تمثیل و نماد در شاهنامه ی باستان
محورهای موضوعی : تمثیل در زبان و ادب فارسی
1 - دانشگاه جامع علمی و کاربردی ـآموزش و پرورش-دانشگاه علوم پزشکی ایلام مجتمع آموزش عالی سلامت دهلران
کلید واژه: تمثیل, نماد, فردوسی, داستان,
چکیده مقاله :
بدون تردید شاهنامه ی حکیم ابوالقاسم فردوسی ، یکی از شگفت ترین آثار ادبیات حماسی در جهان است . داستان های پر فراز و نشیب و پر حرکت شاهنامه با ساختار افسانه ای و اسطوره ای می تواند نمونه هایی به سزا باشد برای پژوهش های تمثیلی و نمادین . در شاهنامه ، سخن از ضحاک ها و درفش کاویان ها و دیوان و جانوران است . هر کس می خواهد در راز و رمز ها و نماد ها و تمثیل ها مطالعه ای داشته باشد درنگ در شاهنامه او را به فرجامی خوش می رساند .
نویسنده در این مقاله کوشیده است بعضی از نماد ها و تمثیل هایی به کار رفته در کتاب شاهنامه را نشان دهد تا عمق و ارزش داستان ها بیشتر معلوم شود . آیا انتخاب داستان های تمثیلی و نمادین ، زاییده ی اندیشه ی تیز و ذهن پویای فردوسی است ؟ و در ورای آن فلسفه ای بسیار قوی و ارزشمند قرار داشته است تا آن را از صورت یک قالب و شکل عادی و معمولی خارج سازد ؟ هدف از نگارش این مقاله جواب دادن به این پرسش ها و تمثیل هاست تا با استخراج و تنظیم این تمثیل ها و نماد ها با ذکر شواهد به گوشه ای از فکر جاودان فردوسی بزرگ برسد .
Without a doubt, the Shahnameh of the sage Abul-Qasim Ferdowsi is one of the most amazing works of epic literature in the world. The ups and downs and moving stories of the Shahnameh with its legendary and mythological structure can be worthy examples for allegorical and symbolic research. In the Shahnameh, there is talk of the Zahhaks, the Darfesh Kavians, the Divans and the animals. Anyone who wants to study secrets, symbols and allegories, lingering in the Shahnameh will lead him to a happy ending.
In this article, the author has tried to show some of the symbols and allegories used in the book Shahnameh to further clarify the depth and value of the stories. Is the choice of allegorical and symbolic stories the product of Ferdowsi's sharp thinking and dynamic mind? And was there a very strong and valuable philosophy behind it that made it out of a normal and ordinary form and format? The purpose of writing this article is to answer these questions and allegories in order to reach a corner of the eternal thought of the great Ferdowsi by extracting and arranging these allegories and symbols by citing evidence.
1- اسلامی ندوشن ، محمد علی ( 1369 ) زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه ، آثار ، تهران ، چاپ ششم
2- البرز ، پرویز ( 1369 ) شکوه شاهان در آیینه ی تربیتی پهلوانان ، الزهرا ، تهران ، چاپ اول
3- حمیدیان ، سعید ( 1369 ) درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی ، مرکز ، تهران ، چاپ اول
4- رستگار فسایی ، منصور ( 1369 ) بیست و یک گفتار درباره ی شاهنامه ، نوید ، شیراز ، چاپ اول
5- شهیدی مازندرانی ، حسین ( 1377 ) فرهنگ شاهنامه ، بلخ ، تهران ، چاپ اول
6- صفا ، ذبیح الله ( 1347 ) حماسه سرایی در ایران ، ابن سینا ، تهران ، چاپ ششم
7- فردوسی ، ابوالقاسم ( 1363 ) ژول مول ، تهران ، امیر کبیر ، چاپ سوم
8- کزازی، میر جلال الدین ( 1370 ) مازهای راز ، تهران ، نشر مرکز ، چاپ اول
9- ندوشن ، محمد علی ( 1363 ) زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه ، تهران ، یزدان ، چاپ چهارم
10- یا حقی ، جعفر ( 1369 ) فرهنگ اساطیر ، تهران ، سروش ، چاپ اول
