ارزیابی ریسک سقوط قیمت بازار سهام تحت تاثیر ریسک ژئوپلیتیکی با نقش تعدیلی عوامل سازوکار پایداری

محورهای موضوعی : راهبری شرکتی

مونا شاداب ¹ , فرزین رضایی ²

1 - دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان. سمنان، ایران.
2 - گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران.

تاریخ دریافت : 1404/03/10 تاریخ پذیرش : 1404/07/08 تاریخ انتشار : 1404/09/29

کلید واژه: ریسک ژئوپلیتیک, ریسک سقوط قیمت بازار سهام, سازوکار پایداری.,

چکیده مقاله :

هدف: هدف این پژوهش ارزیابی ریسک سقوط قیمت بازار سهام تحت تاثیر عوامل سازوکار پایداری و ژئوپلیتیکی می­باشد.

روش: جامعه آماری این پژوهش 116 شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال­های 1399 تا 1402 است. فرضیه­های پژوهش با استفاده از روش رگرسیون لجستیک مورد آزمون قرار گرفت.

یافته ­ها: نتایج این پژوهش نشان داد که بین ریسک ژئوپلیتیکی و ریسک سقوط قیمت سهام رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. ضریب متغیر مستقل ریسک ژئوپلیتیکی (GPR) نشان می‌دهد که افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند منجر به افزایش نوسانات بازار و ریسک سقوط قیمت سهام شود. در مورد فرضیه دوم، یافته­ ها نشان داد که عملکرد عملکرد محیطی، اجتماعی و حاکمیتی(ESG) رابطه بین ریسک ژئوپلیتیکی و ریسک سقوط قیمت سهام را به طور مثبت تعدیل می‌کند، اما در شرایط بحرانی، این تأثیر کاهش می‌یابد.

نتیجه ­گیری: بنابراین شرکت‌ها باید به بهبود عملکرد محیطی، اجتماعی و حاکمیتی  خود بپردازند و در شرایط بحرانی، استراتژی‌های مدیریت ریسک متنوعی را در نظر بگیرند. سرمایه‌گذاران در شرایط بحرانی علاوه بر عملکرد محیطی، اجتماعی و حاکمیتی، به سایر عوامل بازار نیز توجه کنند. مدیران شرکت‌ها باید تلاش کنند تا عملکرد محیطی، اجتماعی و حاکمیتی خود را بهبود بخشند، اما در شرایط بحرانی، باید به سایر استراتژی‌های مدیریت ریسک نیز توجه داشته باشند. سیاست‌گذاران نیز باید اقداماتی را برای تشویق شرکت‌ها به بهبود عملکرد محیطی، اجتماعی و حاکمیتی خود انجام دهند و در شرایط بحرانی، اقدامات اضطراری برای ثبات بازارهای مالی اتخاذ کنند.

چکیده انگلیسی:

Purpose:The purpose of this research is to evaluate the risk of falling stock market prices under the influence of sustainability and geopolitical factors.

Method :The statistical population of this study is 116 companies listed on the Tehran Stock Exchange during the years 2021 to 2024. The research hypotheses were tested using the logistic regression method.

Findings:The results of this study showed that there is a positive and significant relationship between geopolitical risk and stock price collapse risk. The independent variable coefficient of geopolitical risk (GPR) shows that increasing geopolitical risks can lead to increased market volatility and stock price collapse risk. Regarding the second hypothesis, the findings showed that ESG performance positively moderates the relationship between geopolitical risk and stock price collapse risk, but in critical conditions, this effect decreases, so companies should improve their ESG performance and consider various risk management strategies in critical conditions.

Conclusion: Based on the results of this study, it is suggested that investors should pay attention to other market factors in addition to ESG performance in crisis situations. Company managers should strive to improve their ESG performance, but in crisis situations, they should also pay attention to other risk management strategies. Policymakers should also take measures to encourage companies to improve their ESG performance and, in crisis situations, take emergency measures to stabilize financial markets.

منابع و مأخذ:

