Legal analysis of sustainable employment of prisoners in the economy and the prosperity of national production
Subject Areas : Journal of Law and Politics
fattahe teimouri
1
(Doctoral student in criminal law and criminology, Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan), Iran)
mahmood ashrafy
2
(Assistant Professor in Criminal Law and Criminology , Islamic Azad University, Khorasgan, Isfahan, Iran)
masoud Heidari,
3
(Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities and Law, Isfahan Islamic Azad University (Khorasgan), Isfahan, Iran)
Keywords: economic development. , prisoners, production boom, Sustainable Employment,
Abstract :
Familiarity with the requirements of national production boom is one of the strong recommendations of recent years in Iran and a significant strategy to improve the economic situation of society. Manpower is one of the most effective employment tools in order to boost production.This study seeks to investigate the benefits of investing in prisoners' jobs as a manpower under the control of the government. Using descriptive-analytical method and reviewing documents, books, articles and Internet resources, seeks to provide solutions to boost national production of prisoners' jobs. Improving the economic situation of the society requires proper investment and productivity of human resources. Career guidance of prisoners in order to continue their employment, in addition to preventing recidivism, is a good way to help create jobs and value the prosperity of national production in terms of quality and quantity. The study of the economic aspects of the issue requires the entry and efforts of those involved in the employment of prisoners and the support of the government with a new approach to allocating sustainable jobs to detainees.He considers the establishment of job opportunity management centers and the recruitment of entrepreneurs in this field as a considerable strategy for the prosperity of national production
_||_
| تحلیل حقوقی اشتغال پایدار زندانیان در اقتصاد و رونق تولید ملی | |
|
| فتاحه تیموری1 محمود اشرافی2 مسعود حیدری3 |
تاریخ دریافت مقاله: 06/03/1402 تاریخ پذیرش نهایی: 25/05/1402
چکیده
توجه به الزامات رونق تولید از توصیههای مؤكد سالیان اخیر در ایران و راهبردی قابل ملاحظه در قوانین جهت ارتقاء وضعیت اقتصادی جامعه است. سرمایه انسانی مهمترین ابزار اشتغال در راستای نیل به رونق تولید است. این مقاله در صدد بررسی مزایای سرمایهگذاری بر روی مشاغل زندانیان به عنوان نیروی انسانی تحت كنترل حاكمیت میباشد كه با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و با بررسی اسناد، كتب، مقالات و منابع اینترنتی در جهت ارائه راهكارهایی با هدف رونق تولیدات ملی حاصل از مشاغل زندانیان میباشد. بهبود وضعیت اقتصادی جوامع مستلزم سرمایهگذاری و بهرهوری مناسب از نیروی انسانی است. هدایت شغلی زندانیان باهدف ثبات شغلی و تداوم بخشیدن به اشتغال آنها علاوه بر پیشگیری از ارتكاب مجدد جرم راهكاری مناسب جهت كمك به اشتغال آفرینی و بها دادن به رونق تولید ملی از لحاظ كیفی و كمی است. بررسی ابعاد اقتصادی مسئله، ورود و اهتمام دست اندركاران حوزه اشتغال زندانیان و حمایت دولتمردان را با نگرشی نو جهت اختصاص مشاغل پایدار به بازداشت شدگان میطلبد و حمایت حقوقی و دایر نمودن مراكز مدیریت فرصتهای شغلی و جذب كارآفرینان در این زمینه را راهبردی قابل ملاحظه در جهت رونق تولید ملی میداند.
کلید واژهها
اشتغال پایدار، زندانیان، رونق تولید، توسعه اقتصادی، فرصتهای شغلی.
1. مقدمه
در عصركنونی اشتغال زندانیان توصیه مؤكد جرم شناسان و حقوقدانان جهت پایین آوردن هزینه نگهداری زندانیان و به نوعی راهكار كسب درامد مناسب در ایام بازداشت است اما دیدگاهی فراتر از آن علاوه بر كسب درامد افزایش ارزش افزوده و سودآوری ناشی از محصولات و كالاهای تولیدی زندانیان است هدفمندی اشتغال زندانیان مستلزم برنامهریزی جامع، سرمایهگذاری و حمایت دولتمردان و پیش بینی موضوع در برنامه توسعه اقتصادی كشور میباشد. آنچه دغدغه اصلی این مقاله است، تغییر رویه كنونی اشتغال زندانیان است. در حال حاضر اشتغال خارج زندان وفق آیین نامه سازمان زندانها، مشمول افراد با محكومیت قطعی با هدف كاهش هزینه نگهداری و با توجه به كمبود فضای فیزیكی زندان هاست. نویسنده تغییر دیدگاه دستاندكاران این حوزه را از وضعیت صرف اشتغال پایدار زندانیان به نگاهی فراگیر با زاویه دید توسعه اقتصادی و رونق تولید ملی توصیه میكند و حتّی بسط دامنه اشتغال رأی باز4 را از محكومین، به زندانیان تحت قرار و با احتساب زمان اشتغال به عنوان ایام بازداشت قبلی قابل تعمیم میداند.
اتخاذ تدابیری برای شناختن مشاغلی كه صرفه اقتصادی برای كشور میتواند داشته باشد و ارتقاء وضعیت درامدی زندانی را نیز تا رسیدن به سطح رفاه نسبی خود و خانواده اش در بر دارد. ازتامل در تامین بازار كالاهای تولیدی زندانیان فراتر از جمعیت هشتاد میلیونی ایران به سطوح بینالمللی تا اهتمام در خصوص جبران كاستیهای بازار اقتصادی ایران ضمن دسته بندی مشاغل از حوزه كشاورزی، صنعتی، خدماتی، تجاری با رویه بومی گزینی زندانیان به نحوی كه زندانیان متناسب با محل سكنی و موقعیت جغرافیائی محل زندگی آنها پس از ازادی مشاغلی درآمدزا داشته باشند تا ضمن بالابردن انگیزه و عزت نفس زندانی تمایل به اشتغال بایدار در راستای كاهش تكرار جرم حاصل گردد. استفاده از زندانیان به عنوان نیروی انسانی تحت حمایت و كنترل دولت با هدف انتفاع فردی و كسب درامد زندانی و در راستای ارتقاء وضعیت اقتصادی جامعه از اولویتهای این طرح میباشد زندانها میبایست از وضعیت مصرف كنندگی محض به بخشی از موتور اقتصادی كشور تبدیل شوند به نظر پژوهشگر این موضوع مسئلهای دور از ذهن نبوده و كمك شایانی به جامعه در بخش رونق تولید خواهد كرد. ایجاد مشاغل مولد و پایدار و پیش بینی استمرار این مشاغل به صورت بلند مدت همراه با رضایت شغلی زندانی از اهداف این مقاله میباشد. برنامهریزی در این خصوص مستلزم دایر كردن مراكزی، با بهرهوری از توانایی و معلومات كارشناسان اقتصادی، مشاورین شغلی، روانشناسان، همراه با حمایت دولت و جامعه و طراحی سامانه خاص مدیریت اطلاعات جامع مشاغل زندانیان از قبل از ورود تا پس از آزادی و اطمینان از ثبات شغلی خواهد بود. اشتغال زندانیان تدبیری جهت جایگزینی حبس، كاهش هزینه نگهداری زندانیان و پیشگیری از ارتكاب مجدد جرم است. قدمت به كار گماردن زندانیان به زمانهای قدیم صدر اسلام و حتی ماقبل آن میرسد به طوری كه آثار باستانی قدیمی چون اهرام ثلاثه مصر و تسطیح راهها و جادهها در اعصار قدیم توسط پادشاهان به زندانیان و بردگان واگذار میشده است و این موضوع هرگز هدفمند یا متناسب با توانمندی زندانیان نبوده و به تدریج این مشاغل و فعالیتها تغییر و به اصل فردی سازی مجازاتها توجه شده است. امروزه نیز در اسناد بینالمللی و قوانین كنونی ایران اشتغال زندانیان مطرح گردیده اما اشتغال پایدار و طراحی برنامه هائی با هدف دستیابی به ثبات شغلی زندانیان مسئلهای نوظهور است و هدفمندی كارزندانیان در جهت تولید محصولات با كیفیت كه مسبب رونق تولید و ارتقاء اقتصادی جامعه باشد تا كنون مورد بررسی و پژوهش قرار نگرفته است پیش بینی مسیر شغلی برای زندانیان راهبردی است تا شاهد كاهش ورود مجدد زندانیان و البته تاحدی كمك به امرار معاش خانواده زندانیان و ركود اقتصادی جامعه باشیم.
