طراحی مدل ارزیابی عملکرد تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش
الموضوعات :
صفدر سلطانی
1
(دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران)
محمدرضا اسماعیل زاده قندهاری
2
(استادیارگروه تربیت بدنی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران)
حسن فهیم دوین
3
(دانشیار گروه تربیت بدنی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران)
الکلمات المفتاحية: ارزیابی عملکرد, ورزش, زیرساختها, دانشآموزان,
ملخص المقالة :
پژوهش حاضر باهدف طراحی مدل ارزیابی عملکرد تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش طراحی و اجرا گردید. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی، ازنظر شیوه گردآوری دادهها توصیفی- پیمایشی بود که بر اساس رویکرد پژوهش، آمیخته بود. جامعةآماری بخش کیفی این پژوهش را نخبگان و صاحبنظران حوزة مدیریت ورزشی آگاه به موضوع پژوهش و مدیران تربیتبدنی آموزشوپرورش تشکیل دادند (21 نفر و تا اشباع نظری ادامه یافت) و در بخش کمی نیز جامعة آماری شامل کلیه مدیران و کارکنان ادارات تربیتبدنی آموزشوپرورش استان تهران بودند (175 نفر). ابزار پژوهش حاضر شامل مصاحبههای نیمه ساختارمند و پرسشنامه بود. جهت بررسی دادههای بخش کیفی از کدگذاری باز و محوری استفاده گردید و در بخش کمی از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده گردید. کلیة روند تجزیهوتحلیل دادههای پژوهش حاضر در نرمافزارهای SPSS نسخة 24 و Smart PLS نسخة 2 انجام گردید. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مؤلفههای موردنظر در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش به ترتیب شامل عوامل انسانی، مدیریتی، زیرساختی، رویداد ورزشی و مالی میباشد. همچنین نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار میباشد. توجه به فاکتورهای ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش، میتواند مسیر روشنی پیشروی مدیران این سازمان قرار دهد تا بر اساس آن برنامههای مناسبی تدوین نمایند.
طراحی مدل ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی
صفدر سلطانی 1، محمدرضا اسماعیل زاده قندهاری* 2، حسن فهیم دوین 3
1- دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. 2- استادیارگروه تربیت بدنی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران (نویسندة مسئول). 3- دانشیار گروه تربیت بدنی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
reza_ismaeelzadeh@yahoo.com
تاریخ دریافت: تاریخ پذیرش:
چکیده
پژوهش حاضر باهدف طراحی مدل ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی اجرا گردید. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف بنیادی، ازنظر شیوه گردآوری دادهها توصیفی- پیمایشی بود که بر اساس رویکرد پژوهش، آمیخته بود. برای ساخت مدل از روش کیفی تحلیل مضمون (تم) و برای آزمون مدل از روش کمی توصیفی- تحلیلی و از نوع همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری استفاده گردید. جامعةآماری بخش کیفی این پژوهش را نخبگان و صاحبنظران حوزة مدیریت ورزشی آگاه به موضوع پژوهش و مدیران تربیتبدنی آموزشوپرورش تشکیل دادند (21 نفر و تا اشباع نظری ادامه یافت) و در بخش کمی نیز جامعة آماری شامل کلیه مدیران و کارکنان ادارات تربیتبدنی آموزشوپرورش استان تهران بودند (175 نفر). ابزار پژوهش حاضر شامل مصاحبههای نیمه ساختارمند و پرسشنامه بود و روایی و پایایی پرسشنامهها به تأیید رسید. جهت بررسی دادههای بخش کیفی از کدگذاری باز و محوری استفاده گردید و در بخش کمی از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده گردید. کلیة روند تجزیهوتحلیل دادههای پژوهش حاضر در نرمافزارهای SPSS نسخة 24 و Smart PLS نسخة 2 انجام گردید. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مؤلفههای موردنظر در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش به ترتیب شامل عوامل انسانی، مدیریتی، زیرساختی، رویداد ورزشی و مالی میباشد. همچنین نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار میباشد. توجه به فاکتورهای ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش، میتواند مسیر روشنی پیشروی مدیران این سازمان قرار دهد تا بر اساس آن برنامههای مناسبی تدوین نمایند.
کلیدواژهها: ورزش، دانشآموزان، ارزیابی عملکرد، تربیتبدنی.
Designing the performance evaluation model of the Ministry of Education in the field of physical education
Safdar Soltani 1, Mohamadreza Esmaeilzadeh Ghandhari 2, Hassan Fahimdevin 3
1- PhD Student in Sports Management, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran. 2- Assistant Professor, Department of Physical Education, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran (corresponding Author). 3- Associate Professor, Department of Physical Education, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
reza_ismaeelzadeh@yahoo.com
Received: Accepted:
Abstract
The current research was carried out with the aim of designing a performance evaluation model of the Ministry of Education in the field of physical education. In terms of the basic purpose, the current research was descriptive-survey based on the method of data collection, which was mixed based on the research approach. To build the model, the qualitative method of thematic analysis (theme) was used, and to test the model, the descriptive-analytical quantitative method and the correlation type based on the structural equation model were used. The statistical community of the qualitative part of this research was formed by the elites and experts in the field of sports management who are aware of the research topic and the managers of physical education and education (21 people and it continued until theoretical saturation) and in the quantitative part, the statistical community included all the managers and employees of the physical education departments of the province. They were from Tehran (175 people). The tools of the current research included semi-structured interviews and questionnaires, and the validity and reliability of the questionnaires were confirmed. In order to examine the data of the qualitative part, open and axial coding was used, and in the quantitative part, the method of structural equation modeling was used. The whole data analysis process of this research was done in SPSS version 24 and Smart PLS version 2 software. The results of the present research showed that the desired components in evaluating the performance of physical education and education include human, managerial, infrastructural, sports and financial factors, respectively. Also, the results of the present study showed that the research model has a good fit. Paying attention to the evaluation factors of the physical training performance of education and training can set a clear path for the managers of this organization to develop appropriate programs based on it.
Keywords: Sports, Students, Performance appraisal, Physical Education.
