جریان‌شناسی زندگی در شعر سهراب سپهری

محورهای موضوعی : زبان و ادب فارسی

حسن احمدی ¹ , حسین آریان ² , نزهت نوحی ³

1 - 1- دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
2 - 2- دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. نویسنده مسئول: [e-mail]
3 - استادیار گروه زبان وادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاداسلامی، زنجان، ایران.

تاریخ دریافت : 1403/12/26 تاریخ پذیرش : 1404/05/27 تاریخ انتشار : 1404/09/28

کلید واژه: شعر معاصر, جریان شناسی, معنای زندگی, عرفان سهراب سپهری, هنر برای هنر.,

چکیده مقاله :

سهراب سپهری در شعر خود که سرشار از زندگی و عشق به آن است بی قید و شرط سخن می‌گوید چرا که طرفدار ادبیات متعهد و هنر برای اهداف فکری نیست بلکه پیرو نظریه هنر برای هنر است و زندگی را برای چیزی دیگر نمی‌خواهد بلکه ارزش ذاتی برای زندگی قائل است. در این مقاله، روش پژوهش از نوع کیفی و مطالعه کتابخانه‌ای بر مبنای تحلیل محتواست. جریان‌شناسی شعر سپهری را با ترازوی دغدغه وجودی اگزیستانسیالیستی او بررسی و از زاویه خواننده محوری که اصالت را به تفسیر خواننده از متن می‌دهد نشان می‌دهد که او در شعر خود از تجربه و درک خود سخن نمی‌گوید بلکه خواننده را با زندگی مواجه می‌سازد و با خود همراه می‌نماید تا در کوچه‌های معنوی گام بردارد و خود با پدیده‌های زندگی به طور ملموس زندگی کند. نمونه‌هایی از این مواجهه با آفتاب و درخت که گرما و رویش زندگی در شعر اوست برای نمونه آورده و نشان داده می‌شود که شاعر از این جلوه‌های زیبای زندگی راه به سوی جاودانگی و معنویت می‌برد و طعم عرفان را به خواننده می‌چشاند.

چکیده انگلیسی:

Sohrab Sepehri speaks unconditionally in her poetry, which is full of life and love for it, because she is not a supporter of committed literature and art for intellectual purposes, but rather follows the theory of art for art's sake, and does not want life for anything else, but rather believes in the intrinsic value of life. In this article, the research method is qualitative and library study based on content analysis. The flow of Sepehri's poetry is examined with the scale of his existentialist concern and from a reader-centered perspective that gives authenticity to the reader's interpretation of the text. It shows that in her poetry she does not speak of her own experience and understanding, but rather confronts the reader with life and takes her with her to walk in spiritual alleys and live with the phenomena of life in a tangible way. Examples of this encounter with the sun and trees, which are the warmth and growth of life in her poetry, are given as examples, and it is shown that the poet uses these beautiful manifestations of life to lead the way to immortality and spirituality, and gives the reader a taste of mysticism.

منابع و مأخذ:

منابع و مآخذ
1. آتشی، منوچهر ( 1382) سهراب شاعر نقش ها، چاپ اول، تهران: انتشارات آمیتیس.
2. بیانی، احمد ( 1373) زندگی چیست، چاپ اول، تهران: نشر ایران.
3. بزرگمهر، ناصر ( 1367) یادمان سهراب سپهری، چاپ اول، تهران: دفتر نشر آثار هنری.
4. ترابی، ضیاء الدین ( 1382) سهرابی دیگر، چاپ اول: تهران: انتشارات دنیای نو.
5. ثروتیان، بهروز ( 1384) صدای پای آب، چاپ اول، تهران: انتشارت نگاه.
6. حقوقی، محمد ( 1364) شعر نو از آغاز تا امروز، چاپ اول، تهران: انتشارات یوشیج.
7. ـــــــــــــــــ ، ( 1371) شعر زمان ما (3) سهراب سپهری، چاپ اول، تهران: انتشارات نگاه.
8. حسین¬پور چافی، علی .(1384). طبقه¬بندی و نقد و تحلیل جریان¬های شعری فارسی(1332- 1357) رساله دکتری دانشگاه تربیت مدرس.
9. حافظ، شمس الدین محمد ( 1382) دیوان حافظ، چاپ سوم، تهران: انتشارات زرین.
10. دست غیب، عبدالعلی ( 1385)، باغ سبز شعر، چاپ اول، تهران: آمیتیس.
11. سپهری، سهراب (1387) هشت کتاب، چاپ پنجم، تهران: طهوری.
12. ـــــــــــــــــــ ، ( 1369) اتاق آبی، ویراسته ی پیروز سیّار، چاپ اول، تهران: سروش.
13. سپهری، پریدخت ( 1380) هنوز در سفرم، چاپ اول، تهران: فرزان.
14. ـــــــــــــــــــــ ، ( 1375) سهراب مرغ مهاجر، چاپ اول، تهران: طهوری.
15. سیاهپوش، حمید ( 1383) باغ تنهایی، چاپ اول، تهران: انتشارات نگاه.
16. سنجری، محمود .(1378). مکاشفه هشت (به تماشای شعر سهراب سپهری). تهران: فرادید.
17. شمیسا، سهراب ( 1382) نگاهی به سپهری، چاپ هشتم، تهران: صدای معاصر.
18. ــــــــــــــــــ ، ( 1372) نگاهی به فروغ، چاپ اول، تهران: مروارید.
19. ــــــــــــــــــ ، ( 1383) راهنمای ادبیات معاصر، چاپ اول، تهران: نشر میترا.
20. صفی زاده، فاروق ( 1383) شاسوسا در شعر سهراب سپهری، چاپ اول، تهران: انتشارات قصیده.
21. عابدی، کامیار ( 1379) از مصاحبت آفتاب، چاپ چهارم، تهران: نشر ثالث.
22. فرخزاد، فروغ ( 1386) دیوان فروغ، چاپ پنجم، تهران: اهورا.
23. لاهیجی، محمد ( 1337) مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز، چاپ اول، تهران: کتاب فروشی محمودی.
24. مولوی، جلال الدین محمد ( 1365) مثنوی مولوی ، به کوشش نیکلسن، چاپ پنجم، تهران: انتشارات مولی.
25. ــــــــــ ، ( 1360) دیوان شمس، چاپ پنجم، تهران: انتشارات جاوید.
26. هزاره، داود ( 1383) سیاه و سفید، چاپ اول، مشهد: انتشارات پاژ