2. برنامه و خط مشی اشتغال پایدار
اشتغال رویكردهای مختلفی دارد كه معروفترین آنها كارمندی كارآفرین و خود اشتغالی میباشد. كارمندی كه متاسفانه راهبرد بسیاری از متقاضیان اشتغال میباشد نیازمند وجود بنگاههای كسب و كاری است كه آنها را به كار گیرد ایجاد این بنگاهها نیز نیازمند كارآفرینانی است كه با حمایت دولت و سایر افراد جامعه بتوانند این كسب و كارها را راه اندازی نمایند. برای راه اندازی یك كسب و كار سه مولفه اصلی و مهم نیاز است دانش مهارت سرمایه (نظری، ۱۳۹6: 5)
دستیابی به اشتغال پایدار زندانیان باید از ورطه شعار خارج شود لازم است كه مسئولین در راستای رسیدن به این هدف برنامهریزی و خط مشی واضحی تدوین كنند این موضوع باید جزء اهداف كلان برنامه توسعه پایدار اقتصادی كشور رقم بخورد. غالباٌ، استخدام پس از آزادی به عنوان مؤثرترین عامل در تكرار جرم در نظر گرفته میشود اما به ندرت محققان دادههای اشتغال پس از آزادی را برای تجزیه و تحلیل بیشترتأثیر اشتغال پس از آزادی بر تكرار جرم در بین زندانیان سابق به دست آورده اند. زندانیان سابق معمولا از نظر اقتصادی فقیر، از نظر تحصیلی بیسواد و بطور نامتناسبی پس از آزادی از زندان بیكار شناخته میشوند. زندانیان سابق به طور كلی فاقد مهارتهای شغلی به روز یا آموزش رسمی برای پاسخگویی به تقاضاهای شغلی در بخشهای مختلف صنعتی بودند منطقی است كه باور كنیم زندانیان سابق بیسواد و غیر ماهر احتمالاً پس از آزادی از زندان بیكار میشوند (klinker lockwood, 2015: 16). مشكل ما در روش گزینی است یعنی یك موضوع جدید را میخواهیم با روش قدیمی حل كنیم مثل اینكه بخواهیم با وسایل و ابزارهای یكصد سال قبل اداره و اجرا كنیم.چنین چیزی اساس آن ممكن نیست امروزه در اشتغال استارت آپها انقلاب و تحولات ژرف ایجاد كردند به طوری كه با امكانات بسیار محدود و اندك هزاران شغل ایجاد كردند یك نمونه آن شركت تاكسیرانی اسنپ است كه در زمینه حمل و نقل مسافر و در شهری كار میكند این شركت میگوید در سالهای ۹۵ و ۹۶ ۲۰۰۰ فرد دارای ممعلولیت را مشغول به كار كرده است بدون اینكه از دولت مساعدت گرفته باشد به هر حال لازم است نظر بیندازیم به شیوههایی كه تاكنون در ایران اجرا شده و خواسته اند شغل و كسب و كار ایجاد كنند (نوری، 1396: 248).
3. كوچینگ مسیر شغلی
كوچینگ رشته نسبتا جدیدی است اما با جهان امروز بسیار مطابقت دارد كارولین تالبوت در كتاب مهارتهای ضروری برای كوچینگ مسیر شغلی موثرترین تكنیكهای كوچینگ مسیر شغلی را مورد بررسی قرار میدهد و روانشناسی نهغته درآنها را تشریح میكند (تالبوت، 10:1398). كوچینگ مسیر شغلی را میتوان در حل و فصل این مشكلات خلاصه كرد مدیران ناكارامد، كارمندان بیقید، اتلاف استعدادها (افرادی كه در شغل نامتناسب فعال هستند و از توانمندیهای خود حداكثر استفاده را نمی كنند یا بیانگیزه هستند) و استفاده غلط از سرمایه انسانی (تالبوت، 2:1398). طرح كوچینك مسیر شغلی زندانیان در صدد ارائه راهكارهائی جهت هدایت شغلی و ارائه مسیر شغلی مناسب برای زندانیها و رفع موانع موجود میباشد. چالشهای مسیر شغلی در مراحل مختلف بررسی میشوند در ابتدا كنار آمدن، كنترل كردن احساسات شدیدی مثل عصبانیت، شوك انكار ناراحتی سوگواری و عدم اعتماد به نفس مرحله اول: بررسی گزینهها و انتخاب گسترش دامنه انتخاب، به چالش كشیدن فرضیات، ایجاد چشم انداز شناسایی استعدادها و هدفگذاری مرحله دوم: آماده سازی و جستجوی سوابق تحصیلی و كاری و آمادگی برای مصاحبه شبكه سازی برندسازی شخصی و تبلیغ اعتماد به نفس و خودباوری مرحله سوم: پذیرفتن نقش جدید ایجاد كسب و كار آمادگی برای صد روز اول اهداف و چشم انداز فردی و تجاری مرحله چهارم چند ماه اول و تغییر در نقش زندگی جدید موفقیتها و چالشها هویت و سبك جدید تبلور روشها قابلیتها و مهارتهای جدید سازگاری با واقعیت تازه (تالبوت، 40:1398).
4. مركز مدیریت فرصتهای شغلی
حق با پیتر دراكر نویسنده و مشاوره مدیریت بود كه میگفت: اگر آینده تان را مدیریت نكنید، دیگران این كار را انجام میدهند این حقیقتی اساسی است اما حتی واقعیت هائی بیشتر پس این كلام وجود دارد از نظر آنها كه ترجیح میدهند كنترل امور را بدست گیرند دنیای كار هرگز نه تا این اندازه آشفته بوده نه این همه فرصت در آن وجود داشته است (تالبوت، 15:1398). دایر كردن چنین مركزی با هدف اختصاص اشتغال پایدار به زندانیان نباید خود موجب صرف هزینه وگذاشتن بار مالی بر جامعه باشد. نیروی انسانی حتی الامكان از بین زندانیان قابل اعتماد و به تعدادی باشد كه خود موجب ایجاد بار مالی و هزینه جهت اداره كردن مركز نباشد. مركزی با عنوان مدیریت فرصتهای شغلی5 در شهر نیویورك امریكا مستقر است، این مركز یكی از بزرگترین مراكز برنامهریزی مشاغل انتقالی كشور برای زندانیان سابق است. این برنامه به شركت كنندگان، مشاغل موقت و با حقوق میدهد، همراه با مشاوره شغلی و سایر خدمات با هدف ایجاد اشتغال بیشتر و جلوگیری از بازگشت آنها به زندان. یك ارزیابی نشان داد كه این مركز در كاهش میزان تكرار جرم موثر بود و همین موضوع باعث گسترش این برنامه به شهرهای دیگر امریكا با كمك مالی بنیادهای خیریه و صندوق نوآوری اجتماعی گردید Broadus, 2016, 15)).