تربیتبدنی و ورزش با توجه به اهداف و کارکردهای خاص خود جایگاه خاصی در تحقق برنامههای توسعه همهجانبه کشورها یافته است (Hoye et al, 2020). در این برهه حساس زمانی که تربیتبدنی و ورزش از یکسو با افزایش تقاضا برای عرضه خدمات و افزایش رقابت با ایستایی حمایتها و منابع مالی دولتی روبروست و از سوی دیگر، لزوم پاسخگویی این نظام در برابر دولت و جامعه مطرح است، ضروری است با اتخاذ راهکارهای مناسب ضمن آگاهی از وضعیت موجود، پاسخی صریح و روشن به خواستههای جامعه و دولت فراهم شود. یکی از راهکارهای پذیرفتهشده در این خصوص ایجاد سیستم مناسب و کارآمد ارزیابی عملکرد، متناسب با ویژگیها، شرایط و زمینه خاص نظام بهمنظور آگاهی از وضعیت موجود و بهبود و ارتقای آن است (Ezadnejad et al, 2021). نظارت و ارزیابی عملکرد در مرکز هر فعالیت و برنامه اجرایی قرار دارد. بدون نظارت و ارزیابی عملکرد هیچ برنامهای درست اجرا نمیشود و این مقولهها نیز به برنامهریزی نیاز دارد (Papadimitriou et al, 2019). اجرای برنامههای متنوع ورزشی برای پاسخگویی به بخشی از نیازهای جامعه بهویژه جوانان و دستیابی به اهداف عالی اجتماعی، روانی، عاطفی و اخلاقی حاصل از آن به منابع مالی، امکانات فیزیکی زیاد و نیروی انسانی کارآمدی نیازمند است. ایجاد انسجام، افزایش اثربخشی و دستیابی به اهداف برنامههای ورزشی بدون بهرهگیری از یک سیستم نظارت و ارزیابی عملکرد امکانپذیر نیت (Goharrostami et al, 2021). تورلی1 (1986) معتقد است که کل ورزش و تربیتبدنی یک کشور بهعنوان یک شبکه در نظر گرفته میشود و هر شبکهای چون شبکه ملی ورزش دارای یک ساختار مدیریتی است که ساختار مدیریتی شبکه نام دارد که اشاره به ارزیابی عملکرد در شبکه دارد و باشگاهی که مکانیزمهای اداره و ارزیابی را با ایجاد قوانین ایجاد میکند توانایی تسلط بر شبکه را خواهد داشت و موفقیت ورزش در سیستم ورزش اثربخش هر کشور خلاصه میشود که باعث توسعه ورزش خواهد شد. بهعنوانمثال کشور استرالیا موفقیت ورزش خود را مدیون سیستم ورزش اثربخش خود میداند (Khodayari et al, 2021).
پژوهشگران معتقدند که ارزیابی عملکرد مستلزم رفتارهای سازمانگرایانه است و بر همین اساس برای تمام مشاغل بدون در نظر گرفتن سطح و پیچیدگی آنها، روندی ضروری است. ارزیابی عملکرد به ارزیابی عامل انسانی در تأثیرات سازمانگرایانه میپردازد و عبارت است از: روندی برای ارزیابی رسمی عملکرد و شامل بازخوردی که بر اساس آن تنظیمات عملکرد را میتوان اعمال کرد (Ramazaninejad et al, 2018). از طرف دیگر با توجه به شرایط اجتماعی و اقتصادی حاکم بر ورزش کشورهای پیشرفته، استفاده از روشهای کمی و مدلهای پیشبینی برای اندازهگیری عملکرد متداول شده است؛ که در تمام موارد نمیتوان از مدلهای کمی برای نظارت و ارزیابی عملکرد استفاده کرد بلکه میتوان موارد کیفی را نیز به کاربرد برد. تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش کشور میتوانند با استفاده از این روشها وضعیت فعلی و موجود خود را بررسی کنند؛ اما وجود یک مدل ارزیابی عملکرد نوین؛ از اهمیت زیادی برخوردار است (Khazaeinejad et al, 2021).
فقدان توجه به استقرار ارزیابی عملکرد میتواند مشکلات مضاعفی را ایجاد کند که در نهایت موجب عدم کارایی و اثربخشی و در نهایت افت بهره وري سازمان میشود؛ از این رو ضروري به نظر میرسد تا در هر وزارتخانه، یکی از برنامههاي مهم و داراي اولویت خو را، طراحی مدل ارزیابی عملکرد متناسب با آن وزارتخانه بدانند. امروزه شاهد آن هستیم که بسیاري از سازمانها اعم از دولتی و خصوصی و با ماهیت صنعتی، آموزشی، خدمانی و بازرگانی جهت بهبود عملکرد اقدامات و فعالیتهاي خود و افزایش توان رقابتی، نسبت به استقرار ابزارها و فنون جدید مدیریتی اهتمام میورزند. اما نکتهي قابل تأمل این است که استقرار و به کارگیري این ابزارها و فنون مدیریتی باید خردمندانه و آگاهانه صورت پذیرد. سازمانهایی که در جست و جوي تعالی هستند، در طی سالهاي متمادي از الگوها، مفاهیم، الگوها و چشم اندازهاي مختلف با توجه به جنبههاي کیفی الگوهاي ارزیابی عملکرد بهره مند شدهاند.
در فرآیند ارزیابی عملکرد، شناسایی و کاربرد معیارهای کلیدی عملکرد برای سازمانها حیاتی است، زیرا استفاده از آنها، اطلاعات مهمی را برای اندازهگیری پیشرفت سازمان فراهم نموده و کمیت قابلتوجهی از اطلاعات سازمانی را در یک وضعیت جامع و فراگیر گردآوری میکند (Latham et al, 2015). با تشخیص نقاط کلیدی در فرآیند اجرای فعالیت سازمانهای ورزشی و تعیین معیارها و شاخصهای کمی برای آنها میتوان فرآیندهای طولانی و پیچیده توسعه ورزش را نظارت و ارزشیابی کرد و از میزان حصول به اهداف کمی و کیفی ورزش اطمینان حاصل نمود تا در این رهگذر هم بتوان فرآیندهای کارا و اثربخش را در بین دستگاههای ورزشی شناسایی کرد و هم بتوان نظام تقدیر و پاداشدهی را بر نظام ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش استوار نمود (Ahmadi, 2014). سازمانها و نهادهای مختلف هر جامعهای به دنبال طراحی مدلهای ارزیابی و نظارتی کارآمد بر ساختار خود میباشند. شناسایی نقاط کلیدی فرآیندها و مسیرهای اجرایی هر فعالیت توسط کارشناسان خبره و طراحی قالبهای نظارت و ارزیابی بر عناصر کلیدی، نقش مهمی را در مدلسازی نظام ارزیابی ایفا میکنند. تدوین معیارها و شاخصهای خرد و کلان ناظر بر دستگاههای ورزشی گامی در جهت حصول اطمینان از اجرای بهینه برنامههای ورزشی است که تحکیمبخش نظام توسعه پایدار ورزش است (Ramazaninejad et al, 2018). ارزیابی عملکرد سازمانها با شیوهای درست و علمی موجب تشخیص نارساییها و ضعفها، بهبود و اصلاح اختلالات زیانآور، افزایش بهرهوری و رشد و ارتقای کیفی امور، پرورش استعدادهای کارکنان و تقویت انگیزش آنها، ایجاد فرصت رقابت سالم، برقراری نظام شایستگی و بهبود مدیریت خواهد شد. شاخصهای ارزیابی به تشخیص راه کمک میکنند و انتخاب راه صحیح و رسیدن به مقصد را میسر میسازند (Samalmorad, 2015).
