مطالعه تطبيقي صدور سند ملکي در حقوق ايران و انگلستان
محورهای موضوعی : دستاوردهای نوین در حقوق عمومی
پیمان حقیقی
1
,
محمد مهدی مقدادی
2
,
سیدمهدی میرداداشی کاری
3
1 - گروه حقوق ، دانشگاه علوم انسانی ، دانشگاه ازاد اسلامی ،واحد قم ، ایران
2 - دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه مفید قم، قم، ایران.
3 - گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
کلید واژه: مطالعه تطبیقی, تشریفات ثبت ملک در حقوق ایران و انگلیس, صدور اسناد, رسیدگی به اعتراضات, صدور سند مالک,
چکیده مقاله :
تشریفات و اصول حاکم بر ثبت ملک یکی از مسائل مهم روز میباشد که سابقه طولانی دارد و نتیجه قهری آن تثبیت نظم، استقرار امنیت، کاهش تعداد دعاوی در دادگاهها، عدم اتلاف زمان و هزینه برای مردم است. در واقع تکلیف اجباری به ثبت املاک توسط اشخاص امروزه جای خود را در نظامهای حقوقی باز کرده و در قانون ثبت کشور ما نیز در مواد ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت املاک نمود یافته است. بنابراین برای حفظ امنیت معاملات مربوط به املاک و منسجم کردن این معاملات و پیشگیری از وقوع برخی جرایم مثل کلاهبرداری، فروش مال غیر و. .. و تسهیل اخذ مالیات توسط دولت با توجه به فلسفه تقنین مقررات مربوط به ثبت املاک و اسناد ایجاب میکند که تشریفات ثبتی از شرایط صحت عقود به شمار آمده و بدون رعایت این تشریفات معاملات ملک فاقد وجاهت قانونی باشد. بنابراین با توجه به اهميت ثبت املاک در تنظيم امنيت اجتماعي و مطالعه سيستم ثبتي انگليس ميتواند در ارائه راه حل ها و بهبود سيستم عملکرد و رفع خلاهاي قانوني در کشور ما موثر باشد. لذا، با مطالعه مواد قانوني ميتوان دريافت که اصل آينه که دربرگيرنده مندرجات دقيق اسناد مالکيت میباشد در هردو کشور به طور نسبي اعمال شده است ولي در حقوق ايران اصل تضمين، وجود خارجي ندارد. در تحقيق حاضر به اهداف قانون ثبت و تاثيرات آن بر نظم و امنيت اجتماعي و تشريفات ثبتي املاک، نحوه صدور سند مالکيت و مزاياي مطالعه تطبيقي در ارتباط آن با موضوعات ثبتي دو کشور مورد بحث قرار گرفته است.
Property registration procedures and governing principles are a longstanding and crucial legal matter. Their primary outcomes include the establishment of legal order, increased security, reduced litigation, and the prevention of unnecessary time and financial costs for the public. The mandatory nature of property registration has been embedded in many legal systems and is explicitly reflected in Articles 47 and 48 of Iran’s Real Estate Registration Act.
To ensure the security and coherence of real estate transactions, prevent crimes such as fraud and unlawful sales, and facilitate government tax collection, the registration process must be regarded as a prerequisite for the legal validity of property contracts. Transactions conducted without proper registration lack legal standing.
Given the importance of property registration in maintaining social security, examining the UK’s registration system can offer valuable insights for improving Iran’s legal framework, addressing regulatory gaps, and enhancing institutional efficiency.
A review of relevant legal provisions reveals that the mirror principle—ensuring that ownership documents accurately reflect legal reality—is applied to some extent in both countries. However, the guarantee principle, which assures the accuracy and indefeasibility of registered rights, is notably absent in Iranian law.
This study explores the objectives of property registration, its role in public order and legal security, the procedures for issuing title deeds, and the benefits of comparative legal analysis between Iran and the UK.