5. رونق اقتصادی زندان ها
تبدیل زندانها از مراكزی مصرف كننده به مراكز تولیدی چندان دور از اندیشه نیست لازم است تدابیری جهت هدایت شغلی مناسب برای زندانیان با كمك كارشناسان اقتصادی و مشاوران شغلی اتخاذ تا با اختصاص مشاغل دائم و مولد به زندانیان موجبات رونق دستاوردهای حاصل از كار زندانیان را در ایام بازداشت و پس از آزادی را فراهم كرد. دایر كردن مركز مدیدیت فرصتهای شغلی خارج از حفاظ امنیتی زندانها برای سرمایهگذاری و جذب كار افرینان، تشكیل پرونده جستجوی كار جهت زندانی، آشنائی با تمایلات و توانمندیهای زندانی علاوه بر كمك از خانواده و بستگان فرد بازداشت شده و هدایت شغلی مناسب از طریق مشاوران شغلی تا پیدا كردن شغل پایدار مولد و درامدزا، اختصاص بودجه سالانه از سوی دولت با پیش بینی برنامههای میان مدت و بلند مدت، جلب اعتماد خیرین و نهادها از راههای تغییر و ارتقاء وضعیت اقتصادی زندانها است. چهار محور كلیدی شامل اقتصاد سیاسی سرمایهگذاری ارز سرمایه اجتماعی و انسانی به عنوان پشتیبانیهای تولید در كشور هستند.
تولید بر پایه عوامل تولید در هر اقتصادی شكل میگیرد یكی از مهم ترین این عوامل سرمایه انسانی و اجتماعی است كه بدون آن عملاً تولید و پایداری آن متزلزل خواهد بود (جعفری، 1:1400). در یك پروژه تحقیقاتی كه از زندان به عنوان موتور رشد اقتصادی تعبیر میشد وجود زندان باعث كاهش درآمد سرانه شد اما درعین حال موجب كاهش نرخ بیكاری و فقرگردید، هر چند كا هش نرخ بیكاری و نرخ فقر برای زندانها و حامیان آن، كاهش سرانه نشانه مثبتی است.
كار تولیدی فعالیتی انسانی به قصد تولیدكه موجب تغییر شكل اشیاء و ایجاد و ساخت شی یا پدیده جدیدی میشود و موجب ارزش افزوده میگردد ( نهاوندی، 16:1393).اشتغال بطور خاص به معنای استخدام و مشغول به كار بودن است و در معنای جمعی مجموع فعالیتهای اقتصادی یك ملت در ارتباط با افرادی كه حائز شرایط كارند را در بر میگیرد. اشتغال دارای سه ویژگی است انجام فعالیت در زمان مشخص و منظم دریافت مزد در قبال ساعات كار و وجود فاصله میان محل كار و محل زندگی كه گاه از آن به فاصله گرفتن مصرف از تولید تعبیر میشود. (همان: 46)
اشتغال معمولا بخاطر حس هویت اجتماعی پایداری كه ارائه میكند ارزشمند شمرده میشود به ویژه برای مردان عزت نفس در ارتباط با نقش اقتصادی است كه آنها برای تامین زندگی خانواده ایفا میكند. (نهاوندی، 47:1393)
5-1. فناوری اطلاعات در رونق تولید
پیتر دراكر6 اظهار داشته است كه تصویر واقعی انقلاب اطلاعاتی تازه، احساس میشود ظهور انفجاری اینترنت به عنوان یك كانال اصلی جهت توزیع كالا و خدمات برای مشاغل حرفهای به گونهای بنیادین اقتصاد بازار و ساختارهای صنعتی محصولات و خدمات و جریان آنها، تقسیم مصرفكنندگان، ارزشهای مصرف كنندگان و رفتار مصرف كنندگان و بازارهای كالا را دستخوش تغییركردهاند جاذبه انجام تجارت از طریق اینترنت سهولت و آسانی كار برای عموم افراد است فناوریهای آنلاین و برخط راهی كم هزینه و بسیار كارآمد برای به نمایش درآوردن كالاها جذب مشتریان و دریافت سفارشهای تولید میباشد ولی اینكه بتوان كاری كرد كه همه بخشهای یك تجارت الكترونیكی هماهنگ با هم كار كنند امری دشوار و به تخصص به روز و پیگیری نیاز دارد . از اینرو ارائه خدمات و محصولات تولیدی زندانیان در سراسر دنیا بوسیله فضای مجازی امری بدیهی و الزام آوراست كما اینكه در كشور ما نیز از این دستاورد جهت فروش محصولات و كالاهای تولیدی زندانیان استفاده میشود ولی اینكه كدامین ترفندها باعث جلب اعتماد مشتریان و فروش و بهره اقتصادی قابل توجه خواهد شد مسالهای است كه نیازمند هوش اقتصادی در چگونگی بازاریابی و توزیع كالاها میباشد.
كارآفرینان فعلی هنگامی كه تصمیم به راه اندازی فعالیت اقتصادی اینترنتی میگیرند با موقعیتی مواجه میشوند كه تا حدودی با تعاملات و بازارسنتی سابق متفاوت است تجارت الكترونیكی احتمال دستیابی كارآفرینان را به بازارها و سودهای جدید افزایش میدهد و دانش وابسته به سازمان و تجربیات گذشته احتمال موفقیت فعالیت كارآفرینانه نوپا را افزایش میدهد (حسنی، 32:1398) استفاده از فناوری اطلاعات و معرفی و عرضه کالاها در بستر فضای مجازی با در نظر گرفتن بازار فروش مناسب و البته جذب سرمایه گذار و کارآفرین از طریق تبادل اطلاعات برای عقب نماندن از جامعه جهانی و توسعه صادرات بر کسی پوشیده نیست در خصوص اشتغال زندانیان نیز رویکرد گسترش فناوری اطلاعات و مجهز شدن به علم روز تدبیری توصیه شده جهت رونق تولیدات، کالاها و خدمات زندانیان میباشد.