پژوهشهای مختلفی در زمینة ارزیابی عملکرد انجام گرفته است که میتوان به این موارد اشاره کرد؛ ایزدنژاد و همکاران (2021) در پژوهشی تحت عنوان مطالعه و ارزیابی عملکرد فضاهای پشتیبان مراکز تجاری و ورزشی شهرآبادان به این نتایج دست یافتند که شبکههای پیاده راهی علاوه بر وظیفه جابهجایی، بعضی زیرساختهای توسعه پایدار شهری همچون امنیت اجتماعی، حفاظت از محیطزیست و اشتغال را نیز تقویت میکند و با حمایت از تعاملات اجتماعی و بازتولید خاطرات جمعی، انسجام بخش روابط اجتماعی و فرهنگی شهروندان هستند. امروزه افزایش قابلیت پیاده مداری علاوه بر تأثیرات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی با توجه به نقشی که در سلامت جسمانی، درک محیط و ارتقای ایمنی و امنیت شهروندان دارد، به موضوعی اساسی در مبحث شهرسازی تبدیلشده است. شبکه پیاه راهی، بستری برای نظارت اجتماعی بهویژه در محلهای خلوت و بدون نظارت اجتماعی، تأثیری مثبت در ارتقای حس امنیت دارد. گوهررستمی و همکاران (2020) در پژوهشی تحت عنوان مروری بر ادبیات مدیریت و ارزیابی عملکرد در سازمانهای ورزشی با نگاهی به ورزش همگانی به این نتایج دست یافتند که بهاینعلت که برنامههای تربیتبدنی و ورزش برای طیف گستردهای از افراد اجرا میشود، از حساسیت ویژهای برخوردار است و نمیتوان بدون ارزیابی نیازهای آنان میزان دستیابی به اهداف را جهت تصمیمگیریهای آتی مورد مقایسه قرارداد، بهویژهاینکه اهداف بلندمدت تربیت بنی و ورزش نیز روی همین افراد متمرکزشده است؛ و سایر برنامهها و امکانات هم در راستای دستیابی به این اهداف سازماندهی میشوند. بهطورکلی ضعف عمده بیشتر برنامهها عدم نظارت و ارزیابی رسمی است درصورتیکه تفکیک کاربردی نظارت ارزیابی در قبل و بعد از بهکارگیری و برنامه بازخوردهای مستمر و مفیدی را برای مدیریت و سایر عوامل انسانی فراهم میکند. خدایاری و همکاران (2020) در پژوهشی تحت عنوان رابطه ارزیابی عملکرد و کیفیت زندگی کاری با اجرای تعهد سازمانی کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان تهران به این نتایج دست یافتند که بین ارزیابی عملکرد و کیفیت زندگی کاری با اجرای تعهدات سازمانی کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان تهران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. ارزیابی عملکرد و کیفیت زندگی کاری اجرای تعهد سازمانی کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان تهران را پیشبینی میکنند. باروس2 (2020) با استفاده از روش تحلیل پوششی دادهها چارچوب سادهای را برای ارزیابی فدراسیونهای ورزشی و بهینهسازی فعالیتهای آموزشی آنها پیشنهاد کرد. در این تحقیق بهمنظور بهبود کارایی فدراسیونهای با عملکرد ضعیف (نا کارا) ارزیابی مقایسهای صورت گرفته و نتیجهگیری شده است که فدراسیونهای ورزشی برای رسیدن به حداکثر بهرهوری در فعالیتهای آموزشی، غلبه بر کسری بودجه و کارایی فنی و تخصصی نیازمند یک محیط با کنترل سازمانی، قابلیت پاسخگویی، شفافیت و کارایی هستند. ایدونگ یو3 (2020) در پژوهشی به ارزیابی اثربخشی سازمانی فدراسیون بیسبال کره جنوبی پرداخت. در این تحقیق از مدل مبتنی بر رضایت گروههای ذینفع استفاده شد و نتایج نشان داد که هیئترئیسه، مربیان و مدیران فدراسیون سه گروه اصلی ذینفع در اثربخشی سازمانی فدراسیون بیسبال کرهجنوبی به شمار میآمدند. علاوه بر این، صاحبان باشگاهها، داوران و کارکنان فدراسیون ذینفعهایی بودند که در ردههای بعدی قرارداشتند. هوی4 (2020) در پژوهشی با عنوان عملکرد هیئتمدیره سازمانهای ورزشی داوطلبانه استرالیا، عملکرد هیئتمدیرهی این سازمان را در ایالت ویکتوریای استرالیا ارزیابی کرد و تفاوت بین ساختار هیئتهای کارا، ناکارا و رابطه بین عملکرد با پارامترهای مختلفی از ساختار هیئتها را بررسی نمود. در این پژوهش دادهها از طریق مصاحبة ساختارمند با مدیران اجرایی، بررسی اسناد و مدارک هیئت و مصاحبهی نیمهساختارمند و حضوری مدیراناجرایی، رؤسا و اعضای هیئت در مورد عملکرد هیئت، پیچیدگی، تمرکز و رسمیت هیئتها جمعآوری و با روش کمّی و کیفی آنالیز شدند. هفت سازمان مورد ارزیابی قرار گرفت که چهار سازمان کارا و سه سازمان نا کارا بودند. نتایج تحقیق نشان داد که مدیران اجرایی نقش اصلی را در کارایی هیئتمدیره سازمانهای ورزشی دارند. همچنین عملکرد هیئت یا تمرکز و رسمیت رابطة مستقیم دارد ولی با پیچیدگی رابطة مستقیم ندارد.