1.قرآن کريم#
2. اسکافي، نادر، فرهنگ ثبتي،چاپ هفتم،نشر دادگستر،تهران، سال 1401#
9. اصغر زاده بناب، مصطفي، حقوق ثبت کاربردي (دعاوي و اعتراضات ثبتي مربوط به اسناد و آيين رسيدگي به آنها) چاپ هشتم، نشر مجد،تهران 1402ص39و 54 و 74 و111 و 159 و175و211#
7. انصاري، مسعود، طاهري، محمد علي، دانشنامه حقوق خصوصي، ج 2،چاپ ششم، انتشارات جنگل، تهران، 1398، ص757#
1. آدابي، حميد رضا، حقوق ثبت تخصصي،چاپ ششم، نشر جنگل، تهران 1400، ص24 و 117 و131#
6. آذرپور، حميد و غلامرضا حجتي اشرفي، مجموعه محشي از بخش نامه هاي ثبتي، چاپ سی و یکم،نشر گنج دانش، تهران، سال1402 ص109و116و118و120و156و157#
4. بهرامي، داريوش،حقوق ثبت املاک در ايران، چاپ پنجم، نشر ميزان، تهران، 1400،ص247 و 256و333 و417 و419 و530 و 563 و566 و618 و752#
4. تفکريان، محمود، حقوق ثبت املاک، چاپ سیم، نشر نگاه بينه، تهران، 1402، ص32و 41و 43 و44 و48 و65 و102و 164و200 و201 و206#
3. جعفري لنگرودي، محمد جعفر، وسیط در تر مینو لوژی، چاپ سی و هفتم، ، نشر گنج دانش، تهران، 1402ص243#
5.جعفري لنگرودي، محمد جعفر،حقوق ثبت، چاپ دهم،ناشر گنج دانش، تهران سال 1401ص30و90و96و97#
12. حقيقت، علي، حقوق ثبت املاک و اسناددر ايران، ، چاپ دوم،نشر گنج دانش،تهران 1401#
13. حميتي واقف، احمد علي، حقوق ثبت املاک، ثبت اسناد و اجراي اسناد رسمي، چاپ ششم، نشر حقوق دان،تهران 1399،ص40 و84#
14. بوکاني رستمی، علي، حل مشکلات ثبتي، چاپ هشتم، نشر ققنوس، تهران 1399#
15-بوکاني رستمی، علي، آموزش علم ثبت املاک، چاپ پنجم، نشر ققنوس، تهران سال1399، ص31#
16. رفيعي، محمد تقي، حقوق تطبيقي، چاپ چهام، انتشارات مجد، 1402،ص72#
17. سالاري، مصطفي، تحصيل و تملک اراضي توسط دولت، چاپ هفتم، نشردادگستر، تهران، 1401، ص191و201#
18. شهري، غلامرضا، حقوق ثبت اسناد و املاک،چاپ پنجاه ونهم، انتشارات جهاد دانشگاهي، تهران 1402، ص1و2و4و5و6 و29 و36 و62 و86#
19. شيروي، عبدالحسين، حقوق تطبيقي، چاپ نوزدهم، انتشارات سمت، تهران، 1401، ص 12#
20. صاحبي، مهدي، نقش ثبت سند در معاملات غير منقول،، چاپ چهارم، نشرآداک،تهران 1400#
21-صغيري،اسماعيل، ترجمه کامل، چاپ نهم، نشر ميزان،، Law made simple 20. تهران، 1400#
22. طباطبايي حصاري، نسرين، مباني و آثار نظام ثبت املاک،چاپ پنجم، شرکت سهامي انتشار،تهران 1402#
23-طباطبایی حصاری، نسرین، بررسی تطبیقی نظام های ثبت املاک با تاکید بر نظام ثبت املاک در ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران، 1398#
24. علي نژادي، محمد، ابطال و اصلاح سند مالکيت در نظام حقوقي ايران، چاپ دهم، نشر نگاه بينه، تهران، سال 1402ص98#
25. عميد، حسن، فرهنگ عميد،چاپ بيست و دوم اميرکبير، تهران، 1381ص1235#