6.توسعه پایدار اقتصادی
آنچه مورد توجه است این است که در کشورهایی با منابع و ثروتهای طبیعی وضعیت اقتصادی ضعیفتر است زیرا این دسته از کشورها برمنابع و ثروتهای خدادادی سرزمینشان تکیه کرده و تلاش کافی و خلاقانه در راستای برون رفت از معضلات موجود و پیشرفت اقتصادی ندارند. ایران نیز از دست کشورهایی است که اتكا بر وجود نفت شاید انگیزه لازم برای دستیابی به دانش روز و برای سرمایهگذاری بر ذهن خلاق و پویایی نیروی انسانی آنگونه که شایسته است هزینه نکرده این خلا در زمینه اقتصاد محسوس و قابل توجه است. حمایت از ذهن خلاق نیروی انسانی در راستای ارتقاء وضعیت اقتصادی، جذب نیروی توانمند، بکارگیری نیروهای تحت حمایت و کنترل حاکمیت با هدف بهبود وضعیت اقتصادی و خروج از رکود اقتصادی در همه زمینهها امری قابل دستیابی است. زندانیان نیروهای هستند که به سبب برچسب مجرمانه بعد از خروج از زندان چنانچه حمایتی جهت اشتغال و کسب درآمد نداشته باشند برای امرار معاش مجدد متوسل به جرایم خواهند شد. اشتغال پایدار آنها و هدایت مسیر شغلی برای زندانیان علاوه بر کمک به وضعیت اقتصادی نابسامان زندانی و خانوادهاش ره اورد موثری در ارتقاء وضعیت اقتصادی جامعه نیز میتواند باشد و سرمایهگذاری بر روی این موضوع بسیار ارزشمند میباشد. لذا رویكرد اشتغال پایدار زندانیان باید از اهداف كلان برنامه توسعه پایدار اقتصادی باشد. این موضوع مستلزم برنامهریزی و سرمایهگذاری میان مدت و بلند مدت دولتها باید باشد یافتن شغل جدید انتخابی متقاضیان شغل و تناسب فعلی آنها با این نیاز به عبارتی استخدام پذیری آنها و كارهای لازم برای افزایش میزان استخدام پذیری، آمادگی برای اقدامات مسیر شغلی شان برای مثال آماده سازی رزومه راه اندازی كمپین كجا و چطور جستجو كنید آمادگی برای مصاحبهها و غیره تصمیم گیری كه مذاكرات حقوق و بسته استخدامی را نیز شامل میشود هركس قصد دارد در بازار كار شركت كند لازم است استخدام پذیری خود را بسنجد كسی بیایی آن را این طور تعریف كرده است مجموعهای از ویژگیها مهارتها و دانشكده تمام شركت كنندگان در بازار كار باید برای تاثیرگذاری لازم در محل كار به نفع خودشان كارفرما و كل اقتصاد دارا باشند تعریف سی بیآی شامل خودمدیریتی كار تیمی آگاهی از مشتری و كسب و كار حل مسئله سواد و ارتباط به كارگیری سواد اعداد استفاده از فناوری اطلاعات نگرش مثبت و كارآفرینی روحیه ابداع نیز میشود این اصول اولیه استخدام پذیری در هر شرایط و در مرحله مسیر شغلی افراد كاربرد دارند كه فارغ التحصیل تازه كار باشند و چه سالها تجربه در بازار كار داشته باشند (تالبوت، 124:1398). بنابر اصل تغییر مشاغل همواره كسب و كارهائی نابود میشوند و در مقابل مشاغل جدیدی به وجود میآیند در این تغییرات كسانی موفق میشوند كه خود را برای این شرایط آماده كرده باشنددر هر زمانی مشاغلی نابود میشوند ولی در مقابل مشاغل دیگری به وجود میآیند جالب تر اینكه تعداد مشاغلی كه به وجود میآیند به مراتب بیشتر از مشاغلی میشودكه نابود شدند. گزارشی دولتی در انگلستان اعلام میكند پیشرفتهای علمی و ادامه یافتن تغییرات جوی میتواند به صورت ناگهانی مشاغل و حرفههای موجود در جهان را تغییر داده و متحول سازد. متخصصان فناوری و اقتصاد همگی و سر این موضوع كه در بیست سال آینده شركتهای بزرگ جهان با تغییرات قابل توجهی مواجه خواهند شد توافق نظر دارند ملاكان ثروتمند و شركتهای فعال در حوزه فناوری به مرور زمان بر این حوزه صنعت اشراف پیدا خواهند كرد و همین موضوع باعث میشود تا شاهد كاهش استخدام نیروی كار در این زمینه باشیم (زارعی، 19:1396-20). معتقدم توجه ویژه به دانش روز، صنعتی شدن، پیش بینی مشاغل تولیدی و درآمدزا با لحاظ تمرکز بر تاثیر شغلها در ارتقاء وضعیت اقتصادی، با در نظر گرفتن امکان استمرار و بازدهی این مشاغل در جامعه آینده، پیدا کردن بازار جهانی از اولویتهای اختصاص کار زندانیان جویای کار باید باشد. سرمایهگذاری بر روی صنعتی کردن و کیفیت تولیدات حاصل از دسترنج زندانیان بیمه نمودن كار و حمایت زنانیان تا پس از زمان آزادی و رسیدن به سطح ثبات شغلی مناسب مطمئناً در بلند مدت پیشرفت اقتصاد جامعه را نیز در برخواهد داشت .
6-1. جذب كارافرین
واژه كارآفرینی از كلمه فرانسوی7 به معنای متعهد شدن بوده و همانطور كه ملاحظه شد نخستین بار اقتصاد دانان فرانسوی این واژه را ابداع نموده و در مطالعات خود به كار گرفتند به مانند سایر بحثها در علوم انسانی از كارآفرینی نیز تعاریف مختلف و متعددی شده است كارآفرینی به معنای شناسایی خود خلق و استفاده از فرصتها از طریق تبدیل ایدههای نو و جدید به واقعیتهای سودآور و تجاری در قالب كالاها و خدمات مورد نیاز جامعه است كارافرینی فرآیندی كه بتواند با استفاده از خلاقیت چیز نوعی را همراه با ارزش جدید با استفاده از شناخت جزء زمان منابع و بهكارگیری ریسك و همراه كردن همراهان به وجود آورد كارآفرینی نامیده میشود كارآفرینی در تعریف ساده به فرآیندی اطلاق میشود كه طی آن فرد كارآفرین اندیشه كسب و كار مستقل و تاسیس شركت یا موسسه غیر انتفاعی یا غیر انتفاعی را در عمل تحقق میبخشد و ابتكار خود این فرآیند را در راستای هدفهای اقتصادی و سود گرایان و یا با هدفهای اجتماعی و فرهنگی هدایت و راهبری میكند از نگاه دیگر امروزه واژه كارآفرینی مترادف مفاهیم زیر نیز به ذهن متبادر میشود نوآوری مخاطره پذیری ایجاد تجدید ساختار یك واحد اقتصادی اجتماعی رضایت شخصی و استقلال طلبی (زارعی، 11:1396)
اعطای مشوق به تولیدكنندگان به منظور جذب سرمایهگذاری خارجی دولت میتواند به منظور تقویت تولید كارآفرینان و تولیدكنندگان را به سرمایهگذاری بیشتر تشویق و سرمایهگذاران خارجی استقبال نماید بدین ترتیب كه به هر تولیدكنندهای كه در فعالیت تولیدی خود از شریك سرمایه گذار خارجی استفاده كند امتیازات خاص بدهد بدین ترتیب هم نیازهای ارزی این فعالیتها برای تامین نهادههای وارداتی شان تامین خواهد شد و هم از فشار بر منابع ارزی موجود و ایجاد بیثباتی در بازار ارز كه كل اقتصاد را تحت تاثیر قرار میدهد كاسته میشود. (جعفری، 74:1400)
مسلم است كه جلب اعتماد كارافرینان برای جذب نیروی انسانی نیاز به تغییر دیدگاه كارافرین نسبت به زندانی سابق دارد. كارافرین برای جذب نیرو از اشخاص با برچسب مجرمانه با مشكل اعتماد و احساس مخاطره آمیز شدن محل كار برای سایركارمندان روبرو میباشد و علاوه بر آن ترجیح میدهد نیروی كار را از بین افراد فاقد سابقه جامعه جذب كند. باید دانست كه بزهكار همان جوان فاقد سابقهای بوده كه شرایط نابسامان جامعه، محیط و معضل بیكاری او را روانه زندان كرده است و ضمن تغییر این دیدگاه در جامعه با رویكرد تشویق و تخفیفهای مالیاتی دارای پشتوانه برای كارافرین و زندانی در خصوص مشاغل مستمر و پایدار طی قراردادهای طولانی مدت از سوی دولت و جامعه سرمایهگذاری شود.
