رویکرد امنیتی آمریکا نسبت به تهاجم نظامی روسیه به اوکراین (۲۰۲4–۲۰۲۲)

محورهای موضوعی : مجله پژوهش های سیاسی و بین المللی

محمدباقر نژادابراهیم ¹ , آرمین امینی ²

1 - دانشجوی دکتری روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج،ایران. [e-mail]
2 - دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج،ایران(نویسنده مسئول). [e-mail]

تاریخ دریافت : 1404/03/09 تاریخ پذیرش : 1404/05/03 تاریخ انتشار : 1404/10/12

کلید واژه: روسیه, جنگ اوکراین, رویکرد امنیتی آمریکا, رئالیسم تدافعی و تهاجمی, مجتمع های نظامی-صنعتی آمریکا, تحریم های بین المللی,

چکیده مقاله :

بحران اوکراین به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات ژئوپلیتیکی دهه‌های اخیر، نقطه عطفی در رقابت قدرت‌های بزرگ و بازتعریف نظم امنیتی اروپا و اوراسیا محسوب می‌شود. این پژوهش با تمرکز بر رویکرد امنیتی ایالات متحده نسبت به تهاجم روسیه به اوکراین (۲۰۲۴–۲۰۲۲)، ابعاد آشکار و پنهان سیاست‌های کلان آمریکا در مواجهه با تهدیدات نوظهور و بازیابی هژمونی رقبای سنتی را تحلیل می‌کند. چارچوب نظری تحقیق بر رئالیسم تهاجمی و تدافعی استوار است؛ به این معنا که رفتار آمریکا هم به‌عنوان واکنش به تهدیدات روسیه (در قالب رئالیسم تهاجمی) و هم به‌منظور حفظ توازن قوا و جلوگیری از احیای قدرت هژمونیک روسیه (در قالب رئالیسم تدافعی) تفسیر می‌شود. فرضیه اصلی پژوهش این است که سیاست‌گذاری‌های امنیتی و راهبردی آمریکا در قبال بحران اوکراین، متأثر از منافع مجتمع‌های نظامی-صنعتی و با هدف تضعیف قدرت سیاسی، نظامی و اقتصادی روسیه طراحی شده است. تحلیل داده‌های تاریخی و اسنادی نشان می‌دهد که اقدامات استراتژیک آمریکا شامل ارسال کمک‌های نظامی پیشرفته به اوکراین، اعمال تحریم‌های چندلایه علیه روسیه (در حوزه‌های انرژی، مالی و فناوری) و تقویت همکاری‌های امنیتی با ناتو و اتحادیه اروپا بوده است. این سیاست‌ها به طور مستقیم به کاهش نفوذ سیاسی روسیه در عرصه بین‌المللی، تضعیف اقتصاد آن از طریق محدودیت‌های تجاری و مهار توانمندی‌های تهاجمی نظامی این کشور منجر شده و هماهنگی آمریکا با متحدان غربی، مانع از تحقق اهداف هژمونیک روسیه شده است.

چکیده انگلیسی:

The Ukraine crisis, as one of the most consequential geopolitical developments of recent decades, marks a watershed in great‑power competition and the redefinition of the European and Eurasian security order. Focusing on the United States’ security posture toward Russia’s 2022–2024 invasion of Ukraine, this study examines both the overt and covert dimensions of U.S. grand strategy in confronting emerging threats and countering the resurgence of a traditional rival. The theoretical framework is grounded in offensive and defensive realism, interpreting American behavior both as a reaction to Russian aggression (offensive realism) and as an effort to maintain the balance of power and prevent the reestablishment of Russian hegemony (defensive realism). The central hypothesis holds that U.S. security and strategic policymaking vis‑à‑vis the Ukraine crisis has been shaped by the interests of the military‑industrial complex and designed to weaken Russia’s political, military, and economic capabilities. Historical and documentary analysis reveals that Washington’s strategic actions have included the provision of advanced military assistance to Kyiv, the imposition of multilayered sanctions on Russia’s energy, financial, and technology sectors, and the strengthening of security cooperation with NATO and the European Union. These measures have directly curtailed Russia’s international political influence, undermined its economic resilience through trade and financial restrictions, and constrained its offensive military potential. Moreover, close coordination with Western allies has successfully thwarted Russia’s hegemonic ambitions in the region.