با توجه به بررسیهای جامع در زمینه ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی، مدل ارزیابی ویژهای برای آنها که مبتنی بر یافتههای علمی و پژوهشی باشد، وجود ندارد و نظام ارزیابی کنونی محدود به تعدادی فرمهای ارزیابی است که از پشتوانه علمی و پژوهشی مناسبی برخوردار نیستند؛ ارزیابیهای صورت گرفته از سازمانها و مراکز ورزشی در ایران بهویژه فدراسیونهای ورزشی، عمدتاً بهصورت مقاله و یا گزارش عملکرد بوده است. مقالات بیشتر رویکرد کمی عددی داشته و محتوا و آثار اجتماعی فعالیتهای منتخب سازمانها را بررسی کردهاند و اکثراً در اجرا قابل پیادهسازی نیستند؛ درحالیکه گزارشهای عملکرد به ارائه آمار و ارقام در مورد فعالیتهای ورزشی پرداختهاند. درمجموع، نظامی که توانایی تحلیل و ارزیابی عملکرد تمامی وزارت آموزشوپرورش را چه ازنظر کمی و چه ازنظر کیفی در برداشته باشد؛ وجود ندارد. در وزارت آموزشوپرورش بهعنوان سازمان اصلی متولی آموزش کشـور کـه عملکـرد آن در کلیة ابعاد ورزش از تربیتی و همگانی گرفته تا قهرمـانی و حرفـهاي تأثیرگذار اسـت و عملکـرد مدیران و کارکنان آن زمینه دستیابی به اهداف تربیتبدنی و آموزش را میسـر مـیسـازد، لازم اسـت در زمینه عوامل مرتبط با عملکرد، پژوهشهاي بیشتري صورت گیرد. ازاینرو محقق با توجه به شرح مبانی نظري این پژوهش، بیان دستاوردهاي مطالعاتی سایر پژوهشـگران و اعتقـاد بـه اینکـه زمینـههـاي قابلاعتنایی در حوزه ارزیابی عملکرد در این وزارتخانه وجود دارد و همچنین در پی یـافتن پیشـایندهاي عملکرد تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش، بهمنظور پر کـردن شـکاف مطالعـاتی موجـود و آزمـون بیشـتر فرآیندهاي اثرگذار بر عملکرد سازمانی، در پی پاسخ به این سؤال هست: چگونه میتوان مدل ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی را طراحی کرد؟ بعد از طراحی مدل ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی محققین به دنبال پیداکردن وضعیت موجود و مطلوب مؤلفههای مدل ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی میباشند.
روششناسی
پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی، ازنظر شیوه گردآوری دادهها توصیفی- پیمایشی بود و بر اساس رویکرد پژوهش، آمیخته بود. در مرحله اول، برای ساخت مدل از روش کیفی تحلیل مضمون (تم) و برای آزمون مدل از روش کمی توصیفی- تحلیلی و از نوع همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری استفاده گردید. روش پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بود؛ یعنی ابتدا کیفی و سپس کمی بود. ابزار مورداستفاده در این پژوهش بعد از انجام مصاحبه و رسیدن به اشباع نظری تدوین شد که شامل 75 گویه و در قالب 5 مؤلفهی کلی زیرساختها، مدیریتی، انسانی، مالی و رویداد ورزشی، بهصورت پنج گزینهای لیکرت (خیلی زیاد، 5 امتیاز تا خیلی کم، 1 امتیاز) تدوین شد.
جامعة آماری پژوهش حاضر در بخش کیفی شامل خبرگان حوزه مدیریت ورزشی بودند که در خصوص موضوع پژوهش تجربه و آگاهی لازم داشتند (این افراد حداقل یک پژوهش در حوزه ارزیابی عملکرد در سازمانهای ورزشی و آموزشوپرورش به چاپ رسانده بودند). همچنین مدیران تربیتبدنی آموزشوپرورش کشور که سابقه مدیریت بیش از 5 سال و تحصیلات کارشناسی ارشد و دکتری داشتند، بهعنوان مطلعین اصلی این حوزه بودند. بهمنظور شناسایی این افراد، از روش نمونهگیری هدفمند استفاده گردید. این نمونهگیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و درنهایت تعداد 21 نفر (14 استاد و 7 مدیر صف و ستادی) بهعنوان نمونه در بخش کیفی مشخص گردیدند. همچنین جامعه آماری در بخش کمی پژوهش شامل کلیه مدیران و کارکنان اداره تربیتبدنی آموزشوپرورش استان تهران بودند (175 نفر). با توجه به جدول حجم نمونه مورگان، تعداد 118 نفر بر اساس روش نمونهگیری در دسترس بهعنوان نمونه پژوهش مشخص گردیدند. درنهایت پس از پخش و جمعآوری پرسشنامههای پژوهش؛ تعداد 102 پرسشنامه مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. شاخص آزمون KMO، کفایت نمونهگیری را میسنجد و مقدار 79/0 برای این آزمون به دست آمد که نشان از کفایت مناسب نمونهها دارد.
در بخش کیفی تحقیق جهت بررسی روایی از قابلیت باورپذیری (اعتبار)، انتقالپذیری و تأیید پذیری استفاده گردید (جدول 1).
جدول 1. روایی و پایایی بخش کیفی
|
| روش | نتیجه |
روایی
| قابلیت باورپذیری (اعتبار) | تأیید فرایند پژوهش توسط هفت متخصص | تأیید |
استفاده از دو کدگذار جهت کدگذاری چند نمونه مصاحبه | تأیید | ||
انتقالپذیری | نظرات سه متخصص که در پژوهش مشارکت نداشتند | تأیید | |
تاییدپذیری | ثبت و ضبط تمامی مصاحبهها | تأیید | |
پایایی
| مطالعه حسابرسی فرآیند | در اختیار قراردادن اطلاعات به اساتید راهنما و مشاور | تأیید |
توافق درون موضوعی دو کدگذار | تحلیل سه مصاحبه توسط محقق و همکار و مشخص نمودن کدهای مشابه و غیرمشابه | تعداد کل کدها: 86 تعداد کل توافقات: 38 تعداد کل عدم توافقات: 10 پایایی بین دو کدگذار: 4/88% بیشتر از 60% و تأیید پایایی |
برازش مدل در سه بخش بررسی میشود:
1) برازش مدلهای اندازهگیری، 2) برازش مدل ساختاری و 3) برازش مدل کلی.
برازش مدل اندازهگیری بهوسیله ضرایب بارهای عاملی، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی مورد ارزیابی قرار میگیرد. بارعاملی از طریق محاسبه مقدار همبستگی شاخصهای یک سازه با آن سازه محاسبه میشود که اگر این مقدار برابر و یا بیشتر از مقدار 5/0 شود مؤید این مطلب است که واریانس بین سازه و شاخصهای آن از واریانس خطای اندازهگیری آن سازه بیشتر بوده و پایایی (برازش مدل اندازهگیری) در مورد آن سازه قابلقبول است.
در این پژوهش از دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شد. در بخش آمار توصیفی از جداول و نمودارهای توصیفی برای بیان ویژگیهای دموگرافیک و توصیفی پژوهش استفاده شد. از شاخصهای کشیدگی و چولگی بهمنظور بررسی توزیع دادهها (طبیعی و یا غیرطبیعی بودن) استفاده و برای بررسی و پاسخ به سؤالات پژوهش و رسم و تدوین مدل اندازهگیری و مدل ساختاری از نرمافزارهای SPSS نسخه 24 و Smart PLS نسخه 0/2 استفاده شد.