كارافرینی نقش مهمی را در توسعه اقتصادی بازی میكند اما تصمیم گیری برای كارآفرینی در محیط ایزوله و خارج از بستر محلی و منطقهای كه فرد در آن حضور دارد انجام نمی پذیرد به عبارت دیگر برای درك این پدیده باید در كنار فعالیت كارآفرینانه افراد عامل زمینهای را نیز در نظر گرفت .كارآفرینی را میتوان نتیجه تعامل عوامل در نظر گرفت پدیدهای كه حاصل تعامل ویژگیهای افراد و رویدادهای محیطی میباشد اثری كه در این ادبیات آن اشاره میگردد اشاره به یك محدوده جغرافیایی است كه میتواند به صورت محلی منطقهای و یا حتی ملی باشد نحوه كاركرد این تعامل یعنی فرد و محیط در راستای توسعه كارآفرینی بدین گونه است كه افراد فرصتها را در برابر بستر محلی كه زندگی و كار میكنند درك و شناسایی مینمایند و سوی دیگر همین بستر تعیین كننده نوع كسب و كار و پیش برنده فرصتهای موجود میباشد (حسنی، 229:1398).
6-2. جذب سرمایه گذار
سرمایهگذاری جهت اشتغال پایدار زندانیان مستلزم كمك دولت و مساعدت جامعه و نهادهای مردمی میباشد اما با وضعیتی كه معضل بیكاری گریبانگیر جوانان فاقد سابقه كشور نیز هست نباید متوقع باشیم كه خیرین و مردم به هزینه كردن در امر رغبت داشته باشند. تغییر زاویه دید جامعه به استخدام زندانیان موضوعی است كه نیازمند زمینهسازی میباشد. این مسئله باری كه بر دوش دولت است را سنگین تر میكند و تا جلب اعتماد خیرین و نهادهای مردمی لازم است دولت دراین خصوص عملكردی مستقل داشته باشد و با كمك رسانهها نسبت یه آموزش و تغییر دیدگاه جامعه در خصوص جذب زندانیان اقدام نماید. همچنین ضرورت دارد جهت اشتغال پایدار زندانیان و جذب كارآفرینان در بودجه سالانه مبلغ پس از كارشناسی پیشبینی شود. این موضوع هرچند بازدهی كوتاه مدت ندارد ولیكن از لحاظ علمی تاثیر بسزای این موضوع در پیشگیری از جرم قابل ملاحظه و اثبات شده است ضمن اینكه دور از ذهن نیست با تعریف مشاغل تولیدی مورد نیاز جامعه زندانیان را در راستای ارتقاء وضعیت اقتصادی كشور و رونق تولید حمایت نمود.
6-3. جذب مشاركت بینالمللی
اگر به رونق تولید و افزایش سرمایه توجه داشته باشیم بازار محصولات و كالاهای زندانیان باید فراترازجمعیت هشتاد میلیونی ایران باشد تبلیغات جهت ارائه محصولات زندانیان در سطح بینالمللی انجام شود و با توجه به القاء حس منفی به خریداران تولیدات زندانیان لزومی به اطلاع مخاطب از اینكه محصول مورد تقاضایش از تولیدات زندانیان میباشد نیست محصولات باید آنقدر با كیفیت و ارزشمند از نظر خریدار باشد كه حاضر به سرمایهگذاری و هزینه كردن برای خرید باشد.
مناسبتر است حمایتهای مالی از خارج از كشور و از طریق وب سایتهائی كه میتواند مشاركتها را از هر نوع پول رایج دنیا بگیرد هم جذب شود. ایرانیهای مقیم خارج كشور بسیار علاقمند هستند كه در پروژههای داخل كشور مشاركت كنند و متاسفانه به غیر از راه اینترنت هیچ مسیر آسانی برای آنها وجود ندارد (نوری، 207:1396).
بیش از سیصد كشور در جهان وجود دارد كه میتوانند مشتریان كالاها و خدمات شما را تامین كنند اما از آنجائی كه یك شركت هیچ وقت در این كشورها نبوده است فكر كردن به آنها به عنوان منبع مشتری كمی مشكل به نظر میرسد بنابراین تجارت با كشورهای خارجی مستلزم این است كه شركت در مورد آداب و رسوم زبان و چگونگی برقراری روابط تجاری با آنها معلومات داشته و با فرایند صادرات آشنایی داشته باشد (نظری، ۱۳۹۶: 21).
بنابراین شناسائی بازار توزیع و فروش مناسب برای كالا و محصولات با كیفیت تولیدی توسط زندانیان میبایست متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم كشورهای دیگر و فراتر از جمعیت هشتاد میلیونی ایران فراهم گردد. این بازار میتواند بوسیله نرم افزارهای بینالمللی فراهم شود. و در خصوص بازاریابی و استفاده از سامانههای مجازی نیز از زندانیان متبحر و دارای سواد رسانهای لازم بهره گرفت.
6-4. نقش تجارت الكترونیك در توسعه اقتصادی
جهانی شدن و تغییرات سریع در حوزه تكنولوژی از خصوصیات دنیای امروز بوده و باعث چالش در سازمانها و كشورها شده است. برای همین نمیتوان به راحتی از كنار چنین تحولی و امر مهمی به راحتی گذشت تكنولوژی اطلاعات و ارتباطات نیز سهم بسیار زیادی در توسعه یا عقب افتادگی كشورها و سازمانها دارد و در كنار آن همه جنبههای زندگی فردی و اجتماعی افراد را هم تحت پوشش خود قرار میدهد تجارت الكترونیك یكی از همان جنبههای متاثر از تكنولوژی در حوزه اقتصاد و بازرگانی است. تجارت الكترونیك به مصرف كنندگان این امكان را میدهد در هر زمان و هر مكانی با اتصال به اینترنت معاملات خود را انجام دهند بهره از شیوههای نوین تجارت الكترونیك میتواند موجب صرفه جویی در هزینهها و كارایی بیشتر عملیات تجاری بنگاههای تولیدی را فراهم آورد و در نهایت موجبات افزایش توان رقابتی و رشد اقتصادی شود تجارت الكترونیكی به عنوان یكی از مولفهها و مباحث بسیار حائز اهمیت در بخش فناوری ارتباطات و اطلاعات مورد تاكید كارشناسان مربوطه قرار دارد و میتوان گفت در طول سالیان اخیر روند فعلی به نحوی در حال سیر و طی طریق است كه در آیندهای نه چندان دور مجاری برای عرض اندام تجارت و اقتصاد سنتی باقی نخواهد گذاشت به واقعه خرید و فروش و تبادل هرگونه كالا، خدمات و اطلاعات از طریق شبكههای رایانهای یا انجام مبادلات تجاری در یك قالب الكترونیكی از تعاریفی است كه در ارتباط با تجارت الكترونیكی مورد استفاده قرار میگیرد (قجر، 123:1398).
