پژوهشی در احوال وآثار ملا مصطفی کلاشی شاعر ناشناخته دیار جوانرود (با تکیه بر یک مجموعه نسخ خطی)
محورهای موضوعی : کردی
1 - مدرس زبان عربی و پژوهشگر متون و نسخ خطی
کلید واژه: خاندان صدیقی, علمای کلاشی, ملا مصطفی کلاشی, مصطفی بن عبدالله,
چکیده مقاله :
ملا مصطفی کلاشی یکی از شاعران و علمای ناشناخته منطقه جوانرود در قرن سیزدهم هجری قمری است. همانند بسیاری از علمای این دیار، نام وی در هیچ کتاب و تذکره ای ذکر نشده است، اما با تکیه بر اطلاعات موجود در حواشی صفحات یک مجموعه نسخه خطی مشتمل بر پنج رساله که توسط ایشان کتابت شده و در حال حاضر در کتابخانه مرکز ژین در شهر سلیمانیه به شماره٦٠ نگهداری می شود، محرز گشته که وی فرزند ملا عبدالله کلاشی و برادر بزرگتر شاعر بزرگ کرد ملا عیسی جوانرودی و از خاندان علمی صدیقی کلاشی بوده است. ما در این پژوهش بر آنیم تا با روش تحلیلی - توصیفی و با تکیه بر اطلاعات موجود در مجموعه مذکور به بررسی احوال و آثار وی بپردازیم. پارهای از نتایج حاکی از آن است که ملا مصطفی سال ١١٨٦ ه.ق. به دنیا آمده، اما از مدت حیات و سال وفات وی اطلاعی در دست نیست. علاوه بر تبحر و سرعت ایشان در امر کتابت، دارای طبع روانی در سرودن اشعار به زبان کردی به ویژه اشعار عاشقانه بوده است. مقدم بودن ایشان به لحاظ زمانی بر برخی دیگر از شعرای این دیار اهمیت و جایگاه ملا مصطفی کلاشی در ادب کردی در منطقه جوانرود به خوبی نمایان میسازد.
Mulla Mustafa Kalashi is one of the unknown poets and scholars of Javanroud region in the 13th century. Like many scholars of this country, his name is not mentioned in any book or tazkira, but based on the information found in the margins of the pages of a manuscript collection consisting of five treatises written by him and currently in the library of Jin center in The city of Sulaymaniyah is kept at number 60, it is established that he was the son of Mullah Abdullah Kalashi and the elder brother of the great Kurdish poet Mullah Isa Javanroudi and from the scientific family of Siddiqui Kalashi. In this research, we intend to investigate his status and works by analytical-descriptive method and relying on the information available in the aforementioned collection. Some of the results indicate that Mulla Mustafa in 1186 A.H. He was born, but there is no information about his life span and the year of his death. In addition to his proficiency and speed in the matter of writing, he has a psychic nature in writing poems in Kurdish language, especially love poems. The fact that he is ahead of some other poets of this country in terms of time shows the importance and position of Mullah Mustafa Kalashi in Kurdish literature in Javanrood region
حەبیبی، عەبدوڵڵا (۲۰۲۲). کەشکۆڵی مەحموود پاشای جاف، بەرگی یەکەم، سنە: بڵاوکەرەوەی کوردستان.
صفی زاده، صدیق (1392). دیوانی بێسارانی، چاپی دووەم، سنە: بڵاوکردنەوەی کوردستان.
علیزاده، ناصر و غلامی کوتنایی، مارال (۱۳۹۳). بررسی محتوایی نامه نگاری های لیلی و مجنون نظامی و جامی، مجله مطالعات انتقادی ادبیات، دوره ۱، شماره ۳، صص ۹۴-۷۹.
کلاشی، مصطفی، مجموعه نسخه خطی، شماره ۶۰، کتابخانه مرکز (بنکەی ژین)، سلیمانیه.
محمود محمد صبري الجبة، محمد (۲۰۱۷). شرح شافیة ابن حاجب للفسوي، المجلد الأول، بیروت: دار الکتب العلمیة.
یاراحمدی، طارق(۱۴۰۲). ژیان و بەرهەمی مەلا عیسا جوانڕۆیی لە ئاوێنەی دەستنووسەکاندا، پژوهشنامە ادبیات کردی، دوره ۹، شماره ۱، شماره پیاپی ۱۵، صص ۱۵۷- ۱۴۱.
یارەحمەدی، تاریق (۲۰۲۳). هەوڵێک بۆ ناساندنی مەلا مووسا کڵاشی، گۆڤاری خاڵ، ژمارە ٤۱، صص ۱۶۵- ۱۵۳.
مصاحبه با استاد مؤمن ویسی مؤرخه هشتم آبانماه 1402.
