تأثیر گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی بر ارزش و عملکرد شرکت با در نظر گرفتن نقش قدرت مدیر عامل: مقایسه ایران و عراق

محورهای موضوعی : فصلنامه تحلیل بازار سرمایه

صالح مهدی عبد علی احمد ¹ , سعید علی احمدی ² , فائز عبدالحسن جاسیم جاسیم ³ , افسانه سروش یار ⁴

1 - گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
2 - گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان.
3 - گروه حسابداری، دانشگاه میسان، میسان، عراق.
4 - گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

تاریخ دریافت : 1404/01/02 تاریخ پذیرش : 1404/04/16 تاریخ انتشار : 1404/09/30

کلید واژه: گزارشگری زیست محیطی, اجتماعی و حاکمیتی, ارزش بازار, عملکرد مالی, قدرت مدیر عامل,

چکیده مقاله :

هدف این پژوهش بررسی تأثیر گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی بر ارزش و عملکرد شرکت با در نظر گرفتن نقش مدیر عامل در بازار سرمایه ایران و عراق است. برای نیل به هدف پژوهش و با استفاده از روش حذف سیستماتیک، اطلاعات مالی 35 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار عراق در دوره زمانی ابتدای سال 2015 تا پایان سال 2023 و اطلاعات مالی 163 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی ابتدای سال 1393 تا پایان سال 1402 به عنوان نمونه پژوهش انتخاب گردید. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی- همبستگی است. همچنین، فرضیه‌های‌ پژوهش از طریق رگرسیون چندمتغیره و داده‌های ترکیبی آزمون شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی در بازار سرمایه ایران و عراق تأثیر مثبت و معناداری بر ارزش شرکت دارد. همچنین، یافته‌های پژوهش اشاره دارند که افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی شرکت‌ها در بازار سرمایه ایران و عراق دارد. در نهایت، یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که قدرت مدیرعامل تاثیر مثبت افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی بر عملکرد مالی و ارزش شرکت های را در بازار سرمایه ایران و عراق افزایش داده است.

چکیده انگلیسی:

The aim of this study is to investigate the effect of environmental, social and governance (ESG) reporting on the value and performance of the company, considering the role of the CEO in the capital markets of Iran and Iraq. To achieve the research objective and using the systematic elimination method, the financial information of 35 companies listed on the Iraqi Stock Exchange in the period from the beginning of 2015 to the end of 2023 and the financial information of 163 companies listed on the Tehran Stock Exchange in the period from the beginning of 2015 to the end of 2024 were selected as the research sample. This study is applied in terms of purpose and descriptive-correlational in terms of research method. Also, the research hypotheses were tested through multivariate regression and pool data. The findings show that the disclosure of ESG information in the capital markets of Iran and Iraq has a positive and significant effect on the firm value. Also, the research findings indicate that the disclosure of ESG information has a positive and significant effect on the financial performance of companies in the capital markets of Iran and Iraq. Finally, the research findings indicate that CEO power has increased the positive impact of ESG information disclosure on the financial performance and firm value in the Iranian and Iraqi capital markets.

منابع و مأخذ:

اشرف طالش، سیدهادی؛ فرساد امان الهی، غلامرضا؛ کیقبادی، امیررضا و لشگری، زهرا. (1400). تأثیر عملکرد زیست محیطی و مسئولیت اجتماعی بر ارزش بازار: نقش واسطه‌ای عُمر شرکت. دانش حسابداری مالی، 8(3)، 229-267.
زارعی، جعفری‌جم، علی‌عسگری، ‌فائزه. (1398). عملکرد مالی و ارزش شرکت‌ها‌: نقش افشا اطلاعات پایداری. دانش حسابداری مالی، 32(6)، 216-242.‎
زوایه گرگری، مرتضی، عبدی گلزار، بهمن، اقدم مزرعه، یعقوب، (1398)، رابطه بین افشای اطلاعات زیست محیطی و اجتماعی شرکتها و ارزش شرکت با نقش قدرت مدیرعامل. دومین کنفرانس بین المللی نوآوری های اخیر در مدیریت اقتصاد و حسابداری.
قمیان، نیلوفر، (1400)، بررسی رابطه بین سطح افشای اجتماعی زیست محیطی و حاکمیتی با ارزش شرکت با توجه به نقش قدرت مدیر عامل. دومین کنفرانس بین المللی چالش ها و راهکارهای نوین در مهندسی صنایع و مدیریت و حسابداری

Adams, R. B., Almeida, H., & Ferreira, D. (2005). Powerful CEOs and their impact on corporate performance. The review of financial studies, 18(4), 1403-1432.
Adbulridha Hasan, H., Abdulkareem, S. K., & Khazaal, H. J. (2023). Voluntary Non-Financial Disclosure and its Impact on Corporate Environmental Responsibility in the Iraq Stock Exchange. International Journal of Professional Business Review, 8(5), e01602-e01602.
An, H., Ran, C., & Gao, Y. (2025). Does ESG information disclosure increase firm value? The mediation role of financing constraints in China. Research in International Business and Finance, 73, 102584.
Bele, A. M., Sabău-Popa, C. D., & Secară, O. M. (2023). Sustainable development goals and the triangle of ESG investments. Journal of Financial Studies, 8(14), 11-23.
Brooks, C., & Oikonomou, I. (2018). The effects of environmental, social and governance disclosures and performance on firm value: A review of the literature in accounting and finance. The British Accounting Review, 50(1), 1-15.
Chen, Z., & Xie, G. (2022). ESG disclosure and financial performance: Moderating role of ESG investors. International Review of Financial Analysis, 83, 102291.
Emeka-Nwokeji, N., & Osisioma, B. C. (2019). Sustainability disclosures and market value of firms in emerging economy: evidence from Nigeria. European Journal of Accounting, Auditing and Finance Research, 7(3), 1-19.
Fayyaz, U. E. R., Jalal, R. N. U. D., Venditti, M., & Minguez‐Vera, A. (2023). Diverse boards and firm performance: The role of environmental, social and governance disclosure. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 30(3), 1457-1472.
Freeman, R.E. (1984), Strategic Management: A Stakeholder Approach, Boston,MA.
Finkelstein, S. (1992). Power in top management teams: Dimensions, measurement, and validation. Academy of Management journal, 35(3), 505-538.
Hamrouni, A., Bouattour, M., Ben Farhat Toumi, N., & