فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی
,
Issue5,Year,
Winter
1398
چکیده
یکی از بزرگترین چالشهای قرن حاضر، پدیده تغییر اقلیم میباشد. افزایش تعداد و شدت بروز بلایای طبیعی تحت تأثیر این تغییرات، منجر به پیامدهای ناگوار در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در شهرها شده است. از طرفی دیگر، در دهههای اخیر، تلاشهای جهانی و دید More
چکیده
یکی از بزرگترین چالشهای قرن حاضر، پدیده تغییر اقلیم میباشد. افزایش تعداد و شدت بروز بلایای طبیعی تحت تأثیر این تغییرات، منجر به پیامدهای ناگوار در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در شهرها شده است. از طرفی دیگر، در دهههای اخیر، تلاشهای جهانی و دیدگاههای مختلفی برای کاهش عواقب مخرب تغییرات اقلیمی ارائه شده است. یکی از مهمترین راهکارها در مقابله با این مسائل، رویکرد تابآوری شهری در پاسخ به تغییرات اقلیمی است که تحت عنوان تابآوری اقلیمی مطرح میباشد. مطالعات محققان شهری نشاندهنده آن است که تابآوری اقلیمی در چهار بعد بوم شناسانه، اجتماعی، کالبدی و نهادی میتواند به این چالشها پاسخ دهد. شهرهای ایرانی نیز در سالهای اخیر تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفتهاند، از جمله شهر تبریز که با افزایش شدید دما و تشدید رویدادهای آبوهوایی نظیر سیل مواجه شده است و این امر ضرورت پاسخ به این تغییرات را افزایش داده است. ازاینرو، هدف تحقیق حاضر تعیین مهمترین عوامل تابآوری در پاسخ به تغییرات اقلیمی (به ویژه رویدادهای آبوهوایی) در تبریز میباشد. روش این تحقیق از نوع توصیفی – تحلیلی، به صورت کیفی و مبتنی بر مطالعات اسنادی است و از آنجا که به دنبال شناخت و حل مشکل میباشد، در حوزه پژوهشهای کاربردی قرار میگیرد. همچنین برای تحلیل عوامل، از روش تاپسیس استفاده میشود. نتایج بیانگر آن است که مهمترین عوامل تابآوری اقلیمی در شهر تبریز عبارتاند از: بهرهمندی از نیروی متخصص و ماهر در مدیریت بلایا، حفاظت از زیرساخت آبی، استفاده از حملونقل عمومی و همچنین تأمین امنیت غذایی. از اینرو عوامل مؤثر بر تابآوری اقلیمی در شهر تبریز، حائز هر دو ویژگی انطباقی و کاهشی هستند و باید جهت تابآوری ساختن تبریز در برابر مخاطرات طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی، مورد استفاده قرار گیرند
Manuscript profile
فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی
,
Issue5,Year,
Winter
1398
چکیده
مسئله افزایش روزافزون جمعیت در عرصه جهانی و ملی، تمرکز فعالیتها در شهرها و متعاقب آن رشد بی ضابطه و بی برنامه شهرها در کشورهای در حال توسعه خصوصاً ایران و نیز نتایج مخرب آن که آثار خود را در بحرانهای مختلف ظاهر ساخته است. شهرهای بزرگ با مشکلات مشابهی از قبیل گس More
چکیده
مسئله افزایش روزافزون جمعیت در عرصه جهانی و ملی، تمرکز فعالیتها در شهرها و متعاقب آن رشد بی ضابطه و بی برنامه شهرها در کشورهای در حال توسعه خصوصاً ایران و نیز نتایج مخرب آن که آثار خود را در بحرانهای مختلف ظاهر ساخته است. شهرهای بزرگ با مشکلات مشابهی از قبیل گسترش بیحد استفاده از اتومبیل، پراکنش حومه های شهری، انواع آلودگی های زیستمحیطی، رشد نابرابری و بیعدالتی اجتماعی، نابودی سامانه های زیستی و مواردی از این دست مواجه هستند. هدف در این تحقیق این است که تا با لحاظ رویکرد توسعه پایدار و در نظر گرفتن اهمیت این رویکرد در توسعه ناپایدار شهری، راهبردها و درصد تأثیرگذاری به توسعه پایدار شهری در البرز مورد بررسی قرار گیرد. در این بررسی، ضمن توجه به ویژگیهای شهری، شاخصهای مؤثر و زیر شاخصهای ساختار توسعه پایدار شناسایی شده و با طرح پرسشنامه و تحلیل آن در مدل AHP وزنهای زیر شاخصها و شاخصها مشخص شده است. وزنهای شاخصها به عنوان ورودی در مدل GISقرار گرفته و لایههای آن را تشکیل میدهد. سپس مکانهایی را که پتانسیل توسعه پایدار دارند یا ندارند در مدل GIS مشخص شده است. نتیجه حاصله از این پژوهش بیانگر این مطلب است در دستیابی به توسعه پایدار در شهر البرز شاخص نهادی مدیریتی با وزن 208/ بیشترین تأثیر را داراست که زیر شاخص اصلی آن مربوط به برنامهریزی در شهر البرز است؛ و پس از آن شاخص زیست محیطی با وزن 0.203 در رده دوم که در آن زیر شاخص مدیریت و دانش زیستمحیطی سهم بیشتری در توسعه پایدار ایفاد میکند. است؛ و شاخص کالبدی فضایی با وزن 02/. بوده و برترین استراتژی و زیر شاخص آن مربوط به زیرساختهای شهری است.
