بررسی کیفیت فیزیکی و شیمیایی چاه‌های آب شرب روستاهای شهرستان دماونددر دو ماه خشک و تر با استفاده از GIS

محورهای موضوعی : آب و محیط زیست

مهرناز دفاعی فیض آبادی ¹ , لعبت تقوی ² , مهدی سرائی تبریزی ³

1 - کارشناسی ارشد محیط ¬زیست، دانشکده كشاورزي، منابع طبیعی و محیط¬زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، ، تهران، ایران..
2 - استادگروه علوم محیط¬زیست، دانشكده كشاورزي، منابع طبيعي و محيط زيست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)
3 - دانشيار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی ، منابع طبيعي و محيط زيست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

تاریخ دریافت : 1398/11/20 تاریخ پذیرش : 1403/05/31 تاریخ انتشار : 1404/08/26

کلید واژه: آب زیرزمینی, سیستم اطلاعات جغرافیایی, شاخص کیفیت آب, ویژگی‌های شیمیایی آب.,

چکیده مقاله :

زمينه و هدف:آب‌های زیرزمینی برای بسیاری از جوامع، مهم‌ترین منبع تأمین آب آشامیدنی می­باشند. نظر به اینکه کیفیت آب به‌طور مستقیم سلامت مصرف­کنندگان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بررسی کیفیت آب و عوامل مؤثر بر آن ضرروی و حائز اهمیت است. هدف از این پژوهش، ‌بررسي تغييرات زماني و مکاني پارامترهای فيزيکوشيميايي چاه‌های آب شرب روستاهای شهرستان دماوند بود.

روش بررسی:بدین­منظور با توجه به وسعت زیاد جغرافیایی منطقه مورد مطالعه‌، تعداد 11 ایستگاه انتخاب گردید. برای تعیین عوامل شیمایی، نمونه‌های تصادفی لحظه‌ای به تعداد 1 نمونه با حجم 2 الی 3 لیتر برای هر ایستگاه در دو فصل خشک و تر برداشت و در آزمایشگاه، ویژگی‌های شیمیایی نمونه‌ها اندازه‌گیری و در نهایت شاخص کیفیت آب برای هر11 ایستگاه محاسبه گردید.

یافته­ها: میزان کلرور در آب‌های منطقه بین 2 تا 191 میلی‌گرم بر لیتر متغیر است و میانگین کلر در آب‌های زیرزمینی منطقه 23 میلی‌گرم در لیتر، میانگین pH در آب چاه‌های منطقه 51/7 و میانگین TDS در آب چا‌های شرب 314 میلی­گرم در لیتر می‌باشد. ميزانکدورت NTU‌33/0 بودهبجزروستايسربندانکهدريکموردکدورت‌‌NTU7/0مشاهدهگرديد. ميانگين سختيدرمنطقه197 مي‌باشد . همچنین با بررسی هدايت الکتريکي آب چاه‌هاي منطقه دماوند مشخص گرديدکه بيش‌ترين ميزان هدايت الکتريکي آب در منطقه مربوط به روستاهاي‌، وادان و آرو مي‌باشد.

بحث و نتيجه‌گيری:میزان کلر، سختی، کدورت، هدایت الکتریکی و کل جامدات محلول در اکثر چاه‌های روستاهای دماوند زیر حد استاندارد است. از نظر شاخص کیفیت آب در تمام ایستگاه‌ها به جز دو ایستگاه وادان (ترسالی) و آرو (خشکسالی) در دو دوره تر و خشکسالی، آب دارای کیفیت متوسط می‌باشد و در دو ایستگاه مذکور دارای کیفیت نسبتاٌ بد که نیاز به بررسی و دقت بیش‌تری برای مصرف دارد.

چکیده انگلیسی:

Background and Objective: Groundwater is the most important source of drinking water for many communities. Since water quality directly affects consumers' health, it is necessary to investigate the quality of water and its related factors. The purpose of this study was to investigate the temporal and spatial variations of physicochemical parameters of drinking water wells in Damavand.