منابع و مأخذ:

احمدی، تکتم و طالبی، امیر رضا،(1404)، نقش کمک های تسلیحاتی آمریکا به اوکراین در تداوم بحران، http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/2030212/
اسپوتنیک، (2024)، تحریم های اعمال شده علیه روسیه 3 برابر بیشتر از تحریم ها علیه ایران طی 40 سال گذشته است، https://spnfa.ir/20240222/19777527.html
ایسنا، (1401)، مدودف: یکی از دلایل حمله به اوکراین، تهدید هسته‌ای بود، isna.ir/xdMK2J
تروفیموف، یاروسلاو، (1403)، آیا آمریکا به سیاست اشغالگری بازمی گردد؟، https://fararu.com/fa/news/842662/
تسنیم، (1403)، کلاه آمریکایی بر سر اوکراین، https://tn.ai/3273933
جلالی بارنجی، محمدرضا، یوسفی، بهرام، شهابی، روح الله، عامری گلستانی، حامد (1402). مقایسه رویکرد سیاست خارجی آمریکا به نظام بین الملل در دوران ریاست جمهوری اوباما و ترامپ بر اساس نظریه رئالیسم تهاجمی-تدافعی، نشریه مطالعات بین المللی، 19(4)، 245-265.
جمشیدی، محسن، سعیدی نژاد، حمیدرضا (1399). بین الملل گرایی تهاجمی ایالات متحده و طرح معمای امنیتی جمهوری اسلامی برای مقابله با این تئوری در منطقه غرب آسیا، نشریه امنیت ملی، 10(37)، 241-294.
دمیرچی، علیرضا، جاودانی مقدم، مهدی (1402). بررسی تطبیقی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در قبال کردستان عراق (2023-2003)، نشریه تعاملات دیپلماتیک، 1(4)، 85-115.
دنیای اقتصاد، (1403)، تحریم های انرژی روسیه توسط آمریکا تشدید می شود، https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4152201
دنیای اقتصاد، (1404)، تحریم روسیه توسط آمریکا، https://donya-e-eqtesad.com/tags/%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7
دویچه وله، (1403)، تحریم‌های تازه اتحادیه اروپا علیه مسکو در سالگرد جنگ اوکراین، https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86/a-71729061
دهشیار، حسین و محمد موردغفاری، رحمت حاجی مینه، حسن شفیعی، (1401). کاهش وابستگی آمریکا به واردات نفت و گاز، پیامدهای آن بر سیاست های این کشور در نظام بین الملل، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، 18(72)، 227-267.
رضاپور, د., سیمبر, ر., & جانسیز, ا. (2021). راهبردهای ژئوپلیتیکی اتحادیه اروپا و آمریکا در اوراسیای بزرگ: با تاکید بر بحران اوکراین و دریای جنوبی چین. DOI:10.22067/PG.2021.27065.0
عابدینی کشکوئیه، حسن، مسعودنیا، حسین، گودرزی، مهناز، (1401). سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران در دوران اوباما و ترامپ (براساس تئوری رئالیسم تهاجمی میرشایمر و رئالیسم تدافعی والتز)، نشریه سیاست پژوهی ایرانی، 9(4)، 7-32.
کولایی, الهه و صداقت, محمد . (1396). بحران اوکراین و آیین نظامی روسیه. مطالعات اوراسیای مرکزی, 10(1), 205-220. doi: 10.22059/jcep.2017.62908
مجرد, مهدی باقی, سعید وثوقی و شهروز ابراهیمی. (2021) “جنگ ترکیبی آمریکا و روسیه و تاثیر آن بر روابط امنیتی اتحادیه اروپا-روسیه (2008-2019).”. DOI:10.22067/IRLIP.2021.68729.1027
مدرس, محمدولی , خلیلی, رضا و عطانژاد, حبیب . (1396). نقش مجتمع‌‏های نظامی- صنعتی در سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا. پژوهش های روابط بین الملل, 7(24), 185-214.
مشیرزاده، حمیرا، (1385): تحول در نظریه های روابز بین الملل، تهران، انتشارات سمت
نای، جوزف، (1401)، دلایل بلندمدت، میانی و فوری حمله روسیه به اوکراین، http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/2015144/%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%85%D8%AF%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86?
هراتی، فریدون، (1401). تبیین رفتار اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی ایران براساس رویکرد نئورئالیسم، نشریه پژوهش ملل، 8(83)، 75-98
Abely, C. (2023). The Russia Sanctions. https://doi.org/10.1017/9781009361224
Aliev, O. M. (2024). Sanctions challenge to russia. Naučnoe Obozrenie: Teoriâ i Praktika, 14(9), 1701–1718. https://doi.org/10.35679/2226-0226-2024-14-9-1701-1718
Anghel, V., & Jones, E. (2024). The Transatlantic Relationship and the Russia-Ukraine War. Political Science Quarterly. https://doi.org/10.1093/psquar/qqae051
Avioutskii, V. (2023). Dynamiques géopolitiques dans l’espace postsoviétique à la lumière de la guerre d’Ukraine. Hérodote. https://doi.org/10.3917/her.190.0137
Azman, K. D. (2012). The Middle East Policy of America after the Cold War. International Journal of Human Resource Studies, 2(2), 97. https://doi.org/10.5296/ijhrs.v2i2.1888
