescent girls.

منابع و مأخذ:

- احمدی، ا. (1400). رابطه کمال‌گرایی و سرمایه روان‌شناختی با بهزیستی روان‌شناختی در دانشجویان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
- اکبری، ز.، و همکاران. (1395). رابطه تنش‌های والدینی و رفتارهای پرخطر در نوجوانان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(2)، 40–55.
- اکبری، م.، و همکاران. (1397). بررسی رابطه کمال‌گرایی والدین و تنش‌های خانوادگی با سلامت روان فرزندان. همایش ملی روان‌شناسی و علوم تربیتی، تهران.
- بشارت، م. ع.، جوشن‌لو، م.، و میرزمانی، س. م. (1383/2004). رابطه سبک‌های دلبستگی و کمال‌گرایی مثبت و منفی. مطالعات روان‌شناسی تربیتی، 1(1)، 1–16.
- بشارت، م. ع. (1386). بررسی پایایی و روایی مقیاس کمال‌گرایی چندبعدی تهران. فصلنامه روان‌شناسی بالینی و شخصیت، 3(4)، 41–50.
- حسینی، س.، و همکاران. (1398). نقش سبک‌های تربیتی والدین در تعدیل تنش‌های خانوادگی و سلامت عاطفی فرزندان. مجله روان‌شناسی بالینی، 10(4)، 35–50.
- جعفری، ع.، و همکاران. (1399). بررسی چندعاملی تنش‌های والدینی و رفتارهای تکانشی با تأکید بر حمایت اجتماعی. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 15(2)، 20–35.
- کاظمی، ن.، و همکاران. (1394). بررسی تأثیر تعارضات خانوادگی بر رفتارهای تکانشی و پرخاشگری در نوجوانان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(2)، 45–60.
- کاظمی، ن.، و همکاران. (1397). تأثیر تنش‌های والدینی بر کیفیت عواطف کودکان در خانواده‌های شهری. مجله مطالعات روان‌شناختی، 12(2)، 30–45.
- کاظمی، ن.، و همکاران. (1399). پیش‌بینی ابعاد کمال‌گرایی بر اساس عواطف مثبت و منفی در دانشجویان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 13(3)، 50–65.
- Abidin, R. R. (1995). Parenting Stress Index: Professional manual (3rd ed.). Psychological Assessment Resources.
- Affrunti, N. W., & Woodruff-Borden, J. (2015). The roles of executive functioning and parenting in child perfectionism. Journal of Child and Family Studies, 24(3), 798–809. https://doi.org/10.1007/s10826-013-9892-1
- Brown, K. L., & Fairburn, C. G. (2023). Perfectionism and eating disorder severity in young adults: The mediating role of impulsivity. Journal of Abnormal Psychology, 132(4), 456–467.
- Damian, L. E., Stoeber, J., Negru, O., & Băban, A. (2013). On the development of perfectionism in adolescence: Perceived parental expectations predict longitudinal increases in socially prescribed perfectionism. Personality and Individual Differences, 55(6), 688–693.
- Deater-Deckard, K. (2021). Parenting stress and child development: Understanding the effects of parental stress on children's behavior. Springer.
- Deater-Deckard, K., & Scarr, S. (1996). Parenting stress among dual-earner mothers and fathers: Are there gender differences? Journal of Family Psychology, 10(1), 45–59.
- Flett, G. L., & Hewitt, P. L. (2002). Perfectionism and maladjustment: An overview of theoretical, definitional, and treatment issues. In G. L. Flett & P. L. Hewitt (Eds.), Perfectionism: Theory, research, and treatment (pp. 5–31). American Psychological Association.
- Flett, G. L., Hewitt, P. L., & Nepon, T. (2018). Parental perfectionism and child outcomes: The mediating role of social expectations and stress. Journal of Child and Family Studies, 27(10), 3169–3181.
- Flett, G. L., Hewitt, P. L., & Nepon, T. (2022). Perfectionism, parenting stress, and adolescent mental health: The mediating role of negative affect and impulsivity. Frontiers in Psychology, 13, 849206.
- Flett, G. L., Hewitt, P. L., Oliver, J. M., & Macdonald, S. (2002). Perfectionism in children and their parents: A developmental analysis. In G. L. Flett & P. L. Hewitt (Eds.), Perfectionism: Theory, research, and treatment (pp. 89–132). American Psychological Association.
- Garcia, M. A., Lopez, C., & Martinez, P. (2024). Parental perfectionism and eating disorder symptoms in young women: A longitudinal study. International Journal of Eating Disorders, 57(2), 345–356.
- Lippold, M. A., Davis, K. D., & McHale, S. M. (2018). Parental knowledge and youth risky behavior: A longitudinal study. Journal of Youth and Adolescence, 47(2), 381–395.
- Marrone, M., Di Riso, D., Chetta, C., & Vicari, S. (2021). Latent profile analysis of impulsivity and perfectionism dimensions and associations with psychiatric symptoms. European Journal of Psychological Assessment, 37(4), 255–264.
- Moral-García, J. A., Ortega-Ruiz, R., & Gómez-Ortiz, O. (2014). Influence of attitudes, impulsivity, and parental styles in adolescents’ externalizing behavior. Spanish Journal of Psychology, 17, E24.
- Qian, G., Wu, Y., Wang, W., Li, L., Hu, X., Li, R., Liu, C., Huang, A., Han, R., An, Y., & Dou, G. (2022). Parental psychological control and adolescent social problems: The mediating effect of emotion regulation. Frontiers in Psychology, 13, 930267.
- Silva, A. R., & Moreira, H. (2021). Parental perfectionism and children’s perfectionism: A study of middle childhood. Children, 8(9), 777.
- Smith, J. K., Johnson, L. M., & Thompson, R. A. (2022). Parental perfectionism and adolescent mental health: The role of stress and coping. Journal of Family Psychology, 36(5), 789–799.
- Soenens, B., Elliot, A. J., Goossens, L., Vansteenkiste, M., Luyten, P., & Duriez, B. (2005). The intergenerational transmission of perfectionism: Parents’ psychological control as an intervening variable. Journal of Family Psychology, 19(3), 358–366.
- Soodla, P., Herpertz-Dahlmann, B., & Hilbert, A. (2020). Perfectionism and impulsivity based risk profiles in eating disorders. Eating Behaviors, 37, 101376.
- Steinberg, L. (2020). Adolescence (12th ed.). McGraw-Hill Education.
- Stoeber, J., & Childs, J. H. (2021). Parental perfectionism and its consequences for children: A systematic review. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 62(3), 415–432.
- Wang, K., & Yang, Y. (2022). The relationship between parental psychological control and adolescent anxiety: A cross-cultural study. Current Psychology.
- Zhang, W., & Wang, Z. (2023). Impulsivity mediates the association between parenting styles and self-harm in Chinese adolescents. Psychological Reports, 126(6), 2979–2999.