26. کاتوزيان، ناصر،قانون مدني در نظم حقيقي کنوني، چاپ شصت وپنجم، نشر ميزان، تهران، سال 1402 ص47#
27. گلکاريان، قدير،جوادخاني، ناصر،ميرواحدي، هادي، جوادي، محمد، ترجمه فرهنگ حقوق لانگمن، چاپ دوم، انتشارت دانشيار، تهران، 1395 ص394و580#
28. محمدي، سيد جليل، سير مالکيت در ايران و چگونگي ثبت اسناد و املاک، چاپ اول، نشر مولف، تهران 1383#
30. مهرا، نسرين، نظام حقوقي انگلستان، چاپ ششم، نشر ميزان،تهران 1400#
31.آقایی بهمن، فرهنگ حقوق، ، نشر گنج دانش چاپ دوم ، سال ۱۳۹۵#
32.مجموعه دیدگاههای قضات دادگستری، نشر جنگل، چاپ سوم، ج دوم، تهران ۱۳۹۹، ص ۸۶#
33.صاحبی مهدی، نقش ثبت سند در معاملات غیرمنقول، ناشر آداک، تهران ۱۳۹8#
34.دوست بین امید، غلامی اکبر، وضعیت ثبت املاک بدون سند در حقوق ایران، فصلنامه تمدن حقوقی، دوره ۶ شماره ۱۶ سال ۱۴۰۲ ص۲۴۷ تا ۲۵۸#
35.حقیقت علی، ثبت املاک در ایران، نشر گنج دانش، سال ۱۴۰۱ تهران#
36.دهخدا علی اکبر، لغتنامه دهخدا، نشر دانشگاه تهران، سال ۱۳۷۷ ص39#
37.سلیمی رضا، نقش ثبت در معامله اموال غیرمنقول در رویه ایران و انگلستان، چاپ دوم سال ۱۳۹۹ تهران#
38. ميرزائي، علي، قانون ثبت در نظم حقوقي کنوني، چاپ هشتم، نشر بهنامي،تهران 1401#
39.دیس گاف و مارک دیکن، هستی شناسی ومدل سازی معاملات املاک، اکتبر2018،#
40.کاتوزیان ناصر، اموال ومالکیت، نشر میزان،چاپ پنجاه و نهم، سال1401#
41.ژیچنگ ویو،مطالعه تطبیقی حقوق انگلیس وچین، ج 11،سال 08 مه 2023،کتاب الکترونیکیPDF#
42. نیکلاس ویلیام باریز، سال2021 ، قانون اساسی انگلستان، انتشارات دانشگاه آکسفورد ، شابک ۲0198852312و9780198852315#
43. پل مایکل گریمور، چالشهای اجرای ثبت نام مالکان ذینفع در بریتانیا، تاریخ انتشار ُ۳۰ مارس ۲۰۲۰#
44. نیک هاپکینز، ثبت زمین ( انگلیس و ولز) و امنیت مالکیت در عصر دیجیتال، نسخه ۱ سال ۲۰۲۰(نسخه الکترونیکی Isbn 9780367218171)#
مقاله
ناصری مهدی، تضمین مالکیت در تحولات نظام ثبتی با مطالعه تطبیقی نظام ثبتی انگلستان، مجله پژوهشهای حقوقی، شماره ۴۳ سال ۱۴۰۰#
مرادوند کریم، بررسی و تحلیل حقوقی مشکلات ناشی از ثبت سند مالکیت با مداقه در ماده ۱۴۷ اصلاحی قانون ثبت، نشریه تحقیقات حقوق قضایی شماره ۳ سال ۱۴۰۰#
فتحی مهوش، وضعیت ثبتی مال غیرمنقول در حقوق انگلستان، نشر چراغ دانش سال ۱۴۰۱ تهران#
4.خانلری نور محمد، تعریف سند مالکیت و تاثیر آن در دعاوی، مجله کانون وکلا، سال2، شماره 18و19#
4.گلشنی محمد، میرسعیدی سید منصور، غلامی حسین، بررسی تطبیقی نقش اجرای کاداستر در پیشگیری از زمین خواری در حقوق ایران و انگلستان، فصلنامه پژوهشی روابط بین الملل دوره ۱۱ شماره چهارم شماره پیاپی ۴۳ سال ۱۴۰۱#