یافتههای پژوهش
یافتههای توصیفی مربوط به نمونههای آماری پژوهش حاضر در جدول 2 به نمایش گذاشتهشده است.
جدول 2: یافتههای توصیفی پژوهش
| ویژگیهای جمعیت شناختی | گروهها | فراوانی | درصد |
بخش کیفی پژوهش | جنسیت | مرد | 18 | 7/85 |
زن | 3 | 3/14 | ||
سطح تحصیلات | دکتری | 17 | 9/80 | |
کارشناسی ارشد | 4 | 1/19 | ||
بخش کمی پژوهش | جنسیت | مرد | 76 | 5/74 |
زن | 26 | 5/25 | ||
سطح تحصیلات | دکتری | 10 | 8//9 | |
کارشناسی ارشد | 23 | 5/22 | ||
کارشناسی | 69 | 6/67 |
نتایج حاصل از 21 مصاحبه که تا حد اشباع نظری ادامه یافت و از طریق تحلیل مضمون در قالب 6 مؤلفهی کلی زیرساختها، مدیریتی، انسانی، مالی و رویدادهای ورزشی انجام شد. جدول 3 نتایج مربوط به بخش کیفی را به نمایش گذاشته است.
جدول 3: کدگذاری بخش کیفی
مقوله اصلی
| مقوله فرعی | مفاهیم |
زیرساختها
| اماکن ورزشی | سرانه فضاهای ورزشی روباز آموزشوپرورش |
سرانه فضاهای ورزشی سرپوشیده آموزشوپرورش | ||
سرانه زمینهای چمن (طبیعی و مصنوعی) آموزشوپرورش | ||
سرانه استخرهای شنای آموزشوپرورش | ||
سرانه فضاهای ورزشی مخصوص دختران | ||
بهداشت اماکن ورزشی | ||
استانداردسازی اماکن ورزشی | ||
زیباسازی اماکن ورزشی | ||
فضای اداری تربیتبدنی آموزشوپرورش | ||
تجهیزات ورزشی | تجهیزات ورزشی کافی | |
تجهیزات ورزشی متنوع (انواع رشتههای ورزشی) | ||
تجهیزات ورزشی استاندارد | ||
تجهیزات ورزشی بهداشتی | ||
تجهیزات ورزشی ایمن | ||
تجهیزات ورزشی مدرن و بهروز | ||
فناوری | دسترسی به اینترنت در اداره و اماکن ورزشی | |
حضور در رسانههای مجازی | ||
بهروز بودن سایت اداره | ||
مدیریتی
| برنامهریزی | مشارکت ذینفعان در تدوین برنامه |
انجام برنامهریزی کوتاهمدت و میانمدت | ||
انجام برنامهریزی بلندمدت و استراتژیک | ||
انجام برنامهریزی عملیاتی | ||
میزان پایبندی به برنامهریزی انجامشده در مدیران و کارکنان | ||
ابلاغ برنامههای تدوینشده بهتمامی ادارات | ||
توجیه برنامههای تدوینشده به عاملان برنامه | ||
گزارش دهی | تدوین شاخصهای گزارش بهصورت منظم | |
ارائه گزارش عملکرد بهصورت هفتگی و ماهانه | ||
ارائه گزارش عملکرد بهصورت فصلی و سالانه | ||
بایگانی نمودن گزارش عملکرد بهصورت سیستمی | ||
ارائه بازخورد به کارکنان و مدیران بعد از تهیه گزارش | ||
انجمنها و کانونهای ورزشی | میزان فعالیت کانونهای ورزشی | |
میزان فعالیت انجمنهای ورزشی | ||
تعداد دانشآموزان حاضر در انجمنها و کانونهای ورزشی | ||
تعداد معلمان ورزش و مربیان در انجمنها و کانونهای ورزشی | ||
شبکهسازی | ارتباط با فدراسیون ورزش دانشآموزی | |
ارتباط با هیئتهای ورزش دانشآموزی | ||
ارتباط با سایر فدراسیونهای ورزشی | ||
ارتباط با وزارت ورزش و جوانان و ادارات آن | ||
ارتباط با خیرین ورزشیار در آموزشوپرورش | ||
انسانی
| کارکنان | وجود کارکنان باانگیزه و علاقمند |
وجود کارکنان متخصص و باتجربه | ||
وجود کارکنان تحصیلکرده | ||
مدیران | وجود مدیران باانگیزه و علاقهمند | |
وجود مدیران متخصص و باتجربه | ||
تحصیلات مدیران | ||
مدیران آشنا با مفاهیم ارزیابی عملکرد | ||
مدیرانی دارای ویژگیهای شخصیتی مناسب (کاریزماتیک، خلاق) | ||
مدیران توانمند در شبکهسازی | ||
مربیان (معلمان ورزش) | میزان شرکت معلمان ورزش در دورههای ضمن خدمت | |
سطح سواد معلمان ورزش | ||
تعداد مدارک مربیگری معلمان ورزش | ||
میزان انگیزه و علاقهمندی معلمان ورزش | ||
میزان مشارکت معلمان ورزش در کانونهای ورزشی و فعالیتهای فوقبرنامه | ||
تخصص حداقل در یکرشته ورزشی در معلمان ورزش | ||
مالی
| حقوق و مزایا | پرداخت بهموقع و کامل حقوق و مزایای مربیان فوقبرنامه |
پرداخت بهموقع و کامل حقوق و مزایای کارکنان اجرایی | ||
پرداخت بهموقع و کامل حقوق و مزایای داوران | ||
درآمد | میزان درآمد از اجاره اماکن ورزشی | |
میزان درآمد از کمکهای دولتی | ||
سایر منابع درآمدی (خیرین، والدین، دولت و ...) | ||
هزینهها | هزینه منابع انرژی (آب، برق، گاز، تلفن، اینترنت) | |
هزینه ساخت، تجهیز و نگهداری اماکن ورزشی | ||
هزینه منابع انسانی | ||
هزینه برگزاری رویدادهای ورزشی | ||
هزینه جوایز رویدادهای ورزشی | ||
رویدادهای ورزشی
| جشنوارههای ورزشی | تعداد جشنوارههای ورزشی برگزارشده در سال |
تعداد مشارکتکنندگان در جشنوارههای ورزشی در سال | ||
تعداد مدارس مشارکتکننده در جشنوارههای ورزشی در سال | ||
تعداد رشتههای ورزشی حاضر در جشنوارههای ورزشی در سال | ||
تعداد جشنوارههای ورزشی به تفکیک جنسیت | ||
تعداد جشنوارههای ورزشی در سطح مدرسه، منطقه و کشوری | ||
هماهنگی | هماهنگی جهت رزرو سالنهای ورزشی برای برگزاری رویدادهای ورزشی | |
هماهنگی جهت تهیه جوایز | ||
هماهنگی جهت حضور داوران و عوامل اجرایی | ||
زمانبندی برگزاری رویداد ورزشی |
با توجه به نتایج بخش کیفی، مدل مفهومی پژوهش شکل گرفت. شکل 1 مدل مفهومی پژوهش را نشان میدهد.