Baldwin, D. A. (1995). Security Studies and the end of the Cold War. World Politics, 48(1), 117–141. https://doi.org/10.1353/wp.1995.0001
Borozna, A., & Kochtcheeva, L. V. (2024). The War in Ukraine: Avalanche of Western Sanctions and Russia’s Reaction (pp. 59–80). https://doi.org/10.1007/978-3-031-51370-1_4
Brief, Quincy, (2025) , Big Ideas and Big Money: Think Tank Funding in America, https://quincyinst.org/research/big-ideas-and-big-money-think-tank-funding-in-america/#executive-summary
Buța, V., & Manoliu, R. (2023). New Trends in the Use of Different Weapons in the Russo-Ukrainian War. Romanian Military Thinking, 2023(4), 164–173. https://doi.org/10.55535/rmt.2023.4.09
Cancian, Mark F and Park Chris H., (2025), Is Ukraine Now Doomed?, https://www.csis.org/analysis/ukraine-now-doomed
Colbourn, S. (2019). NATO-US Relations. In Oxford Research Encyclopedia of American History. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199329175.013.613
Congressional Research Service. (2023). *Defense Primer: The United States Defense Budget*. [crsreports.congress.gov/product/pdf/IF/IF10862] (https://crsreports.congress.gov/product/pdf/IF/IF10862
Cooper, J. (2023). Another budget for a country at war: Military expenditure in Russia’s federal budget for 2024 and beyond. https://doi.org/10.55163/xroi1465
Dalsjö, R., Jonsson, M., & Norberg, J. (2022). A Brutal Examination: Russian Military Capability in Light of the Ukraine War. Survival, 64(3), 7–28. https://doi.org/10.1080/00396338.2022.2078044
Dew, Nicholas & lewis, Ira , (2024), U.S. DEFENSE INNOVATION AND INDUSTRIAL POLICY AN ASSESSMENT OF WHERE THINGS CURRENTLY STAND, https://doi.org/10.36304/ExpwMCUP.2024.05
Doyle, R. B. (2007). The U.S. National Security Strategy: Policy, Process, Problems. Public Administration Review, 67(4), 624–629. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00748.x
Dudko, I. D., & Faraponov, V. (2023). President Biden’s foreign policy doctrine and advancing US assistance to Ukrain. Американська Історія і Політика, 15, 9–23. https://doi.org/10.17721/2521-1706.2023.15.1
Dudko, I. D., & Faraponov, V. (2023). President Biden’s foreign policy doctrine and advancing US assistance to Ukrain. Американська Історія і Політика, 15, 9–23. https://doi.org/10.17721/2521-1706.2023.15.1
Fraser, L. (2003). NAFTA and the war on drugs as competing national security agendas in 1990–92: The triumph of Neo-liberalism and the quest for U.S.-Mexican integration. Journal of Iberian and Latin American Research, 9(1), 1–28. https://doi.org/10.1080/13260219.2003.10418844
Fridrichová, K., & Křı́ž, Z. (2024). Diminished Hegemony: Consequences of the Russian Invasion of Ukraine. Problems of Post-Communism, 1–13. https://doi.org/10.1080/10758216.2024.2386996
Grigoraș-Stănescu, Șerban. (2023). Impactul războiului rus asupra capacității sale de proiecție a puterii în plan geopolitic. Gândirea Militară Românească, 2023(4), 56–69. https://doi.org/10.55535/gmr.2023.4.02
HE, K. (2010). The hegemon’s choice between power and security: explaining US policy toward Asia after the Cold War. Review of International Studies, 36(04), 1121–1143. https://doi.org/10.1017/s0260210510000227
Helwig, N. (2023). EU Strategic Autonomy after the Russian Invasion of Ukraine: Europe’s Capacity to Act in Times of War. Journal of Common Market Studies. https://doi.org/10.1111/jcms.13527
Howell, J. (2014). The securitisation of NGOs post-9/11. Conflict, Security & Development, 14(2), 151–179. https://doi.org/10.1080/14678802.2014.903692
Jarvis, L., & Lister, M. (2024). Critical security research and the war on terror: From the margins to the mainstream? European Journal of International Security, 10(1), 150–169. https://doi.org/10.1017/eis.2024.36
Johnson, R. S. (2022). Dysfunctional Warfare: The Russian Invasion of Ukraine 2022. Parameters, 52(2), 5–20. https://doi.org/10.55540/0031-1723.3144
Karazanashvili, T. (2024). Russia-Ukraine War: US Policy and Its Implications on Global World Order. Sahoe Gwahag Nonchong. https://doi.org/10.31578/jss.v9i1.153