5.فولادی دربان، راعی فاطمه، صدور سند مالکیت بر اساس فرایندهای نوین ثبتی، همایش مطالعات مدیریت حسابداری و حقوق، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور سال ۱۴۰۱#
6.افضلی گروه ، مصطفی، تشریفات و اصول حاکم بر ثبت ملک در حقوق ایران، نشریه علمی فقه حقوق و علوم جزا مقاله پژوهشی، سال هفتم شماره ۲۳، سال ۱۴۰۲ ص۶۷ تا ۸۳#
7.عزیزانی مجید، چالشهای رویه قضایی در دعوای اثبات مالکیت، نشریه حقوق دادگستری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره ۱۲۱ سال ۱۴۰۲، ص ۲۶۵ تا ۲۸۲#
8.میرشکاری عباس، زرگری جمشید، اصل تضمین در نظام ثبتی ایران و انگلستان SIDفصلنامه علمی پژوهشهای نوین حقوق اداری، سال چهارم شماره ۱۰ سال 1401#
10.عمویی فرشید حسین، نیک نژاد جواد، مقدری امیر عباس، مطالعه تطبیقی بررسی صلاحیت هیئت نظارت و شورای عالی ثبت در نظام حقوق ایران و انگلستان، نشریه فصلنامه مطالعات بینالمللی پلیس، سال ۱۴۰۱ دوره ۱۲ شماره ۴۶ ص۱۲۳ تا ۱۴۴#
11. خادم رضوی، قاسم، فاطمه، شفیعی، الزامات حقوق ثبت الکترونیکی اسناد رسمی در حقوق ایران و فرانسه، دانش و پژوهش حقوقی6ص75-98، تهران 1395#
12.خردمند، سعید و محمدی، شیوا، مطالعه تطبیقی حد نگار ی در فقه وحقوق ایران وانگلستان مقاله علمی پژوهشی دوره 11، شماره 41، ص1-19 سال 1399#
13.اقبالی افشار، شهاب، تفسیر وتوضیح ماده 22، قانون ثبت اسناد واملاک ایران و انگلستان، مجله کانون، شماره 25، سال 1385#
14.رستمی نجف آبادی، حامد، ناصر، مهدی، مطالعه تطبیقی ضرورت ثبت املاک در امکان سنجی برقراری قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و انگلستان، فصلنامه تحقیقات حقوقی، پاییز 13۹۹#
15. صادقی، حسین و ناصری مهدی، تضمین مالکیت در تحولات نظام ثبتی با مطالعه تطبیقی نظام ثبتی اسکاتلند –انگلستان - امریکا – ایران، سال1400#
16.شقاقی، علی حسین، فرایند ابطال سند رسمی در حقوق ثبتی ایران و انگلستان، مجله علمی تخصصی حقوق، دوره ۴، شماره ۴۰، آبان ۱۴۰۱ (صفحات ۶۸ تا ۸۳)#
17.السان، مصطفی، وضعیت ثبتی املاک در ایران وانگلستان، مجله مانون وکلای دادگستری، سال چهل و هشتم، دوره دوم، مرداد و شهریور 1395#
18.صفی زاده، سروش، جایگاه ثبت در انتقال قرارداد های قراردادی اموال غیر منقول ایران، مطالعه تطبیقی با حقوق انگلستان، سوئیس و فرانسه مقاله پژوهشی، دوره ۸۶، شماره ۱۱۸، تابستان ۱۴۰۱#
پایان نامهها
1. ایمانپور فراشف مجید، کشف علمی جرایم، پایان نامه دانشگاه آزاد شهرکرد ۱۳۹۹#
2.کهنی محمد، نقش ثبت املاک در انتقال مالکیت، پایان نامه دانشگاه گیلان ۱۳۹۸#
3.شفیق کیا، کاظم، بررسی جایگاه وظایف هیئت نظارت و شورای عالی ثبت در نظام نظام حقوق موضوعه ایران، پایان نامه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز۱۳۹۷#
