ارائه مدل ساختاری فرزندآوری براساس طرحوارههای ناسازگاراولیه با میانجیگری امیدواری
محورهای موضوعی : روانشناسی و مشاورهسمیه اکبری 1 , کاترین وزیری 2 , نسرین باقری 3
1 -
2 - گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، تهران، ايران
3 - دانشکده روانشناسی، دانشگاه ازاد رودهن، رودهن، تهران، ایران
کلید واژه: فرزندآوری , طرحوارههای ناسازگاراولیه , امیدواری,
چکیده مقاله :
پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل ساختاری فرزندآوری براساس طرحوارههای ناسازگار اولیه با میانجیگری امیدواری انجام شد. این مطالعه از نوع کمی، توصیفی-همبستگی و با روش مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل والدین دانشآموزان متوسطه دوم مدارس دولتی شهر تهران بود. از میان ۱۴۸۰ نفر، نمونهای ۴۰۰ نفری با استفاده از جدول مورگان و روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و طبقهای انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد فرزندآوری (نخعی و خواجه، ۱۴۰۱)، پرسشنامه طرحوارههای ناسازگار یانگ (۱۹۹۸) و پرسشنامه امید به زندگی (اسنایدر و همکاران، ۲۰۰۷) بودند. تحلیل دادهها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری از طریق نرمافزار SPSS22 و AMOS انجام شد. نتایج نشان داد که طرحواره طردشدگی تأثیر منفی معناداری بر تمایل به فرزندآوری دارد، در حالی که امیدواری زوجین اثر مثبت و معناداری دارد. همچنین مشخص شد بریدگی و طرد، اثر منفی معناداری بر امیدواری دارند (ضریب مسیر: 0.255-، مقدار T: 3.710). تأثیر غیرمستقیم بریدگی و طرد بر فرزندآوری نیز از طریق امیدواری معنادار بود (ضریب مسیر: 0.132-، مقدار T: 2.617). بنابراین، امیدواری نقش میانجی مهمی در رابطه بین طرحوارههای ناسازگار و گرایش به فرزندآوری ایفا میکند.
This study aimed to develop a structural model of childbearing based on early maladaptive schemas, with hope as a mediating factor. The research employed a quantitative, descriptive-correlational design using structural equation modeling (SEM). The statistical population included parents of students in public high schools in Tehran. From a total of 1,480 parents, a sample of 400 was selected using the Morgan table through multistage cluster and stratified sampling methods. The instruments used were the Standard Childbearing Questionnaire (Nakhaei & Khajeh, 2022), the Young Schema Questionnaire (1998), and the Hope Scale (Snyder et al., 2007). Data were analyzed using Pearson correlation and SEM with SPSS 22 and AMOS software.
Findings indicated that the schema domain of rejection had a significant negative effect on childbearing, while couples’ hope had a significant positive effect. Specifically, the effect of disconnection and rejection on hope was significant (T = 3.710, p < 0.05), with a negative path coefficient of -0.255, suggesting rejection reduces hope. Moreover, the indirect effect of rejection on childbearing through hope was also significant (T = 2.617, p < 0.05), with a path coefficient of -0.132. These results support the mediating role of hope in the relationship between maladaptive schemas and childbearing tendencies. The findings highlight the psychological dimensions of reproductive decisions and suggest that improving hope in couples may mitigate the negative effects of maladaptive schemas.
ادیبی سده، مهدی، ارجمندسیاهپوش، اسحق، و درویش زاده، زهرا. (1390). بررسی میزان افزایش باروری و عوامل مؤثر بر آن در میان طایفه کرد ساکن اندیمشک. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 4(1 (مسلسل 13))، 81-98.
افرا،هادی ؛ ایار، علی ؛ الیاسی، مجید ؛ دانش، یونس. (1401). اهمیت فرزندآوری در جامعه فردگرا (مورد مطالعه شهر بجنورد) پژوهش نامه زنان،2،23-43
آفرینی، فاطمه سادات؛ اکبری، ناهید ومنتظری، علی. (1397). ارتباط بین حمایت اجتماعی و قصد فرزندآوری در زنان ساکن شهر تهران. پایش، 17 (3):328-315
بالاخانی، قادر(1401)بررسی کیفی نگرش به سیاستهای جمعیتی و فرزند آوری (مطالعه موردی جوانان استان اردبیل. مطالعات راهبردی زنان،96(29) ،39-67
خرازی، ریحانه. (1398).پیش بینی گرایش به فرزندآوری براساس طرح وارههای ناسازگار اولیه، جهت گیری مذهبی و طبقهی اقتصادی- اجتماعی زنان شهر تهران.پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
سلیمانی، محمدابراهیم و مروی، بتول. (1394). بررسی رابطه طرحوارههای ناسازگار اولیه با خویشتن پذیری، امید به زندگی زنان زندانی، دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، مشهد،
سیدی، سپیده. (1395). بررسی رابطه بین طرحوارههای ناسازگار اولیه و تنظیم شناختی هیجان با امیدواری در روابط عاشقانه زوجین در آستانهی ازدواج شهر کرمان پایان نامه کارشناسی ارشددانشگاه آزاد اسلامی واحد انار
غفاری سردشت، فاطمه و متقی، زهرا. (1399). تبین عوامل موثربر فرزند اوری براساس دیدگاه زنان: یک مطالعه کیفی،23(76)،33-43
عامریان، ملیحه، کریمان، نورسادات، جنتی، پدیده، و سلمانی، فاطمه. (1395). نقش عوامل فردی در تصمیم گیری اولین فرزندآوری. پایش، 15(2)، 143-151. SID. https://sid.ir/paper/23206/fa
مولایی، زاهد؛ آهنگرزاده رضایی، سهیلاو خلخالی، حمیدرضا. (1396). تأثیر گروه درمانی امیدمحور، مبتنی بر نظریه امید اسنایدر بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان. مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه،15(6):404-414
نظری، فاطمه، کاکاوند، علیرضا، و فراهانی مشهدی، ملکه. (1394). رابطه طرح واره های ناسازگار اولیه با شیوه های فرزندپروری مادران و اختلال های بیرونی شده فرزندان شان. روان شناسی کاربردی، 9(2 (پیاپی 34) )، 115-135. SID. https://sid.ir/paper/516346/fa
Baki-Hashemi, S., Kariman, N., Ghanbari, S., Pourhoseingholi, M. A., & Moradi, M. (2018). Factors affecting the decline in childbearing in Iran: a systematic review. Adv Nurs Midwifery, 27(4), 11-19..
Dozois, D. J., Martin, R. A., & Bieling, P. J. (2009). Early maladaptive schemas and adaptive/maladaptive styles of humor. Cognitive therapy and research, 33, 585-596.
Kennedy, D. P. (2002). Gender, culture change, and fertility decline in Honduras: An investigation in anthropological demography. University of Florida..
Miller, W. B. (1995). Childbearing motivation and its measurement. Journal of Biosocial Science, 27(4), 473-487..
Miller, W. B. (2011). Differences between fertility desires and intentions: Implications for theory, research and policy. Vienna Yearbook of Population Research, 75-98.
Wright, T. A., & Cropanzano, R. (2000). Psychological well-being and job satisfaction as predictors of job performance. Journal of occupational health psychology, 5(1), 84.
Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2006). Schema therapy: A practitioner's guide. guilford press.