KİLİNC ATA, N., Ismailov, N., & Volkova, I. (2023). Sanctions and the Russian Federation’s Economy: A Systematic Literature Review and Analysis of Global Energy Sector. Ege Academic Review. https://doi.org/10.21121/eab.1145182
Kovtun, O. Y., & Terzi, D. (2024). Military and political changes in nato as response to russia’s full-scale invasion of ukraine. Actual Problems of International Relations, 161, 4–10. https://doi.org/10.17721/apmv.2024.161.1.4-10
Kříž, Z. (2023). The costly gamble: how Russia’s invasion of Ukraine weakened its role as a balancing power. Defense & Security Analysis, 1–20. https://doi.org/10.1080/14751798.2023.2202035
Lal, P. (2006). Deconstructing Security Discourse in Past National Security Strategies. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.2218586
LEHMAN, J. (1991). U.S. Defense Policy Options: The 1990s and Beyond. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 517(1), 193–202. https://doi.org/10.1177/0002716291517001014
Mabee, B. (2007). Re-imagining the Borders of US Security after 9/11: Securitisation, Risk, and the Creation of the Department of Homeland Security. Globalizations, 4(3), 385–397. https://doi.org/10.1080/14747730701532567
Mammalogy, A. (2022). Total Sanctions in the Context of “Integrated Deterrence”: Western Countries’ Response to Russia’s Special Military Operation in Ukraine (2022). Herald of the Russian Academy of Sciences, 92(S13), S1230–S1239. https://doi.org/10.1134/s1019331622190054
Mancini, M., Conteduca, F. P., & Borin, A. (2024). The Real-Time Impact of the War on Russian Imports: A Synthetic Control Method Approach. World Trade Review. https://doi.org/10.1017/s1474745623000484
Manushin, D. V. (2023). Anti-sanction and sanction economic policy of Russia in 2022–2025. Part 1: Analysis and forecast of managing sanctions against Russia. Russian Journal of Economics and Law. https://doi.org/10.21202/2782-2923.2023.3.775-799
Mardones, C. (2022). Economic effects of isolating Russia from international trade due to its ‘special military operation’ in Ukraine. European Planning Studies, 31(4), 663–678. https://doi.org/10.1080/09654313.2022.2079074 Marsh, N. A. (2023). Responding to needs: military aid to Ukraine during the first year after the 2022 invasion. 39, 329–352. https://doi.org/10.1080/14751798.2023.2235121
Massie, J., & Tallová, B. (2025). Friends in need, friends indeed? Explaining variation in military support to Ukraine. European Journal of International Security, 1–26. https://doi.org/10.1017/eis.2025.13
Méndez, Á. (2023). Russia’s Backyard: China and Central Asia after the Invasion of Ukraine. 199–216. https://doi.org/10.1007/978-3-031-40451-1_10
Menon, R., & Ruger, W. (2020). NATO enlargement and US grand strategy: a net assessment. International Politics, 57(3), 371–400. https://doi.org/10.1057/s41311-020-00235-7
National archives ,President Dwight D. Eisenhower's Farewell Address (1961), https://www.archives.gov/milestone-documents/president-dwight-d-eisenhowers-farewell-address
NATO will integrate Ukraine gradually. (2023). Emerald Expert Briefings. https://doi.org/10.1108/oxan-db280632
Nguyen, D. N. (2009). CHANGES IN THE NATIONAL DEFENCE - SECURITY POLICY OF JAPAN UNDER JAPAN-US STRATEGIC SECURITY MECHANISM WITHIN AND AFTER THE COLD WAR. Science and Technology Development Journal, 12(15), 25–43. https://doi.org/10.32508/stdj.v12i15.2347
Onay, Y. (2024). Strategic Miscalculations: Putin’s War in Ukraine and Its Global Repercussions. Journal of Applied and Theoretical Social Sciences, 6(4), 264–276. https://doi.org/10.37241/jatss.2024.114
Opensecrets, n d , Sector Profile: Defense, https://www.opensecrets.org/federal-lobbying/sectors/summary?id=D
Oppolzer, K. K. (2024). The Backbone of Economic Sanctions – Comparing US and EU Sanctions Frameworks. https://doi.org/10.36862/eiz-ng005
Ordukhanyan, E. (2023). The Impact Of Russia’s War In Ukraine On Post-Soviet Space. International Journal of Progressive Sciences and Technologies. https://doi.org/10.52155/ijpsat.v38.2.5334
