گذار به حکمرانی هوشمند: الگوی سیاستی یادگیری تجربی در مهندسی
محورهای موضوعی : نظام ها و خدمات اطلاعاتی
1 - کارشناس ارشد مدیریت تکنولوژی، گرایش سیاستهای تحقیق و توسعه، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
کلید واژه: آموزش مهندسی, تحلیل یادگیری, چابکی و هوشمندی, حکمرانی نوآوری آموزشی, مهارتمحوری, یادگیری تجربی. ,
چکیده مقاله :
هدف: این پژوهش با اتکا بر چارچوب یادگیری تجربی و منطق سیاستی «سیاست–ساختار–فرایند–ابزار»، به تبیین مسیر گذار از ناکارآمدی به حکمرانی هوشمند در آموزش مهندسی میپردازد.
روش: با بهکارگیری روش فراترکیب نظاممند، مطالعات داخلی و بینالمللی مرور و گزارههای مرتبط با توسعه یادگیری تجربی استخراج شد.
یافتهها: تحلیل مضمون به شناسایی هفت حوزه اصلی منجر شد: پیوند معنادار یادگیری با موقعیتهای واقعی و پروژههای اصیل، توسعه مهارتهای تعاملی و بینفردی، پرورش تفکر، خود راهبری و خلاقیت، بازتعریف نقش مدرس در طراحی یادگیری نوین، ارتقای انگیزش و مشارکت دانشجو، رفع موانع اجرایی و سنجش و تقویت رشد حرفهای و مسئولیتپذیری اجتماعی. نگاشت مضامین به چارچوب سیاستی نشان داد تحقق حکمرانی هوشمند نیازمند ترکیب راهبردهایی چون اعتباردهی خرد شایستگیها و معماری برنامهمحور است.
نتیجهگیری: پیشنهادهای سیاستی در سه سطح ملی (تنظیمگری چابک)، سازمانی (واحد یکپارچه یادگیری) و دانشگاهی (طراحی مبتنی بر شواهد) ارائه شد. ترکیب این سازوکارها مسیر گذار به حکمرانی پاسخگو و شواهدبنیاد را هموار میسازد.
Objective: Drawing on the Experiential Learning Theory (ELT) and the "Policy-Structure-Process-Tools" logic, this study aims to delineate the transition from inefficiency to smart governance in engineering education.
Method: Using a systematic meta-synthesis approach, domestic and international studies were reviewed to extract propositions related to experiential learning development.
Findings: The thematic analysis identified seven key domains: connecting learning to real-world contexts, developing interactive skills, fostering critical thinking, redefining instructor roles, enhancing motivation, addressing implementation barriers, and social responsibility. Mapping these themes revealed that smart governance requires strategies such as micro-credentialing and program-driven architecture.
Conclusion: Policy recommendations are proposed at three levels: national (agile regulation), organizational (integrated learning units), and institutional (evidence-based design). These mechanisms pave the way for responsive and evidence-based governance in engineering education.
شیرازی، احسان (1402). شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقای کیفیت مهارتآموزی در مراکز فنی و حرفهای (رویکرد نظریهدادهبنیاد). پایگاه انسانشناسی و فرهنگ.
شورای عالی انقلاب فرهنگی.(1390)، نقشه جامع علمی کشور (مصوب جلسه 699). تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
شورای عالی انقلاب فرهنگی.(1398)، سیاستهای اجرایی و ضوابط اشتغال دانشآموختگان (مصوب جلسه 122). تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
ملکمکان، سعید، آبویی اردکانی، محمد، و محمودی، وحید (1402). آموزش عالی از منظر رویکرد قابلیت انسانی: روش فراترکیب. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 16(3)، 55-76
یادگیری مبتنی بر حل مسئله: از دیرباز آشنا اما همچنان غریب (بیتا). بازیابی شده از نمایه مقالات فارسی(SID).
یادگیری مبتنی بر مسئله (1403). در اولین همایش ملی نگرشهای نوین در مسائل آموزش و پرورش. بازیابی شده از Civilica.
ABET. (2025–2026). Criteria for accrediting engineering programs. Baltimore, MD: ABET.
Biggs, J. (1996). Enhancing teaching through constructive alignment. Higher Education, 32(3), 347–364.
Cohen, J. (1960). A coefficient of agreement for nominal scales. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 37–46.
Critical Appraisal Skills Programme (CASP). (2018). CASP qualitative studies checklist. Oxford, UK: CASP UK.
Dekker, S. (2016). Just culture: Restoring trust and accountability in your organization (3rd ed.). Boca Raton, FL: Taylor & Francis.
Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. PNAS, 111(23), 8410–8415.
Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16(3), 235–266.
Hong, Q. N., Fàbregues, S., Bartlett, G., Boardman, F., Cargo, M., Dagenais, P., ... & Pluye, P. (2018). The Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT) – User guide 2018. Montreal, Canada: McGill University.
Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2005). Learning styles and learning spaces: Enhancing experiential learning in higher education. Academy of Management Learning & Education, 4(2), 193–212.
Kuh, G. D. (2008). High-impact educational practices: What they are, who has access to them, and why they matter. Washington, DC: Association of American Colleges & Universities.
Laurillard, D. (2012). Teaching as a design science. London, UK: Routledge.
Nicol, D. J., & Macfarlane-Dick, D. (2006). Formative assessment and self-regulated learning: A model and seven principles of good feedback practice. Studies in Higher Education, 31(2), 199–218.
OECD. (2021). Micro-credential innovations in higher education: Who, what and why? Paris, France: OECD Publishing.
OECD. (2023). Micro-credentials for lifelong learning and employability: Uses and possibilities. Paris, France: OECD Publishing.
Prince, M. (2004). Does active learning work? A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223–231.
Reason, J. (2000). Human error: Models and management. BMJ, 320(7237), 768–770.
Salas, E., DiazGranados, D., Klein, C., Burke, C. S., Stagl, K. C., & Goodwin, G. F. (2008). Does team training improve team performance? A meta-analysis. Human Factors, 50(6), 903–933.
Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. New York, NY: Springer.
Strobel, J., & van Barneveld, A. (2009). When is PBL more effective? A meta-synthesis of meta-analyses comparing PBL with conventional classrooms. Interdisciplinary Journal of Problem-Based Learning, 3(1), 44–58.
Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8, 45.
Wiek, A., Withycombe, L., & Redman, C. (2011). Key competencies in sustainability: A reference framework for academic program development. Sustainability Science, 6(2), 203–218.