Manuscript profile
فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی
,
Issue5,Year,
Winter
1398
چکیده
یکی از بزرگترین چالشهای قرن حاضر، پدیده تغییر اقلیم میباشد. افزایش تعداد و شدت بروز بلایای طبیعی تحت تأثیر این تغییرات، منجر به پیامدهای ناگوار در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در شهرها شده است. از طرفی دیگر، در دهههای اخیر، تلاشهای جهانی و دید More
چکیده
یکی از بزرگترین چالشهای قرن حاضر، پدیده تغییر اقلیم میباشد. افزایش تعداد و شدت بروز بلایای طبیعی تحت تأثیر این تغییرات، منجر به پیامدهای ناگوار در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در شهرها شده است. از طرفی دیگر، در دهههای اخیر، تلاشهای جهانی و دیدگاههای مختلفی برای کاهش عواقب مخرب تغییرات اقلیمی ارائه شده است. یکی از مهمترین راهکارها در مقابله با این مسائل، رویکرد تابآوری شهری در پاسخ به تغییرات اقلیمی است که تحت عنوان تابآوری اقلیمی مطرح میباشد. مطالعات محققان شهری نشاندهنده آن است که تابآوری اقلیمی در چهار بعد بوم شناسانه، اجتماعی، کالبدی و نهادی میتواند به این چالشها پاسخ دهد. شهرهای ایرانی نیز در سالهای اخیر تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفتهاند، از جمله شهر تبریز که با افزایش شدید دما و تشدید رویدادهای آبوهوایی نظیر سیل مواجه شده است و این امر ضرورت پاسخ به این تغییرات را افزایش داده است. ازاینرو، هدف تحقیق حاضر تعیین مهمترین عوامل تابآوری در پاسخ به تغییرات اقلیمی (به ویژه رویدادهای آبوهوایی) در تبریز میباشد. روش این تحقیق از نوع توصیفی – تحلیلی، به صورت کیفی و مبتنی بر مطالعات اسنادی است و از آنجا که به دنبال شناخت و حل مشکل میباشد، در حوزه پژوهشهای کاربردی قرار میگیرد. همچنین برای تحلیل عوامل، از روش تاپسیس استفاده میشود. نتایج بیانگر آن است که مهمترین عوامل تابآوری اقلیمی در شهر تبریز عبارتاند از: بهرهمندی از نیروی متخصص و ماهر در مدیریت بلایا، حفاظت از زیرساخت آبی، استفاده از حملونقل عمومی و همچنین تأمین امنیت غذایی. از اینرو عوامل مؤثر بر تابآوری اقلیمی در شهر تبریز، حائز هر دو ویژگی انطباقی و کاهشی هستند و باید جهت تابآوری ساختن تبریز در برابر مخاطرات طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی، مورد استفاده قرار گیرند
Manuscript profile
فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی
,
Issue5,Year,
Winter
1398
چکیده
مسئله افزایش روزافزون جمعیت در عرصه جهانی و ملی، تمرکز فعالیتها در شهرها و متعاقب آن رشد بی ضابطه و بی برنامه شهرها در کشورهای در حال توسعه خصوصاً ایران و نیز نتایج مخرب آن که آثار خود را در بحرانهای مختلف ظاهر ساخته است. شهرهای بزرگ با مشکلات مشابهی از قبیل گس More
چکیده
مسئله افزایش روزافزون جمعیت در عرصه جهانی و ملی، تمرکز فعالیتها در شهرها و متعاقب آن رشد بی ضابطه و بی برنامه شهرها در کشورهای در حال توسعه خصوصاً ایران و نیز نتایج مخرب آن که آثار خود را در بحرانهای مختلف ظاهر ساخته است. شهرهای بزرگ با مشکلات مشابهی از قبیل گسترش بیحد استفاده از اتومبیل، پراکنش حومه های شهری، انواع آلودگی های زیستمحیطی، رشد نابرابری و بیعدالتی اجتماعی، نابودی سامانه های زیستی و مواردی از این دست مواجه هستند. هدف در این تحقیق این است که تا با لحاظ رویکرد توسعه پایدار و در نظر گرفتن اهمیت این رویکرد در توسعه ناپایدار شهری، راهبردها و درصد تأثیرگذاری به توسعه پایدار شهری در البرز مورد بررسی قرار گیرد. در این بررسی، ضمن توجه به ویژگیهای شهری، شاخصهای مؤثر و زیر شاخصهای ساختار توسعه پایدار شناسایی شده و با طرح پرسشنامه و تحلیل آن در مدل AHP وزنهای زیر شاخصها و شاخصها مشخص شده است. وزنهای شاخصها به عنوان ورودی در مدل GISقرار گرفته و لایههای آن را تشکیل میدهد. سپس مکانهایی را که پتانسیل توسعه پایدار دارند یا ندارند در مدل GIS مشخص شده است. نتیجه حاصله از این پژوهش بیانگر این مطلب است در دستیابی به توسعه پایدار در شهر البرز شاخص نهادی مدیریتی با وزن 208/ بیشترین تأثیر را داراست که زیر شاخص اصلی آن مربوط به برنامهریزی در شهر البرز است؛ و پس از آن شاخص زیست محیطی با وزن 0.203 در رده دوم که در آن زیر شاخص مدیریت و دانش زیستمحیطی سهم بیشتری در توسعه پایدار ایفاد میکند. است؛ و شاخص کالبدی فضایی با وزن 02/. بوده و برترین استراتژی و زیر شاخص آن مربوط به زیرساختهای شهری است.
Manuscript profile
Sanad
Sanad is a platform for managing Azad University publications