آنچه ضروری به نظر میرسد این است كه در این فضای رقابتی پیشرو باشیم. كالاها و محصولات در بازارهای الكترونیكی با جلب اعتماد خریداران ثبات پیدا میكنند و گرفتن عرصه از محصول با كیفیتی كه اعتماد و برند جهانی را جذب كرده است ساده نخواهد بود ما باید همه زمینههای جلب اعتماد بازار را بسنجیم از فرهنگ و تقاضای خریدار گرفته تا كیفیت، كمیت و سودآوری، بازاریابی به نحوی كه جا برای رقبا باقی نماند. شناسائی تولیدات برند و الگوبرداری از ترفندهای آنها برای جلب اعتماد مشتریان تا رسیدن به درامد و رونق تولید در فضای الكترونیكی، شاید تولیدات زندانیان حس ترحم و نوعدوستی نسبت به زندانی را برای خریدار برانگیزد ولی امكان اینكه این خرید میتواند كالائی با كیفیت و تولیدی كه متخصص باشد را در مشتریان از بین میبرد. لذا به نظر پژوهشگر در فروش كالاهای زندانیان جایگزین حس حمایتی میبایست حس اعتماد و اطمینان را ایجاد نمود اینكه مشتری مطمئن باشد جنس خریداری شده با بهترین محصولات موجود در بازار قابل رقابت خواهد بود لزومی به اینكه خریدار بداند كالای مورد تقاضایش محصول تولیدی زندانیان است نیست. در بازار الكترونیكی تولیدات زندانیان با باید با بازار جهانی رقابت كند و زندانیان باید به عنوان نیروی انسانی به كارخانجات، صنایع و بخشهای تولیدی كشور وارد شوند. اگر میبینیم فلان كالای تولیدی از كشوری دارای نشان و اعتباری جهانی شده باید راهكارهای جلب اعتماد آن محصول را الگوبرداری و سپس به رقابت پرداخت.
تجارت الكترونیك به عنوان محل ارتباط فناوری اطلاعات و بازار كسب و كار سبب شده است كه بازار دائمی برای فعالیت و اشتغال عده بسیاری در این زمینه فراهم بیابد. كارآفرینی از طریق تجارت الكترونیك میتواند شرایط تازهای به وجود آورد كه در آن تولید كنندگان فروشندگان و مشتریان و تقریباً تمام عوامل دست اندركار یك چرخه اقتصادی قادر باشند در یك فضای مجازی مشترك با یكدیگر در ارتباط باشند و به تبادل اطلاعات خدمات محصولات و پول بپردازند. كارآفرینی در حقیقت میتواند در رشد اقتصادی كشورها ایجاد اشتغال و رفاه اجتماعی نقش مهمی را ایفا میكند تحولات گستردهای كه در عصر حاضر در محیط بینالمللی اتفاق افتاد تحولاتی در جهت گذر از جامعه صنعتی به سوی جامعه اطلاعاتی ایجاد كرده است تا آنجا كه برخی از كارآفرینی به عنوان موتور توسعه اقتصادی یاد میكنند ایجاد و توسعه سریع شبكه اینترنت امكان مبادله سریع اطلاعات را فراهم كرد و به تدریج با افزایش قابلیتهای جدید اینترنت شكل جدیدی از تجارت به وجود آمد كه امروزه به تجارت الكترونیك معروف است تجارت الكترونیك به دلیل سرعت ایی كاهش هزینهها و بهره برداری از فرصتهای زودگذر از سه جدیدی را در رقابت كشیده است تا آنجا كه گفته میشود عقب افتادن از این سیر تحول نتیجهای جز منزوی شدن در عرصه اقتصادی جهانی نخواهد داشت (قجر، 1398: 128) كارآفرینی از طریق تجارت الكترونیك میتواند شرایط تازه به وجود آورد كه در آن تولید كنندگان فروشندگان و مشتریان و تقریباً تمام عوامل دست اندركاران یك چرخه اقتصادی قادر باشند در یك فضای مجازی مشترك با یكدیگر در ارتباط باشند و به تبادل اطلاعات خدمات، محصولات و پول بپردازند اینترنت در قالب تجارت الكترونیك تئوریها و نظریات جدیدی را مطرح كرده كه یكی از آنها بازاریابی شبكهای است (همان، 131).
در ایران فروش محصولات زندانیان از طریق اینترنت و نرم افزارهای مجازی بصورت محدودكاربرد دارد اما هدفمندی این تولیدات و استمرار آن به پس از آزادی با هدف ثبات شغلی و استمرار مشاغل زندانیان تا بازگشت موفق و بدون برگشت مسالهای است كه نیاز به برنامهریزی وسرمایهگذاری دارد.
از آنجایی كه مهمترین دغدغه حال حاضر مسئولین اشتغالزایی است توجه به این بخش میتواند زمینه اشتغال مناسبی را برای افراد مهیا نماید. استفاده از نیروی انسانی تحصیلكرده اعم از دانشجویان اساتید و فارغ التحصیلان بخش كشاورزی این بخش را با رشد مناسبی مواجه خواهد كرد. بررسی روند توسعه اقتصادی در نقاط مختلف در جهان درطول زمان حاكی از آن است كه كشورهای توسعه یافته با تكیه بر مزیتهای نسبی توانستند از ظرفیتهای داخلی اقتصادی و نیز فرصتهای موجود در عرصه بینالمللی به بهترین شكل استفاده كرده و مسیر رشد توسعه و افزایش درآمد سرانه و بهبود سایر شاخصهای توسعه یافتگی را به طور همزمان دنبال كنند بررسی روند تاریخی توسعه اقتصادی كشورها نشان میدهد كه عمده كشورهای توسعه یافته دنیای امروز كشاورزی را به عنوان بخش زیربنایی توسعه اقتصادی خود انتخاب كرده و با استفاده از ظرفیتهای فراوان این بخش توانستند علاوه بر تامین نهادههای مناسب برای رشد سایر بخشها به توسعه سایر بخشها نیز دست یابند بخش كشاورزی در روند رشد و توسعه اقتصادی كشورهای مختلف نقشهای متعددی بر عهده دارد كه از جمله مهمترین آنها میتوان تامین مواد خام و اولیه مورد نیاز صنایع بالادستی، تامین نهادههایی مانند نیروی كار، مصرف تولیدات سایر بخشهای صنعتی از قبیل كودها و سموم شیمیایی و ماشین آلات كشاورزی، ارزآوری
برای كشور و تامین مالی سایر بخشهای زیربنایی را یاد كرد ( قجر، 1398: 137).
از طرفی در حوزه كشاورزی مزیت نداریم بدلیل اینكه استعداد آبی ما كم است و زمینهای لم یزرع ما خیلی زیاد است (حمزهای، 79:1397).
به همین لحاظ در حدی كه بتوانیم نیاز داخل را مرتفع كنیم فعالیت كشاورزی زندانیان مناسب است ولی بكارگیری زندانیان در این حوزه بدون هماهنگی و كارشناسی در خصوص میزا ن تولید نه تنها به رونق تولید كمك نخواهد كرد كه ممكن است موجب متضرر شدن كشاورزان، جامعه و هدر رفت منابع انرژی (آبی، برق ...) را فراهم آورد.
