تحلیلی برنقش سیاستگذاری و مدیریت شهری در بازتولید دوگانگی فضایی مورد مطالعه، منطقه 7 شهرداری تهران
محورهای موضوعی : شهرسازی
فرید علی یار
1
,
شیما دادفر
2
,
سعیده محتشم امیری
3
,
علی شیخ اعظمی
4
,
محمد رضا فرزاد بهتاش
5
1 - گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 - گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 - گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 - گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
کلید واژه: سیاستگذاری و مدیریت شهری, دوگانگی فضایی, تهران, منطقه 7, محدوده شرقی و غربی,
چکیده مقاله :
در زمان کنونی شهرها بهعنوان یک اجتماع متأثر از تغییرات شهرهای جهانی، مدرنیته، تکنولوژی، فناوری ارتباطات و رسانه و زیاد شدن جمعیت از سمت شهرهای کوچک به سمت شهرهای بزرگ هستند و این عوامل موجب شده تا توسعه نامتوازن و مشکلات متعددی برای هر محله در شهر به وجود آید. از سوی دیگر یکی از مهمترین سازمانها برای تسهیل مشکلات پیشآمده، سیاستگذاری و مدیریت شهری است. وجود عدم یکپارچگی میان سازمانهای مدیریتی منطقه 7 تهران در حوزه تصمیمگیری و اجرای برنامهها موجب دوگانگی فضایی در محدوده شرقی و غربی منطقه شده است. هدف پژوهش شناخت عوامل تأثیرگذار نقش سیاستگذاری و مدیریت شهری بر دوگانگی فضاهای محدوده شرقی و غربی منطقه 7 شهرداری تهران است. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت اکتشافی و از نظر روش کیفی- کمی است. جامعهی آماری را 75 نفر از کارشناسان تشکیل میدهند. روش نمونهگیری غیر احتمالی و از نوع گلوله برفی بوده است. اطلاعات تحقیق از طریق روش کتابخانهای جمعآوریشده است. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه از نوع سؤالات بسته است. برای تحلیل دادهها از تیم پانل دلفی استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که در شاخصهای بعد اجتماعی محدوده غربی با مجموع میانگین 64/3 وضعیت بهتری نسبت محدوده شرقی با مجموع میانگین 26/3 دارد. در شاخصهای بعد اقتصادی محدوده غربی با مجموع میانگین 40/3 وضعیت بسیار بهتری نسبت محدوده شرقی با مجموع میانگین 60/2 دارد. در شاخصهای بعد زیستمحیطی محدوده غربی با مجموع میانگین 88/2 وضعیت بهتری نسبت محدوده شرقی با مجموع میانگین 76/2 دارد. در شاخصهای بعد کالبدی محدوده غربی با مجموع میانگین 74/3 وضعیت بهتری نسبت محدوده شرقی با مجموع میانگین 87/2 دارد. در شاخصهای بعد مدیریتی محدوده غربی با مجموع میانگین 35/2 وضعیت بهتری نسبت محدوده شرقی با مجموع میانگین 11/2 دارد.
Nowadays, cities as a community are affected by changes in global cities, modernity, technology, communication and media technology, and the increase in population from small towns to large cities. These factors have led to unbalanced development and numerous problems for each neighborhood in the city. On the other hand, one of the most important organizations to facilitate the problems that have arisen is urban policy and management. The lack of integration between the management organizations of Tehran's 7th District in the areas of decision-making and program implementation has caused spatial duality in the eastern and western areas of the region. The aim of the research is to identify the factors influencing the role of urban policy-making and management on the duality of the eastern and western areas of District 7 of Tehran Municipality. The research is applied in terms of its purpose, exploratory in nature, and qualitative-quantitative in terms of its method. The statistical population consists of 75 experts. The sampling method was non-probability and snowball type. The research information was collected through library method. The data collection tool is a questionnaire of closed questions. Delphi panel team was used to analyze the data. The results show that in the social dimension indicators, the western area with a total average of 3.64 has a better situation than the eastern area with a total average of 3.26.
In economic indicators, the western region, with a total average of 40.3, is in a much better position than the eastern region, with a total average of 60.2. In environmental indicators, the western region, with a total average of 88.2, is in a better position than the eastern region, with a total average of 76.2. In physical indicators, the western region, with a total average of 74.3, is in a better position than the eastern region, with a total average of 87.2.
In terms of management indicators, the western region, with a total average of 2.35, has a better situation than the eastern region, with a total average of 2.11.
1. آذر برغانی، سوگند، ماجدی، حمید و زرآبادی، زهرا (1401)، تحلیل الگوهای پراکنده رویی در مجموعه شهری تهران با تأکید بر رویکردهای نظام سیاستگذاری و مدیریت شهری، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 22 (65)، 459-439.
2. امیرزاده دوستان، امیر. (1400). بررسی مديريت شهري و نقش آن در توسعه پايدارشهري، جغرافیا و روابط انسانی، 5 (2)، 33-21.
3. اسناد شهرداری منطقه 7 تهران (1400)، معاونت شهرسازی منطقه 7، 1 (1)، 54-1.