Material and Methodology: Due to the large geographical extent of the study area, 7 stations were selected. In order to determine the chemical factors of instantaneous random samples, 1 sample containing 2 to 3 liters for each station was harvested in two dry and wet seasons. In the laboratory, chemical properties of the samples were measured and finally water quality index was calculated for all 7 stations

Findings: Chlorine content in the waters of the region varies from 2 to 191 mg / l and the average chlorine content in the groundwater is 23 mg / l. The average pH in the wells in the area is 7.51. The average TDS in drinking water is 314 mg / L. The NTU turbidity was 0.33 except for Sarbandan village which was 0.7 NTU in one case. The average hardness in the area is 197. Also, by examining the electrical conductivity of the wells in Damavand region, it was found that the highest electrical conductivity in the area is in villages, Wadan and Aru.

Discussion and Conclusion: The amount of chlorine, hardness, turbidity, electrical conductivity and total soluble solids in most wells of Damavand villages is below standard. In terms of water quality index in all stations except two Wadan (wet) and Aro (drought) stations in two wet and dry periods is of medium quality and in these two stations have relatively poor quality which requires more investigation and precision for consumption.

منابع و مأخذ:

1. Khostou, h. 2007. Qualitative Modeling of Groundwater Resources in Tehran Province (Case Study of Subsidiary Villages of Islamshahr City). Master's Degree in Environmental Engineering. Environment College. Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran. (In Persian)
2. Alley, E.R. 2000. Water Quality Control. MC Graw-Hill, NewYork.
3. Foster, S.S.D. 2001. The interdepence of groundwater and urbanization in rapidly developing cities. J.urban water.
4. Kordovani, P. 1996. Geohydrology. Second edition. Tehran Publications. 233 pages. (In Persian)
5. Monzavi, M.D. 2010. Urban Water Supply. University of Tehran Publications. 384 pages. (In Persian)
6. Lalefar, M. 2016. Survey of the privacy of drinking wells in the north of Karaj. Master of Science in Water and Wastewater. Islamic Azad University Science and Research Branch. (In Persian)
7. Moradi, N. 2017. Investigation of Conservation Strategies in a number of Tehran Wells. Master of Science in Water and Wastewater. Islamic Azad University Science and Research Branch. (In Persian)
8. Sepehrnia, B., Nabizadeh, R., Mahawi, A.M. and Naseri, Q. 2017. Analysis of Drinking Water Quality of Ray Distribution Networks Using IWQIS Software. Jalal Health and Environment. Iranian Association for Environmental Health. 9(1): 114-103. (In Persian)
9. MalaiTavani, S., Godini, H., Mehrali, A., Sharifi Arab, Gh.,Ashouri, Sh. and Aliannejad, n. 2017. Investigation of current status of drinking water quality in distribution system and role of water and wastewater company and distribution network in improving its quality Case study in Shahrood. Journal of Environmental Health Engineering. 3(2): 311-298. (In Persian)
10. BayatVarkshi, M. and Fasihi, R. 2017. Monitoring the Process of Groundwater Quality Changes in Four Plains of Guilan Province over a 12-Year Period. Journal of Health and Environment. Iranian Association for Environmental Health. 10(4): 558-547. (In Persian)
11. Hosseini, A., Pejman, P.M. and Yarmohammadi, A. 2019. Survey of groundwater quality in irrigation and drainage networks with agricultural and drinking purposes (Case study: Abbas plain). Watershed Management Science and Engineering of Iran. 12(40): 59-51. (In Persian)
12. AbbasiTashnizi, F. and NouriEmamzadei, R. 2019. Groundwater Quality Assessment of Kabudarahang Plain Using Factor and Cluster Analysis. Environmental and Water Engineering. 3(3): 279-272.(In Persian)
13. Bahrami, F. and Dastourani, M. 2020. Qualitative Assessment of Groundwater in Sarayan Plain Using WQI Quality Index. Iranian Journal of Irrigation and Drainage 13(4): 1074-1064. (In Persian)
14. Parsamehr, A., Zare, M., Khosravani, Z. and Pourbaghari, A.R 2020. Comparison of the effect of concurrent and weighted parameters by turbulence theory on water quality index results (Case study: Fasa plain). Iranian Journal of Irrigation and Water Engineering. 9(35): 211-196. (In Persian)
15. Salman, S.A., Arauzo, M. and Elnazer, A.A. 2019. Groundwater quality and vulnerability assessment in west Luxor Governorate, Egypt. Groundwater for Sustainable Development 8: 271-280.
16. Marry, A. and Franson, H. 1992. Standard methods for the examination of water and wastewater, Washington, 18th ed.