علم بازاریابی و فروش كالا میگوید در چنین وضعیتی باید نگاهها به سمت و سوی بازارهای جدید بیشتر از گذشته متمركز شود تا بدین سان روند عبور از وضعیت دشوار ركود تسریع و تسهیل شود. افزایش كیفیت محصولات به منظور ربودن گوی رقابت از دیگر تولیدكنندگان و خروج كالاها یا خدمات متوسط از مدار عرضه از دیگر ضروریاتی است كه با امتزاج بازاریابی حرفهای میتواند امكان غلبه و ركود شرایط دشواركسادی یا به تعبیر عامه بیبازاری را تسهیل كند. بعد دیگر موفقیت به نگاه به بازارهای خارجی باز میگردد كه موفقیت در آن نیز مستلزم مجموعهای از پیش نیازها و ضروریات خواهد بود كه فعالیت در این بخش نیز تخصص و فنون خاص به خود را میطلبد. به مراتب فراگیرتر و حساس تر از فعالیت اقتصادی و فروش و عرضه كالاها و خدمات در بازار داخلی محسوب است اما نتیجه و خروجی نهایی موفقیت در هر دو عرصه داخلی و خارجی در فضای ركود و رونق اقتصادی به حمایت از كالای ایرانی و تقویت بنیه تولید داخلی و بومی منتهی خواهد شد ( قجر، 1398: 172).
بازاریابی مناسب محصولات و تولیدات زندانیان، اختصاص بودجه و افزایش محصولات مود تقاضای بازارهای داخلی و خارجی، روانشناسی اجتماعی در خصوص فرهنگ جوامع با هدف عرضه تولیدات مشاغل متنوع و با كیفیت، پیدا كردن بازارهای مستقیم ارائه كالاهای تولیدی زندانیان در عرصه بینالمللی و جلب اعتماد قطعی در رقابت با تولیدكنندگان داخلی و خارجی، اهتمام در خصوص ازبین بردن معایبی كه موجب كاهش خرید محصولات در بازار میگردد. بستن قرار داد قابل تمدید سالانه با زندانیانی كه مهارت مكفی در تولید كالاهای ارزشمند و دارای بازار موفق دارند از مواردی است كه علاوه بر رهآورد ثبات شغلی زندانیان موجبات رونق تولیدات داخلی را فراهم میآورد. در جامعهای كه نرخ بیكاری در جوانان بدون سابقه ارتكاب جرم بالاست احتمال تمایل به جذب زندانیان به مشاغل و سرمایهگذاری در این خصوص پائین است. برای رفع این مشكل ضمن تغییر ذهنیت جامعه با این استدلال كه هفتاد درصد زندان اولیها8 همان جوانان ناكرده بزه هستند كه بدلیل مشكل اشتغال و كسب درامد راهی زندان شدند با اتخاذ تدابیر و طرحهای تشویقی، ایجاد معافیتهای مالیاتی، سرمایهگذاری دولتی یا خصوصی با ارائه الگوی یارانه دستمزد به زندانیان، تولید كنندگان و كارافرینها را به جذب این دسته از افراد آسیب دیده و طرد شده از جامعه ترغیب نمود.
7. موانع تولید و اشتغال پایدار:
چه بخواهیم و چه نخواهیم گرایش به سمت مصرف كالاهای خارجی در كشور ما وجود دارد و آثار و عوارض سوء آن در همه جنبههای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی كشور قابل مشاهده است ایرانیان به تولید محصول با كیفیت شهره بودند اما متاسقانه در روزگار ما منافع زودگذر باعث شده برخی از تولیدكنندگان از كیفیت كالاهای خود بكاهند و این بیتوجهی متاسفانه باعث مشكلات بزرگی برای تولید و عرضه كالاهای ایرانی شده است (رحیمی مظفری، 26:1398).
اعتقاد بر این است كه برنامهریزی وسیع بلافاصله پس از آزادی از زندان میتواند برای پیامدهای ورود مجدد طولانی مدت حیاتی باشد. درجوامع پیشرفته حتی عدم تطابق فضایی بین فرصتهای شغلی و مناطق مسكونی افراد محروم مورد بررسی قرار گرفته، طی گزارشی مشكلات حمل و نقل، به عنوان مثال نداشتن وسیله نقلیه، نداشتن گواهینامه مانع از جستجوی كار یا مشاغلی شدند كه میتوانستند از آن استفاده كنند Edwards, 2011: 220)).
برچسبزنی تنها مانع برای استخدام زندانیان پس از آزادی نیست، زندانیان سابق معمولاًسطح تحصیلات و تجربه کاری پائینی دارند. افزایش مهارتهای کاریابی، آمادگی شغلی، حرفهای شبکهها، و دسترسی به فرصتهای آموزشی برای زندانیان سابق برای پیشگیری از ورود مجدد ضروری است. راه دیگر افزایش تجربه کاری، تقویت شبکههای حرفه ای و کا هش ریسک استخدام از طریق گسترش برنامهها و برنامههای اشتغال یارانهای است كه كارفرمایان را با زندانیانی كه به زودی آزاد میشوند هماهنگ كند (Goger, 2021: 6).
افرادی كه از زندان آزاد میشوند، اغلب با موانعی مانند مشكل یافتن مسكن، برقراری ارتباط مجدد با خانواده مواجه میشوند.
علاوه بر موانع دیگری كه با آنها روبرو هستند، بسیاری از زندانیان سابق در یافتن كارثابت با مشكل زیادی مواجه هستند. سطح پائین تحصیلات، تجربه كاری ضعیف، یا مشكلا ت سلامتی یافتن كار را برای آنها دشوار میكند، مانع بسیاری از آنها شده است.آنها همچنین بخاطر سابقه كیفری خود با تبعیض كارفرما مواجه میشوند علاوه بر تجربه نتایج ضعیف دربازار كار، زندانیان سابق به احتمال زیاد مجددا مرتكب تكرار جرم میشوند. بسیاری از كارشناسان بر این باورند كه یكی از دلایل نرخ بالای تكرار جرم، نتایج ضعیف بازار كار است كه توسط زندانیان سابق تجربه میشود بنابراین اشتغال به عنوان یك دستاورد بسیار مهم، كلیدی برای كمك به زندانیان سابق برای انتقال موفقیتآمیز به جامعه بدون بازگشت به جرم در نظر گرفته میشود (Valentine, 2015: 1) دستمزد زندانیان باید در حدی باشد كه ضمن احساس تعهد و رضایت شغلی، توان تامین معاش خود و خانواده را داشته باشند. رفع این موانع با ارائه مشاغل انتقالی از زمان بازداشت تا پس از آزادی همچنین حمایت از طریق پرداخت دستمزد یارانهای بصورت یارانه كامل، یارانه موقت و به تدریج شغل بدون یارانه تا رسیدن به ثبات شغلی است.