شکل 1: مدل مفهومی پژوهش
بهمنظور بررسی مدل پژوهش در بخش کمی، از روش معادلات ساختاری استفاده گردید. شکل 3 مدل پژوهش در حالت ساختاری و شکل 3 مدل پژوهش را حالت ضرایب تی را نشان میدهد.
شکل 3: ضرایب تی مدل
|
شکل 2: مدل ساختاری پژوهش
|
برای بررسی برازش مدل ساختاری پژوهش از چندین معیار استفاده میشود که اولین و اساسیترین معیار، ضرایب معنیداری t یا همان مقادیر t-values میباشد. درصورتیکه مقدار این اعداد از 96/1 بیشتر شود، نشان از صحت رابطهی بین متغیرها و درنتیجه تأیید روابط در سطح اطمینان 95/0 است. با توجه به نتایج مدل پژوهش مشخص گردید که تمامی روابط موجود در مدل دارای میزان ضریب تی معناداری میباشد که نشاندهنده معنادار بودن تأثیر میان روابط میباشد. جدول 4 نتایج مربوط به شاخصهای برازش مدل فوق را نشان میدهد.
جدول 4. شاخصهای به زارش مدل پژوهش
| زیرساخت | مدیریتی | انسانی | مالی | رویداد ورزشی |
آلفای کرونباخ | 77/0 | 81/0 | 79/0 | 80/0 | 73/0 |
پایایی ترکیبی | 80/0 | 79/0 | 75/0 | 77/0 | 70/0 |
روایی همگرا | 61/0 | 53/0 | 55/0 | 56/0 | 50/0 |
R2 | 55/0 | 71/0 | 72/0 | 29/0 | 47/0 |
Q2 | 40/0 | 51/0 | 59/0 | 61/0 | 40/0 |
GOF | 51/0 | 60/0 | 59/0 | 58/0 | 66/0 |
نتایج مربوط به شاخص های برازش پژوهش نشان داد که مقدار مربوط به آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی متغیرها در همه مؤلفهها، بالاتر از 7/0 میباشد که حاکی از پایایی مناسب مدل دارد. همچنین نتایج پژوهش مشخص نمود که میزان روایی همگرا برای تمامی مؤلفهها بالاتر از سطح معیار 5/0 میباشد که نشان دهنده مناسب بودن میزان روایی همگرا پژوهش میباشد. همچنین روایی واگرا در پژوهش حاضر نیز در قالب ماتریس مؤلفه در مؤلفه، موردبررسی و تأیید قرار گرفت. همچنین مطابق با شکل شماره 2 تمامی بارهای عاملی مربوط به مؤلفههای پژوهش، بیش از 5/0 میباشد که نشاندهنده مناسب بودن این معیار میباشد.
با توجه به سه مقدار 0.19، 0.33 و 0.67 که بهعنوان مقادیر ضعیف، متوسط و قوی برای R2 معرفی شده است، در زیرساختها و رویداد ورزشی متوسط، در مدیریتی و انسانی قوی و در مالی و رویداد ورزشی ضعیف میباشد. با توجه به سه مقدار 0.02، 0.15 و 0.32 که بهعنوان مقادیر ضعیف، متوسط و قوی برای Q2 معرفیشده است و در همه مؤلفهها، مقدار بیشتر از 0.32 به دست آمد که نشان از مناسب بودن این شاخص دارد. با توجه به سه مقدار 0.01، 0.25 و 0.32 که بهعنوان مقادیر ضعیف، متوسط و قوی برای GOF معرفیشده است و در همه مؤلفهها، مقدار بیشتراز 0.32 به دست آمد که نشان از برازش کلی قوی مدل دارد. با این توجه مشخص گردید که مدل ارائهشده در پژوهش حاضر، از برازش مناسبی برخوردار میباشد. همچنین مشخص گردید که عوامل انسانی، مدیریتی، زیرساختی، رویداد ورزشی و مالی، به ترتیب از مهمترین شاخصهای ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش کشور میباشند.
بحث و نتیجهگیری
پژوهش حاضر باهدف طراحی مدل ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی اجرا گردید. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مؤلفههای موردنظر در ارزیابی عملکرد آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی به ترتیب شامل عوامل انسانی، مدیریتی، زیرساختی، رویداد ورزشی و مالی میباشد. همچنین نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار میباشد. بدونشک براي نیل به توسعۀ همهجانبه و پایدار در بخشهاي مختلف سازمان، نیازمند نیروهـایی هستیم که ضمن داشتن تواناییهاي لازم براي انجام وظایف خـود، داراي انگیـزة کـافی و نیـز متعهـد بـه اجراي اهداف و برنامههاي سازمان باشند. وزارت آموزشوپرورش بهعنوان متولی آموزش و تربیت کشور و مسئول اجراي نظـام جـامع توسـعه آموزشی کشور جهت سازگاري با تغییرات روزافزون، سریع و نامطمئن محیطی، نیازمند کارکنانی باانگیزه، متعهد و رضایتمندي است که در امور سازمانی مشارکت و همکاري داشته و زمینه ارتقاء عملکـرد سـازمان را فراهم نمایند. بدین منظور به نظر میرسـد سیاسـتهاي مناسـب ارزیابی عملکرد در ایـن نهـاد، در بهبود دستاوردهاي عملکرد سـازمان در راسـتاي اهـداف توسـعه تربیتبدنی و ورزش کشور مؤثر باشد. وزارت آموزشوپرورش، جزء سازمانهایی بهحسـاب مـیآیـد کـه بـه دلیل توجه و حساسیت زیاد عموم مـردم بـه عملکـرد آن در حوزههای تحـت پوشـش یعنـی آموزش، تربیت و ورزش، نیازمند کسب برتري درصحنه رقابت با سایر سـازمانها اسـت، کـه ایـن موضـوع زمینـه تحقیـق و بررسی بیشتر در رابطه با فاکتورهاي اثرگذار بر عملکرد این وزارت را برجستهتر میسازد. مطمئن، یکی از شیوههای مؤثر جهت حفظ رقابت در صحنههاي داخلی و بینالمللی، اتخاذ سیاستهاي شایسته بهرهگیري از سیستم ارزیابی عملکرد باکفایت است.
