مؤلفه های مشروعیت سیاسی از نگاه امام علی(ع) و اندیشمندان مغرب زمین
محورهای موضوعی : جامعه شناسی سیاسی
1 - گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد شیراز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز، ایران
کلید واژه: واژگان کلیدی: امام علی(ع) , حکومت, مشروعیت سیاسی, عدالت, قرار داد اجتماعی.,
چکیده مقاله :
چکیده
هدف از پژوهش حاضر که از طریق مطالعات کتابخانه ای و به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است، نقد و بررسی نظرات مشهور پیرامون مشروعیت سیاسی حکومت و تبیین مؤلفه های آن از دیدگاه امیر مؤمنان علی (ع) می باشد. در مورد مشروعیت سیاسی حکومتها دیدگاههای گوناگونی وجود دارد که سه دیدگاه مشهور عبارت است از پایبندی به اخلاق و عدالت که افلاطون و ارسطو از آن حمایت کرده اند، قرارداد اجتماعی که هابز و روسو از آن طرفداری نموده اند و اذن الهی که یکی از قدیمی ترین حامیان آین نظریه، سنت آگوستین، فیلسوف و الهیدان مسیحی است و با نگاهی متفاوت با او مورد توجه برخی از متفکران مسلمان نیز واقع شده است. داده های تحقیق نشان داد هرچند هر سه ملاک عمده مشروعیت در سیره گفتاری و رفتاری امام(ع) از لحاظ نظری مورد توجه آن حضرت بوده و از لحاظ عملی نیز به منصه ظهور رسیده اند، لکن تاکیدات اصلی ایشان بر انتصاب خود به فرمان الهی و توسط پیامبر اکرم(ص) متمرکز می باشد. در نتیجه میتوان اذعان نمود که از نظر امام علی علیه السلام حکومتی از مشروعیت برخوردار است که قبل از هر چیز اذن الهی را با خود داشته باشد و در مراحل بعد، برای استقرار و استمرار خود رضایت و همراهی مردم را کسب کرده و اصول اخلاقی و عدالت و حفظ مصالح عمومی را در مقام عمل رعایت نماید.
Abstract
The aim of the present study, which was conducted through library studies and a descriptive-analytical method, is to criticize and examine the famous views on the political legitimacy of the government and explain its components from the perspective of the Commander of the Faithful Ali (AS). There are various views on the political legitimacy of governments, three of which are adherence to ethics and justice, which Plato and Aristotle supported, the social contract, which Hobbes and Rousseau advocated, and divine permission, which is one of the oldest supporters of this theory, Saint Augustine, a Christian philosopher and theologian, and has also been considered by some Muslim thinkers with a different perspective from him. The research data showed that although all three major criteria of legitimacy in the speech and behavior of the Imam (AS) were theoretically considered by him and have also come to the fore in practical terms, his main emphasis is focused on his appointment by divine command and by the Holy Prophet (PBUH). As a result, it can be acknowledged that in the view of Imam Ali (peace be upon him), a government is legitimate if it first has divine permission and, in subsequent stages, gains the consent and support of the people for its establishment and continuation, and observes the principles of morality, justice, and the preservation of public interests in practice.
فهرست منابع و مآخذ الف.منابع فارسی * قرآن كريم، ترجمه مهدي الهي قمشهاي
1. ابن ابی الحدید، عزالدین هبه الله (1378ق،). شرح نهج البلاغه، بیروت: دار احیا الکتب العربیه.
2. ابن خلدون، عبدالرحمن (۱۳۷۵) . مقدمه ابن خلدون ، ترجمه محمد پروین گنابادی. چاپ هشتم. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
3. ابن منظور ، محمد بن مكرم (1414ق). لسان العرب، بیروت: دار صادر .
4. ابوالحمد، عبدالحمید، (۱۳۵۳). مبانی سیاست، تهران: انتشارات توس.
5. اخوان کاظمی، بهرام (۱۳۸۹) . نقد و ارزیابی عدالت افلاطونی از منظر اندیشه علوی، پژوهشنامه علوی ، تهران:پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
6. امامي، محمدجعفر و آشتياني، محمدرضا (1372) ترجمه گويا و شرح فشرده نهجالبلاغه، قم: مطبوعاتي هدف.
7. آمدي، عبدالوحید تمیمی (1377) . غررالحكم و دررالكلم ، ج2، ترجمه انصاري، محمدعلی، تهران: بينا.
8. امینی، عبدالحسین (1398ق) . الغدیر فی الکتاب والسنّة والادب، بیروت: دارالکتاب العربی.
9. پازارگاد، بهاءالدین (1348) . تاریخ فلسفه سیاسی، ج۱ ، تهران: انتشارات زوار.
10. پوپر، کارل ریموند (۱۳۶۴) .جامعه باز و دشمنانش، ترجمه علی اصغر مهاجر، تهران: شرکت سهامی انتشار.
11. جرج، جرداق( 1975م) . الامام علي (ع) ، صوت العداله الانسانيه ، بيروت: دار مكتبه الحياه.
12. حرّاني، ابن شعبه ، حسن ابن علی(1367) . تحت العقول، ترجمه احمد جنتّي ، تهران: انتشارات اميركبير.
13. حكيمي. محمدرضا (1380) . الحیاه ، تهران: دایره الطباعه والنشر.
14. خامنه اي,آيةالله] سيدعلي (1378) . پرسش وپاسخ ، تهران: دفترنشرفرهنگ اسلامي.
15. خسروپناه، عبدالحسین (1378) . جامعه مدنی و حاکمیت دینی، قم: انتشارات وثوق.
16. خميني [امام]، سيدروح الله(1372). صحيفه نور، ج17و 21، تهران : موسسه تنظيم ونشر آثار امام خميني ره.