بحث و نتیجهگیری
در راستای رونق اقتصاد جامعه و تولید ملی استفاده از توان كل جامعه ضرورت دارد. زندانیان قشر آسیب دیده جامعه هستند كه برچسب مجرمانه بر پیشانی آنها عامل اساسی برای عدم اشتغال پایدار این دسته از افراد میباشد. اتخاذ تدابیر و خط مشی كه بتواند علیرغم موقعیت نا بسامان شغلی زندانیان موجبات ثبات شغل و درآمد مناسب حتی در حد ارتقاء وضعیت اقتصادی و رونق تولید ملی را فراهم كند مسئلهای نه تنها دور از ذهن كه كاملاً قابل دستیابی میباشد. در وضعیت اقتصادی كنونی كه نرخ بیكاری در جوانان فاقد سابقه ارتكاب جرم، نیز قابل توجه است شاید سرمایهگذاری در این بخش به نظر واجد اهمیت نباشد ضرورت دارد این موضوع كه اكثر زندانیان ما همان جوانان ناكرده بزه هستند كه فقر، بیكاری، عدم حمایت دولت، آسیب پذیر بودن از لحاظ روحی، اجتماعی و اقتصادی موجب ورود آنها به زندان شده و در این زمان كه تحت كنترل حاكمیت هستند ضرورت دارد به آنها توجه ویژه شود. دایركردن مراكز مدیریت فرصتهای شغلی و تشكیل پرونده جستجوی كار برای زندانیان با دیدگاه اقتصادی از الزامات قابل ملاحظه در رونق تولید است. در حال حاضر مراكز مراقبت بعد از خروج زندانیان فعالیتهایی جهت كاریابی و اشتغال زندانیان دارند ولی به اشتغال با رویكرد ثبات شغلی و رونق اقتصادی آنگونه كه شایسته است توجه نشده، پیش بینی مشاغل پایدار درآمدزا با لحاظ تمایل، انگیزه و توانمندی فردی زندانی همسو با نیاز اقتصادی كشور و در نظر داشتن بازار مستقیم كالا و محصولات زندانیان از عوامل قابل توجه در پیشگیری از تكرار جرم و كاهش جمعیت كیفری توأم با افزایش تولیدات ملی است، كه ضرورت دارد در برنامه كلان توسعه اقتصادی كشور، سرمایهگذاری در خصوص موضوع ثبات شغلی زندانیان پیشبینی گردد. برچسب مجرمانه چالش اساسی برای بازگشت موفق زندانیان به جامعه و بازاركار است. استراتژی راهبردی اهتمام در خصوص تغییر دیدگاه جامعه مدنی از طریق رسانهها، ایجاد فضای رقابتی بین كارافرینان با اعطاء معافیتهای مالیاتی و طرحهای تشویقی همچنین ترغیب به جذب زندانیان به عنوان قشر آسیب دیده و طرد شده از جامعه با در نظر گرفتن استعداد بالقوه و رضایت شغلی است. دایركردن مركز مدیریت فرصتهای شغلی زندانیان جهت مدیریت جامع اطلاعات شغلی زندانیان پیشنهاد نویسنده برای نیل به هدف ثبات شغلی، درآمدزایی و رونق اقتصادی است.
منابع
[1] جعفری، محمد، برخورداری، سجاد (1400)، الزامات رونق تولید با نگاهی به پشتیبانیها و مانعزداییها، تهران، موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.
[2] حسنی، مهدی، ابراهیم (1398)، راهنمای بومی اشتغال و كارآفرینی بهبود یافتگان ستاد مبارزه با مواد مخدر تهران توان گستر.
[3] حمزهای، علیرضا، معینی، مریم.(1397) چالشهای بیکاری و سیاستهای ایجاد شغل، لوح فکر، تهران.
[4] خواجه راهرو، احمد؛ سیدی حسینینیا، شهرام (1397) اشتغال و حرفه آموزی در زندان.
[5] رحیمی مظفری، عبدالعلی، (1398)، رونق تولید با حمایت از كالای ایرانی، شیراز، انتشارات نادریان.
[6] شاكری، سیدحسین، (1400)، مجموعه مقررات مربوط به زندان و زندانی، تهران، مجد.
[7] قاسمی، سید احمد، (1391)استراتژی تولید و فروش کالا در پایدارسازی مشاغل، دانش نگار.
[8] قاسمی، سید احمد، (1391) استراتژی بازرسی و نظارت در پایدارسازی مشاغل، دانش نگار.
[9] قجر، محمد؛ كریم پور، محمدرضا؛ فرج اللهی، مهرداد، (1398) رونق تولید داخلی و توسعه اقتصاد ملی تهران هوشمند تدبیر.
[10] كارولین، تالبوت، (1398)، مهارتهای ضروری برای كوچینگ مسیر شغلی، مترجم مظاهری، محبوبه، تهران انتشارات الماس دانش.
[11] نظری، محمدرضا، (1396) مهارتهای اشتغال و كارافرینی، تهران، موسسه انتشارات برایند پویش.
[12] نوری، علی، (1396) سماوات سازمانهای مردم نهاد آموزش و اشتغال توانیابان، انتشارات توانمندان.
[13] نهاوندی، مریم، (1393) در امدی بر كار و شغل (تعاریف و مفاهیم)، نشرنورعلم.
[1] Amy L. Solomon, Kelly Dedel Johnson, 2004 .From prison to work There Employment Dimension of prisoner Reentry.
[2] Annelies Goger, David J. Harding and Howard Henderson, 2021, Prisoner Reentry
[3] Broadus Joseph, -Ravett Sara Muller.2016. Lessons from the Replication of the Center for Employment Opportunities.
[4] Christy A. Visher, Laura Winterfield, Coggeshall, 2006, Systematic review of non-custodial employment programs: Impact on recidivism rates of ex-offenders
[5] Erin Jacobs Valentine, Cindy Redcross. 2015. Transitional jobs after release from prison: effects on employment and recidivism: IZA Journal of Labor Policy (2015) 4:16
[6] Kerry L. Edwards, 1988. Male offenders’ work experiences pre-prison, in-prison, and upon reentry: interactions between work and crime university of new mexico Cornell Law School.
[7] Lockwood, S. K., Nally, J. M., Ho, T., & Knutson, K. (2015). Racial Disparities and Similarities in Post-Release Recidivism and Employment Among Ex-prisoners with a Different Level of Education. Journal of Prison Education and Reentry, 2(1). https://doi.org/10.15845/jper.v2i1.703
[8] Vivienne Chin, 2012. ntroductory Handbook on the Prevention of Recidivism and the Social Reintegration of Offenders .Associate of the International Centre for Criminal Law Reform and Criminal Justice Policy
[1] دانشجوی دکتری رشته حقوق جزا و جرم شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان،ایران.
Email: Ftaban1758@yahoo.com
[2] 2 استاديار گروه حقوق جزا و جرم شناسي، واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامي،اصفهان،ايران.
(نویسنده مسئول):
Email: mahmood.ashrafy@yahoo.com
[3] 3 دانشيار گروه حقوق جزا و جرم شناسي، واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامي،اصفهان،ايران.
Email: masoud_heidari2@yahoo.com
[4] محکومانی كه به موجب رای دادگاه و یا با تصویب شورای طبقهبندی، با سپردن تأمین مناسب، محکومیت خود را در آنجا با حرفه آموزی یا اشتغال بهکار در حوزههای صنعتی، خدماتی و کشاورزی میگذرانند.
[5] 1 Center for Employment Opportunities
[6] Peter Drucker
[7] Entreprepreneure
[8] http://www.khorasannews.com/newspaper/page/20780/1/740596/0