نتایج تحقیق حاضر نشان داد که عوامل انسانی از مؤلفههای اصلی در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش میباشد که این یافته با یافتههای ایزدنژاد و همکاران (2021)، خدایاری و همکاران (2020)، سلیمی و همکاران (2018)، باروس (2020) و هونگ5 و همکاران (2015) همسو میباشد؛ بنابراین میتوان نتیجه گرفت که نيروي انساني هر سازمان، عامل اصلي حيات آن سازمان است و ازاینرو شناخت انسان براي مديريت اثربخش آن ضروري است. رفتار فردی و گروهی يا به عبارتي رفتار انساني در سازمان تلاشهاي نظاماند براي شناخت و درك رفتار انسان در سازمان است تا با كنترل رفتار و استفاده از آن، تحقق اهداف سازماني امکانپذیر گردد. شناسايي علل رفتار و چگونگي بهکارگیری رفتارها در راستاي اهداف سازماني مسئله محوري در مديريت رفتار سازماني است. همة منابع انسانی کموبیش اطلاعاتی را از محیط بیرونی سازمان یا خود سازمان جمعآوری میکنند و نقش پایش یا دیدهبانی را به عهدهدارند، وقتی اطلاعاتی را به اعضای دیگر سازمان انتقال میدهند نقش توزیعکننده اطلاعات را ایفا میکنند و وقتی سازمان را به محیط و عوامل ذی نفوذ بیرون سازمان معرفی میکنند نقش سخنگوی سازمان را به عهده دارند، درواقع این موارد جزء رفتار بین فردی محسوب میشود. نقشهای تصمیمگیری همة کارمندان تصمیماتی اتخاذ و مسائلی را حل میکنند. وقتی کارمندان کارها و پروژههای جدیدی را برای افزایش عملکرد موفقیت سازمان شروع میکنند، نقش کارآفرین را به عهدهدارند، وقتی اقدامات اصلاحی را برای مسائل غیرمنتظره و پیشبینینشده انجام میدهند نقش حلال مشکلات را به عهده میگیرند، بنابراین با توجه به موارد فوق میتوان گفت که شاخصهای انسانی ازجمله عوامل مهم در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش محسوب میشوند.
همچنین نتایج تحقیق حاضر نشان داد که عوامل مدیریتی از مؤلفههای اصلی در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش میباشد که این یافته با یافتههای رمضانینژادصادق (2018)، ثامرالرداد (2015) و روچ6 و همکاران (2014) همسو میباشد. در واقع در هر سازمان، وظیفه مدیر یک سازمان ارزیابی عملکرد پرسنل میباشد تا از صحتوسقم عملکرد افراد در راستای استراتژیهای سازمانی اطمینان حاصل نمایند. درواقع سنجش مداوم عملکرد کارکنان برای به انجام رساندن وظایف خود در جهت رسیدن به اهداف سازمانی از مهمترین وظایف مدیر آن سازمان هست. همچنین هر شغلی دارای یکسری وظایف میباشد که در چهارچوب استانداردهای تعریفشده است؛ بنابراین نظارت و کنترل بر انجام وظایف در چهارچوب استانداردهای تعریفشده بهمنظور دستیابی به اهداف از پیش تعیینشده برای آن سازمان از اهمیت ویژهای برخوردار هست. بهبود مستمر عملکرد سازمانها، نیروی عظیم همافزایی ایجاد میکند که این نیروها میتواند پشتیبان برنامه رشد، توسعه و ایجاد فرصتهای تعالی سازمانی شود. بدون بررسی و کسب آگاهی از میزان پیشرفت و دستیابی به اهداف و بدون شناسایی چالشهای پیش روی سازمان و کسب بازخورد و اطلاع از میزان اجرای سیاستهای تدوینشده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند، بهبود مستمر عملکرد میسر نخواهد شد. تمامی موارد یادشده بدون اندازهگیری و ارزیابی امکانپذیر نیست (Nejadsajadi, 2014). ارزیابی عملکرد بایستی از چنان جامعیتی برخوردار باشد که بتواند تمامی ابعاد پیرامون مترتب بر فعالیت مدیریت سازمانها را با عملکرد آنها مرتبط نموده و نقش تصمیمات مدیران در نیل به اهداف و ارتقا عملکرد آنها را منعکس نماید. با توجه به نقش کلیدی وزارت آموزشوپرورش در امر آموزش، ارزیابی عملکرد تربیتبدنی در این نهاد از اهمیت بسزایی برخوردار است. رتبهبندی منابع انسانی این وزارت خانه ازنظر ارزیابی عملکرد میتواند بهتمامی ذینفعان و تصمیم گیران ازجمله دولت و مجلس، فدراسیونهای ورزشی، باشگاههای ورزشی، رسانهها، تأمینکنندگان، سرمایهگذاران و حامیان مالی، استفادهکنندگان از خدمات، مدیران، کارکنان و ... دیدگاه روشن و شفافی از وضعیت این وزارت خانه در مقایسه با سازمانهای دارای فعالیت مشابه (سازمانها و ارگانهای ورزشی دیگر) ارائه نماید.
همچنین نتایج تحقیق حاضر نشان داد که عوامل زیرساختی از مؤلفههای اصلی در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش میباشد که این یافته با یافتههای خزاعی نژاد و همکاران (2021)، خدایاری و همکاران (2020) و شهیرلا7 و همکاران (2015) همسو میباشد. در فرآیند ارزیابی عملکرد، شناسایی و کاربرد معیارهای کلیدی عملکرد برای سازمانها حیاتی است، زیرا استفاده از آنها، اطلاعات مهمی را برای اندازهگیری پیشرفت سازمان فراهم نموده و کمیت قابلتوجهی از اطلاعات سازمانی را در یک وضعیت جامع و فراگیر گردآوری میکند. با تشخیص نقاط کلیدی در فرآیند اجرای فعالیت سازمانهای ورزشی و تعیین معیارها و شاخصهای کمی برای آنها میتوان فرآیندهای طولانی و پیچیده توسعه ورزش را نظارت و ارزشیابی کرد و از میزان حصول به اهداف کمی و کیفی ورزش اطمینان حاصل نمود تا در این رهگذر هم بتوان فرآیندهای کارآ و اثربخش را در بین دستگاههای ورزشی شناسایی کرد و هم بتوان نظام تقدیر و پاداشدهی را بر نظام ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش استوار نمود. سازمانها و نهادهای مختلف هر جامعهای به دنبال طراحی مدلهای ارزیابی و نظارتی کارآمد بر ساختار خود میباشند. شناسایی نقاط کلیدی فرآیندها و مسیرهای اجرایی هر فعالیت توسط کارشناسان خبره و طراحی قالبهای نظارت و ارزیابی بر عناصر کلیدی، نقش مهمی را در مدلسازی نظام ارزیابی ایفا میکنند. تدوین معیارها و شاخصهای خرد و کلان ناظر بر دستگاههای ورزشی گامی در جهت حصول اطمینان از اجرای بهینه برنامههای ورزشی است که تحکیمبخش نظام توسعه پایدار ورزش است. ارزیابی عملکرد سازمانها با شیوهای درست و علمی موجب تشخیص نارساییها و ضعفها، بهبود و اصلاح اختلالات زیانآور، افزایش بهرهوری و رشد و ارتقای کیفی امور، پرورش استعدادهای کارکنان و تقویت انگیزش آنها، ایجاد فرصت رقابت سالم، برقراری نظام شایستگی و بهبود مدیریت خواهد شد. شاخصهای ارزیابی به تشخیص راه کمک میکنند و انتخاب راه صحیح و رسیدن به مقصد را میسر میسازند.