بحریه، موسی.، داودی نصر، مجید.، حاجی، غلامعلی.، و دعائی، میثم. (1404). اثر ریسک ژئوپلیتیک جهانی و منطقه‌ای بر بازده و نوسانات بازدهی شاخص قیمت کل بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد الگوی داده‌های ترکیبی با تواتر متفاوت (میداس). حسابداری. امور مالی و هوش محاسباتی، 3(1)، 1-21.
پهلوان،‌ ساره.،‌ نجفی مقدم،‌ علی.،‌ امام وردی، ‌قدرت اله.، و دارابی،‌ رویا. (1401). بررسی تاثیر ریسک های مالی، اقتصادی سیاسی و بین الملل بر شاخص بورس اوراق بهادرا تهران با استفاده از روش ARDL. دانش سرمایه‌گذاری،‌ 11(41)،‌ 303-332.
سرقلی نوترکی، علی اکبر.، صالحی، اله کرم.، و جرحرزاده، علیرضا. (1403). بررسی فرآیند اثرگذاری نااطمینانی محتوای اطلاعاتی اجزای صورتهای مالی در پیشبینی قیمت آتی سهام در طی زمان. پژوهش های حسابداری و راهبری شرکتی، 3(9)، 87 – .65
فارسی علی آبادی، محمد مهدی.، و دشتبانی، یاور. (1402). ریسک ژئوپولتیک، نااطمینانی اقتصادی و تغییر رژیم تولید نفت، مطالعه موردی ایران و عربستان سعودی. پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، 13(49)، 147-176.
فرجی، امید.، و حسینی، جهانی. (2023). تأثیر رتبه عوامل زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی (ESG) بر ریسک سقوط قیمت سهام با تأکید بر محدودیت مالی. حسابداری مدیریت، 16(57)، 188-202.‎
معمارزاده, عباس. (1403). بررسی اثرات نامتقارن ریسک‌های ژئوپلیتیکی بر قیمت نفت‌خام ایران: شواهدی جدید از رهیافت QARDL. مدلسازی اقتصادسنجی، 9(1)، 33-54.
Agoraki, M. E. K., Kouretas, G. P., & Laopodis, N. T. (2022). Geopolitical risks, uncertainty, and stock market performance. Economic and Political Studies, 10(3), 253–265.
Asimakopoulos, P., Asimakopoulos, S., & Li, X. (2023). The combined effects of economic policy uncertainty and environmental, social, and governance ratings on leverage. The European Journal of Finance, 1–23.
Bahriyeh, M., Davoodi Nasr, M., Haji, G., & Doaei, M. (2025). Effect of Global and Regional Geopolitical Risk on Returns and Volatility of Tehran Stock Exchange Price Index Using Mixed Frequency Data Model (MIDAS). Accounting, Finance and Computational Intelligence, 3(1), 1-21. (in Persian)
Baker, E., Boulton, T. J., Braga-Alves, Marcus V., & Morey, M. R. (2021). ESG Government Risk and International IPO Underpricing. Journal of Corporate Finance, 67, 101913.
Bannier, C. E., Bofinger, Y., & Rock, B. (2022). Corporate social responsibility and credit risk. Finance Research Letters, 44, 102052.
Battiston, S., Dafermos, Y., & Monasterolo, I. (2022). Climate Risk and Financial Stability. Journal of Financial Stability, 54, 100867.
Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring Geopolitical Risk. American Economic Review,112(4), 1194–1225
Chen, J., Hong, H., & Stein, J. C. (2001). Forecasting crashes: trading volume, past returns, and conditional skewness in stock prices. Journal of Financial Economics, 61(3), 345-381.
Chiang, T.C. (2021). Geopolitical risk, economic policy uncertainty and asset returns in Chinese financial markets. China Finance Review International.
Das, K., & Yaghoubi, M ,(2024). Migration fear and stock price crash risk. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 91, 101945.
Dimson, E., Karakaş, O., & Li, X. (2015). Active Ownership. The Review of Financial Studies, 28(12), 3225–3268.
Eccles, R. G., Ioannou, I., & Serafeim, G. (2014). The Impact of Corporate Sustainability on Organizational Processes and Performance. Management Science, 60(11), 2835–2857.
Eratalay, M. H., & Cortés Ángel, A. P. (2022). The impact of ESG ratings on the systemic risk of European blue-chip firms. Journal of Risk and Financial Management, 15(4), 153.
Erzurumlu, Y., Gozgor, G., Lau, C. K., Soliman, A. & Turkkan, M. (2025). The effects of geopolitical and political risks on corporate ESG practices. Journal of environmental management, 386, 125747.
Faraji, O., & Jahani, H. (2023). The Impact of Environmental, Social, and Governance (ESG) Factors on Stock Price Crash Risk with Emphasis on Financial Constraints. Management Accounting, 16(57), 188-202. (in Persian)
Farsi Alibadi, M. M., & Dashtbani, Y. (2023). Geopolitical Risk, Economic Uncertainty, and Oil Production Regime Change: A Case Study of Iran and Saudi Arabia. Iranian Journal of Energy Economics Research, 13(49), 147-176. (in Persian)
Fatemi, A., Glaum, M., & Kaiser, S. (2018). ESG performance and firm value: The moderating role of disclosure. Global Finance Journal, 38, 45–64.
Feng, J., Goodell, J., & Shen, D. (2021). ESG Rating and Stock Price Crash Risk: Evidence from China. Finance Research Letters, 46, 102476.
Ferrell, A., Liang, H., & Renneboog, L. (2016). Socially responsible firms. Journal of Financial Economics, 122(3), 585–606.
Fiorillo, P., Meles, A., Pellegrino, L. R., & Verdoliva, V. (2024). Geopolitical risk and stock price crash risk: The mitigating role of ESG performance. International Review of Financial Analysis, 91, 102958.
Gkillas, K., Gupta, R., & Pierdzioch, C. (2020). Forecasting realized gold volatility: Is there a role of geopolitical risks?. Finance Research Letters, 35, 101280.