17. خميني [امام]، سيدروح الله( بی تا) . ولايت فقيه يا حكومت اسلامي، قم : انتشارات آزادي.
18. خوارزمي، الموفق بن احمد بن محمد المكي(بی تا) . المناقب، تحقيق: شيخ مالك المحمودي، قم : جامعه مدرسين.
19. دال، رابرت (1362) . تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ترجمه حسین مظفریان، چ اول، تهران: نقش جهان.
20. دشتي،محمد (1379) . ترجمه نهج البلاغه ،قم : انتشارات نسيم حيات.
21. دهخدا، علی اکبر (1377) . لغت نامه دهخدا ، تهران: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
22. راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد(1383) . المفردات فی غریب القرآن، ترجمه و تحقیق غلامرضا خسروی حسینی، تهران : المکتبه المرتضویه لاحیاء آثارالجعفریه.
23. رجایی، فرهنگ، (1372) . تحولاندیشه سیاسی در شرق باستان، تهران : نشر قومس.
24. روسو، ژان ژاک (1368) . قرارداد اجتماعی، ترجمه غلامحسین زیرک زاده، تهران: نشر ادیب.
25. سبحاني، جعفر(1374) . فروغ ولايت ، قم : انتشارات صحيفه.
26. سبحاني، جعفر (1380) . امام علي و اصول سياست، كتاب نقد شماره 18، تهران: مؤسسه فرهنگ و اندیشه معاصر.
27. شهرستانی، محمد علی (1996م) . مدخل الی علم الفقه ، لندن : بی نا.
28. شهيدي، سید جعفر (1371) . ترجمه نهج البلاغه ، تهران: انتشارات انقلاب اسلامي.
29. شیخ مفید ،محمد بن محمد (1413ق) . الجمل، تحقیق على میر شریفى، قم: مکتب الاعلام اسلامى.
30. صبحي صالح (بی تا) . نهجالبلاغه ، قم : انتشارات دارالهجره.
31. طباطبائی، سید محمد حسین (1393ق) . المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
32. طبرسى، احمد بن على(1403ق) . الاحتجاج، محقق / مصحح: خرسان، محمد باقر، چاپ اول، مشهد: نشر مرتضى.
33. طبري، محمد ابن جریر(1379) . تاريخ طبري ، بيروت : مؤسسه الاعلمي للمطبوعات.
34. عميد ، حسن(1369) . فرهنگ عميد ، تهران: انتشارات اميركبير.
35. عنایت، حمید (1394) . بنیاد فلسفه سیاسی در غرب، از هراکلیت تاهابز، تهران: نشر فرهمند.
36. فاستر، مایکل، ب (۱۳۷۳). خداوندان اندیشه سیاسی، ترجمه جواد شیخ الاسلامی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
37. فیض الاسلام، سید علی نقی (1351) . ترجمه وشرح نهج البلاغه، تهران : کلاله خاور.
38. قاضي، ابوالفضل (1363) . حقوق اساسي و نهادهاي سياسي ، تهران : انتشارات دانشگاه تهران.
39. كاتوزيان، ناصر (1376) . مقدمه علم حقوق ، تهران : دانشگاه تهران ، چاپ پنجم.
40. متقي زاده ، عیسی و ميرحاجي . حمید و رفاعه . ابراهیم (1380) . المنهج القويم ، تهران : انتشارات سمت.
41. محمدي ري شهري ، محمد (1362) . ميزان الحكمه ، ج2و5 و6، قم : دفتر تبليغات اسلامي.
42. مصباح یزدی، محمدتقی (1370) . نظریه ی سیاسی اسلام، ج2، قم: مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
43. مصباح یزدی، محمدتقی (1378) . «حکومت و مشروعیت»، کتاب نقد، ش 7، تهران: مؤسسه فرهنگ و اندیشه معاصر.
44. مصباح یزدی، محمدتقی(1378). نگاهی گذرا به نظریه ی ولایت فقیه، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره.
45. مطهری، مرتضی (1377) . آشنایی با قرآن ، ج 5 ، تهران : انتشارات صدرا.
46. معين، محمد (1379) . فرهنگ فارسي معين ، تهران : انتشارات اميركبير.
47. مكارم شيرازي ، ناصر (1367) . تفسير نمونه ، ج22 ، تهران : دارالكتب اسلاميه.
48. موريس دورژه (1369) . اصول علم سياست ، قاضي شریعت پناهی ، ابوالفضل ، تهران: امير كبير.
49. نوايي ، علی اکبر(1381) . نظريه دولت ديني ، تهران : دفتر نشر معارف.
50. وینسنت، اندرو (1371) . نظریههای دولت، ترجمه حسین بشیریه، تهران : نشر نی.
ب. منابع لاتین 52. Augustine. The City of God Against the Pagans. Translated by R. W. Dyson. Cambridge University Press, 1998.
53. Aristotle. Politics. Translated by Benjamin Jowett. The Internet Classics Archive, 1994.
54. Hobbes, Thomas. Leviathan. Edited by C. B. Macpherson. Penguin Classics, 1985.
55. Machiavelli, Niccolò. The Prince. Translated by W. K. Marriott. Barnes & Noble, 2003
. 56. Machiavelli, Niccolò. Discourses on Livy. Translated by Harvey C. Mansfield and Nathan Tarcov. University of Chicago Press, 1996.
57. Plato. The Republic. Translated by Benjamin Jowett. Modern Library, 2001. Plato. The Laws.
58. Rousseau, Jean-Jacques. The Social Contract. Translated by Donald A. Cress. Hackett Publishing Company, 1987.
59. Translated by Benjamin Jowett. The Internet Classics Archive, 1994.