همچنین نتایج تحقیق حاضر نشان داد که عوامل مالی از مؤلفههای اصلی در ارزیابی عملکرد تربیتبدنی آموزشوپرورش میباشد که این یافته با یافتههای گوهررستمی و همکاران (2020)، نژادسجادی (2014)، ادینگ یو (2020) و باروس (2020) همسو میباشد. درواقع مديران میتوانند بهمنظور نظارت و تأثيرگذارى بر رفتار افراد سازمان و افزايش بهرهوری فردى و سازمانى، از طراحى مناسب نظام جبرانى خدمات استفاده كنند. نظام جبران خدمات مناسب مىتواند به جذب و حفظ و پرورش نيروى انسانى منجر گردد. جبران خدمات نهفقط شامل دريافتىهاى بيرونى مانند حقوق و مزايا بلكه شامل تمام دريافتىهاى ديگر كه در طبيعت شغل است مىباشد، مانند شناسايى و مطرحشدن، ترفيع، فراهم كردن فرصتهای پيشرفت، شغل غنى و پرمحتوا و شرايط كارى مطلوب و همچنين فرهنگسازمانی مناسب.
بنابراین با توجه به نتایج پژوهش میتوان نتیجه گرفت که چون شاخصهای انسانی ازجمله عوامل مهم در ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی می باشد بنابراین رفتار فردی و گروهی يا به عبارتي رفتار انساني در کارکنان باید تقویت شود تا با كنترل رفتار و استفاده از آن، تحقق اهداف سازماني امکانپذیر گردد. همچنین میتوان نتیجه گرفت که چون شاخصهای مدیریتی ازجمله عوامل مهم در ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی می باشد بنابراین تعیین مدیران لایق و متخصص در این وزارت خانه میتواند بهتمامی ذینفعان و تصمیم گیران ازجمله دولت و مجلس، فدراسیونهای ورزشی، باشگاههای ورزشی، رسانهها، تأمینکنندگان، سرمایهگذاران و حامیان مالی، استفادهکنندگان از خدمات، مدیران، کارکنان و ... دیدگاه روشن و شفافی از وضعیت این وزارت خانه در مقایسه با سازمانهای دارای فعالیت مشابه (سازمانها و ارگانهای ورزشی دیگر) ارائه نماید. همچنین میتوان نتیجه گرفت که چون شاخصهای زیرساختی ازجمله عوامل مهم در ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی می باشد بنابراین شناسایی نقاط کلیدی زیرساختی و مسیرهای اجرایی هر فعالیت توسط کارشناسان خبره و طراحی قالبهای نظارت و ارزیابی بر عناصر کلیدی، نقش مهمی را در مدلسازی نظام ارزیابی ایفا میکنند. همچنین میتوان نتیجه گرفت که چون شاخصهای مالی ازجمله عوامل مهم در ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی می باشد بنابراین مديران میتوانند بهمنظور نظارت و تأثيرگذارى بر رفتار افراد سازمان و افزايش بهرهوری فردى و سازمانى، از طراحى مناسب نظام جبرانى خدمات استفاده كنند. از جمله محدودیت های این پژوهش میتوان به عدم همکاری برخی از مدیران آموزشگاهها، متفاوت بودن سطح تحصیلات آزمودنیها و محدود بودن پژوهش به استان تهران می باشد.
هر مدل ارزیابی بایستی هدفهای کاملاً روشنی داشته باشند و دقیقاً متناسب بافرهنگ و شرایط خاص آن سازمان و با مشارکت مدیران و منابع انسانی آن طراحی گردد. هر مدلی که برای ارزیابی عملکرد، انتخاب و به کار گرفته میشود بایستی بومیشود و از طریق آموزش، آن را فرهنگسازی نمائیم و در این مسیر از حمایتهای مستمر عالی مقامات سازمان برخوردار باشیم. درمجموع طراحی ارزیابی عملکرد وزارت آموزشوپرورش در حوزه تربیتبدنی میتواند کاربردهای مفیدی برای ورزش کشور داشته باشد که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1-امکان مقایسه عملکرد کارکنان وزارت آموزشوپرورش و مشخص کردن افراد موفق و بهتبع آن تخصیص بودجه و پاداش بیشتر به آنان را فراهم میکند.
2- انگیزه مدیران، مسئولان و کارکنان وزارت آموزشوپرورش را برای ارتقای عملکرد سازمانی افزایش میدهد.
3-به تصمیمگیری و تجدیدنظر دولت و وزارت آموزشوپرورش در خصوص حمایت، مداخله، تنبیه یا تشویق و هدایت زیرمجموعه این وزارت خانه کمک میکند.
4- باعث ایجاد اطلاعات برای مدیران در تصمیمگیریهای مدیریتی خواهد بود، چراکه بخش زیادی از اطلاعات لازم برای تصمیمگیریهای مدیریتی از طریق اندازهگیری و ارزیابی سیستم عملکرد فراهم میآید.
5- ارتقای پاسخگویی و شفافیت وزارت آموزشوپرورش.
6- تصحیح اهداف، سیاستها، وظایف و برنامههای وزارت آموزشوپرورش و بررسی فلسفه وجودی آنها با استفاده از نتایج بهدستآمده از ارزیابی عملکرد و تدوین واقعبینانه آنها.
تشکر و قدردانی
نویسندگان از تمامی شرکتکنندگان، متخصصین و اساتیدی که در راستای دستیابی به اهداف این پژوهش ما را یاری نمودند، صمیمانه قدردانی مینمایند.
Reference
[1] .Thorelli
[2] . Barros
[3] - Euidong Yoo
[4] - Hoye
[5] . Huang
[6] . Roch
[7] . shahril