4. برایان مک لاین، جی (1392). کتاب برنامه ریزی شهری و منطقه ای رویکرد سیستمی اثر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ترجمه فرح حبیب، 1 (1)، 213-1.
5. پیربابایی، محمد تقی و رحیمی، لیلا (1394). نقش سازماندهی فضایی و ادراکی خیابان در احساس امنیت عابرین (مطالعه موردی: شهر تبریز)، 16 (7)، 80-71.
6. جاودانی، علی و پروین، حسین (1394). مشارکت فضا و مردم یا اتصال امر سیاسی و فضای شهری: محله باب الوزیر، مشارکت فضا و مردم یا اتصال امر سیاسی و فضای شهری، 34 (1)، 124-109.
7. حبیبی آرش و افریدی، صنم. (1401). معرفی و دانلود کتاب تصمیم گیری چند معیاره (قطعی و فازی)، انتشارات نارون، ویرایش (1)، 272-1.
8. خازن، صدرا و بصیری، مصطفی (1403)، تبیین مفهوم سیاستگذاری و مدیریت شهری و چالش های آن، کنفرانس بین المللی معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان، 1 (1)، 14-1.
9. رضائی، تیمور (1393). اولویت بندی و ارزیابی شاخص های حکمرانی خوب شهری در شهرهای مقصد گردشگری، پايان نامه كارشناسي ارشد ، مدیریت اجرایی ،دانشگاه مازندران، 100-1.
10. سعیدنیا، احمد (1393). سیاستگذاری و مدیریت شهری، کتاب سبز شهرداری، 11 (1)، 571-363.
11. سرور، رحیم، آشتیانی عراقی، مجیدرضا، و اکبری، مجید (1396). واکاوی عوامل موثر بر تحقق پذیری مدیریت یکپارچه شهری مطالعه موردی: کلانشهر تهران. جغرافیا، 15 (دوره جدید)(52)، 37-52.
12. قائد رحمتی، صفر، خادم الحسینی، احمد و بناری، سجاد (1400). برنامه ریزی راهبردی فضایی شهر و برنامه عملیاتی شهرداری اردکان، فارس. برنامه ریزی و برنامه ریزی فضایی (گروه علوم انسانی)، 25(2)، 145-181.
13. کاظمیان, غلامرضا و میرعابدینی،زهره (1390)، آسیب شناسی مدیریت یکپارچه شهري در تهران از منظر سیاست گذاري و تصمیم گیري شهري، فصلنامه هنرهاي زیبا ، هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، 3 (46)، 38-27.
14. کمانرودی، موسی، سلیمانی، محمد، زنگانه، احمد و شریف جاهد، شهرزاد (1400)، یکپارچگی فضایی در بازآفرینی بافتهای فرسوده، مورد مطالعه شهر تهران، فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، 12 (2)، 1-16.
15. میری، غلامرضا (1398). بررسی نظریه دوگانگی پروفسور آرتور لوئیز در منطقه آزاد تجاری صنعتی چابهار با تاکید بر بعد فیزیکی کالبدی. نخستین کنفرانس ملی علوم انسانی و توسعه، صص 1-12.
16. وبر، ماکس. (1395). قدرت، انتشارات نگارستان اندیشه، 1 (1)، 255-1.
17. Healey, p, (2004). The treatment of space and place in the new strategic spatial planning in Europe. International journal of urban and regional research, 28, 45-67. https://DOI: 10.1111/j.0309-1317.2004.00502.x.
18. Kidd, s. (2007). Planning Theory & Practice (Towards a Framework of Integration in Spatial Planning: An Exploration from a Health Perspective),planning Theory & Practice,8 (2), 161-180 . https://doi.org/10.1080/14649350701324367.
19. Kain, J. (2004). A Pioneer s Perspective On The Spatial Mismatch Literature, Journal Of Urban Studies, 41 (1), 1-32. https://doi.org/10.1080/0042098032000155669
20. Najjar, R. (2025). Four dimensional spatial sustainability (4DSS): a revolutionary approach toward utopian sustainability, Discover Sustainability, 3 (21), 1-12. DOI: 10.1007/s43621-022-00090-x.
21. Urooj, S., Rashid, G., ,Hira, B., & Uzma, A .(2022). An Integrated Approach for Developing an Urban Livability Composite Index—A Cities’ Ranking Road Map to Achieve Urban Sustainability, Sustainability, 14(14), 8755. https://doi.org/10.3390/su14148755.
22. Zhang, w., Yuan, Q., Cai, H. (2023). Unravelling urban governance challenges: Objective assessment and expert insights on livability in Longgang District, Shenzhen. Ecological Indicators, Volume 155, November 2023, pages 9-21. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2023.110989.
23. Zhang, R., Li, M., Zhang, X., Gui, Y., Li,Y,.Gai,Q.(2024). Identification of the Spatial Structure of Urban Polycentres Based on the Dual Perspective of Population Distribution and Population Mobility, Land Journal, 13 (8), 2-20. https://doi.org/10.3390/land13081159.