Godfrey, P. C., Merrill, C. B., & Hansen, J. M. (2009). The Relationship Between Corporate Social Responsibility and Shareholder Value: An Empirical Test of the Risk Management Hypothesis. Strategic Management Journal, 30(4), 425-445.
Hao Jing, Sun R., Xu G., Zhu X. (2025). ESG and stock price crash risk revisited: Evidence from mandatory ESG disclosure policy in China. Pacific Basin Finance Journal, 91, 102729.
He, Z., Chen, J., Zhou, F., Zhang, G., & Wen, F. (2022). Oil price uncertainty and the risk-return relation in stock markets: Evidence from oil-importing and oil-exporting countries. International Journal of Finance & Economics, 27(1), 1154–72.
Hegde, S. P., & Mishra, D. R. (2019). Married CEOs and corporate social responsibility. Journal of Corporate Finance, 58, 226–246.
Horn, M. (2023). The influence of ESG ratings on idiosyncratic stock risk: The unrated, the good, the bad, and the sinners. Schmalenbach Journal of Business Research, 75(3), 415-442.
Hutton, A. P., Marcus, A. J., & Tehranian, H. (2009). Opaque financial reports, R2, and crash risk. Journal of Financial Economics, 94(1), 67-86.
Jin, L., Myers, S.C. (2006). R2 around the world: new theory and new tests. Journal of Financial Economics, 79 (2), 257-292.
Jin, X., Z. Chen, and X. Yang.( 2019). Economic policy uncertainty and stock price crash risk. Accounting & Finance, 58(5), 1291–318.
Khoo, J., & A. Cheung. (2021). Does geopolitical uncertainty affect corporate financing? Evidence from MIDAS regression. Global Finance Journal, 47, 100519.
Kim, J. -B., Li, Y. & Zhang, L. (2011). CFOs versus CEOs: Equity incentives and crashes. Journal of Financial Economics, 101(3), 713–730.
Kotcharin, S., & Maneenop, S. (2020). Geopolitical risk and corporate cash holdings in the shipping industry. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 136, 101862.
Lee, C. C., & Wang, C. W. (2021). Firms’ cash reserve, financial constraint, and geopolitical risk. Pacific-Basin Finance Journal, 65, 101480.
Lee, J. E. (2019). The world stock markets under geopolitical risks: Dependence structure. The World Economy, 42(6), 1898–930.
Li, C., et al. (2023). Stock price crash risk and corporate governance: Evidence from the US. Journal of Corporate Finance, 78, 102-115.
Luo, H., & Sun, Y. (2024). Effects of geopolitical risk on environmental sustainability and the moderating role of environmental policy stringency. Scientific Reports, 14, 10747.
Maaloul, A., Z´eghal, D., Ben Amar, W., & Mansour, S. (2021). The effect of environmental, social, and governance (ESG) performance and disclosure on cost of debt: The mediating effect of corporate reputation. Corporate Reputation Review, 1–18.
Malol, M., Basuony, M. A. K., & Elnahas, M. (2021). Corporate social responsibility and stock price crash risk: The moderating role of board diversity. Journal of Sustainable Finance & Investment, 11(1), 1-24.
Martínez-Ferrero, J., Sánchez, I., & Cuadrado-Ballesteros, B. (2015). Effect of Financial Reporting Quality on Sustainability Information Disclosure. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, John Wiley & Sons, 22(1), 45-64.
Memarzadeh, A. (2024). Investigating the Asymmetric Effects of Geopolitical Risks on Iranian Crude Oil Prices: New Evidence from the QARDL Approach. Econometric Modeling, 9(1), 33-54. (in Persian)
Pahlavan, S., Najafi Moghadam, A., Emamverdi, G., & Darabi, R. (2022). Investigating the Impact of Financial, Economic, Political and International Risks on Tehran Stock Exchange Index Using Method ARDL. Journal of Investment Knowledge, 11(41), 303-332. (in Persian)
Pereira da Silva, P. (2020). Crash risk and ESG disclosure quality. Borsa Istanbul Review, 22(4), 794-811
Rouf, A. (2011). Corporate characteristics, governance attributes and the extent of voluntary disclosure in Bangladesh. African Journal of Business Management, 5(19), 7836–7845.
Salisu, A. A., Lasisi, L., & Tchankam, J. P. (2021). Historical geopolitical risk and the behaviour of stock returns in advanced economies. European Journal of Finance, 28(9), 889–906.
Sargoli Notorki, A. A., Salehi, E. K., & Jarharzadeh, A. (2024). Investigation of the Process of Impact of Uncertainty in Informational Contents of Financial Statement Components on Forecasting Future Stock Price Over Time. Accounting and Corporate Governance Research, 3(9), 65-87. (in Persian)
Xu, N., He, Z., Zhou, F., Ding, W., & Chen, J. (2023). Mechanisms Underlying Geopolitical Shocks and Stock Price Crash Risk: Evidence from China. Emerging Markets Finance and Trade, 59(15), 4194-4203.
Xu, N., Liu, J., Dou, H. (2022). Environmental, social, and governance information disclosure and stock price crash risk: Evidence from Chinese listed companies. Front Psychol, 13, 977369.
Yang, M., Chen, S., Wang, J., & Wang, Y. (2022). Corporate social responsibility and stock price crash risk: does analyst coverage matter?. Applied Economics, 55(10), 1045-1061.