تحلیل دلایل مرگ بونصر مشکان، رئیس دیوان رسالت در دوران سلطان مسعود غزنوی
الموضوعات : فصلنامه تخصصی زبان و ادبیات فارسی
سید علی محمد سجادی
1
(استاد بازنشستۀ دانشگاه شهیدبهشتی تهران و عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه آزاد اسلامی رودهن)
مهدی ماحوزی
2
(دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی رودهن)
مجیر مددی
3
(دانشجوی دکترای زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی رودهن)
الکلمات المفتاحية: مرگ, تاریخ بیهقی, Death, بونصر مشکان, مسعود غزنوی, Bounasr-e Moshkan, Soltan Masoud, Bihaghi History,
ملخص المقالة :
یکی از رویدادهایی که در کتاب تاریخ بیهقی، پرسشهایی را برای خوانندۀ کنجکاو پدید میآورد مرگ بونصر مشکان، رئیس دیوان رسالت در دوران سلطنت مسعود غزنوی است. در منابع مختلف تاریخی و ادبی، بهطور صریح به دلیل اصلی مرگ بونصر مشکان اشارهای نشده است. برخی مرگِ او را ناشی از توطئۀ سلطان مسعود علیه او میدانند. هر چند بیهقی با روایتهای مختلفی دربارۀ مرگِ استادِ خویش روبهروست اما از بیان نظرِ خود در این زمینه سر باز میزند. به راستی مرگ بونصر مشکان چگونه رخ داده است؟ آیا او قربانی توطئۀ مسعود غزنوی و اطرافیان او گشتهاست؟ یا عوامل دیگری او را بهسوی درۀ عمیقِ مرگ سوق دادهاست؟ نگارنده در این مقاله در پی آن است تا عواملی را که موجب مرگ بونصر مشکان شده است، تحلیل و بررسی کند. نتیجه بیانگر این است که علت مرگ بونصر بیش از آنکه طبیعی باشد، مرگ اجتماعی و گفتمانی بوده است. البته ناگفته پیداست که این مقاله تنها آغازی در بررسی یک رویدادِ تاریخی است که قطعاً این جستوجو در این گفتار به پایان نمیرسد.
_||_