Ouchenane, A, (2017). Measuring the influence of think tanks and the military industrial complex on US foreign policy (Comparative study) After 9/2001.
Patman, R. G. (2009). Out of sync: Bush’s expanded national security state and the war on terror. International Politics, 46(2–3), 210–233. https://doi.org/10.1057/ip.2008.46
PETER G PETERSON FONDATION, (2024), The United States Spends More on Defense than the Next 9 Countries Combined, https://www.pgpf.org/article/the-united-states-spends-more-on-defense-than-the-next-9-countries-combined/
Picula, B., & Luša, Đ. (2022). The biden doctrine and the war in ukraine: renewed transatlantic relations or reatlantisation between a strategic and asituational partnership. Teorija in Praksa, 969–988. https://doi.org/10.51936/tip.59.4.969-988
POGO,(2022), The Pentagon’s Revolving Door Keeps Spinning: 2021 in Review, https://www.pogo.org/analysis/the-pentagons-revolving-door-keeps-spinning-2021-in-review
Radford, B. J., Dai, Y., Stoehr, N., Schein, A., Fernandez, M., & Sajid, H. (2023). Estimating conflict losses and reporting biases. Proceedings of the National Academy of Sciences, 120(34). https://doi.org/10.1073/pnas.2307372120
Royce, D. (2024). The U.S.’s Pursuit of NATO Expansion into Ukraine Since 1994. Russia in Global Affairs, 22(3), 46–70. https://doi.org/10.31278/1810-6374-2024-22-3-46-70
Rublovskis, R. (2023). The First Year of the Conflict in Ukraine: Political and Military Consequences for Central and Eastern Europe. O Bezpeczeństwie i Obronności, 9(1), 7–20. https://doi.org/10.34739/dsd.2023.01.01
Ryan, Mick, (2024), Trump may surprise us on the Ukraine war, https://interactives.lowyinstitute.org/features/2024-us-presidential-election/donald-trump/article/trump-and-ukraine/
Shagina, M. (2022). Russia’s Demise as an Energy Superpower. Survival, 64(4), 105–110. https://doi.org/10.1080/00396338.2022.2103261
Sinkkonen, V. (2022). A Fleeting Glimpse of Hegemony? The War in Ukraine and The Future of The International Leadership of The United States. 21(1), 121–132. https://doi.org/10.58867/xdoh4121
Skak, M. (2024). Russian strategic culture: insights from the full-scale war against ukraine. Strategìčna Panorama, 2, 51–62. https://doi.org/10.53679/2616-9460.2.2023.05
Sliusarenko, M., Baranov, S., & Voytsehovskiy, R. (2024). The impact of the russian-ukrainian war on economic processes in russia: analysis and forecasting. Міжнародний Науковий Журнал «Military Science», 2(1), 89–101. https://doi.org/10.62524/msj.2024.2.1.08
Sung, J. sok. (2023). Western Sanctions Against Russia’s Energy Sector and Russia’s Response. Leo’sia Hag, 26, 223–242. https://doi.org/10.24958/rh.2023.26.223
Terzyan, A. (2022). Russia Amidst the War: Implications for Human Rights and Political Freedoms. https://doi.org/10.47669/earp-1-2022
Timofeev, P., & Khorolskaya, M. (2024). Comparative Analysis of Germany’s and France’s Military Aid to Ukraine (2022–2024). World Economy and International Relations, 68(11), 49–58. https://doi.org/10.20542/0131-2227-2024-68-11-49-58
U.S. Department of Defense. (2023). *Fact Sheet on U.S. Security Assistance to Ukraine*. [defense.gov/News/Releases/Release/Article/3329137/fact-sheet-on-us-security-assistance-to ukraine/] (https://www.defense.gov/News/Releases/Release/Article/3329137/fact-sheet-on-us-security-assistance-to-ukraine/)
Wang, Z., & Zeng, J. (2020). From Economic Cooperation to Strategic Competition: Understanding the US-China Trade Disputes through the Transformed Relations. Journal of Chinese Political Science, 25(1), 49–69. https://doi.org/10.1007/s11366-020-09652-0
Woods, D. (2024). The Silicon Sword Hanging Over China’s Head . Journal of Chinese Political Science, 29(4), 559–590. https://doi.org/10.1007/s11366-024-09883-5
Yilmazkuday, H. (2024). Geopolitical risk and stock prices. European Journal of Political Economy, 83, 102553. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2024.102553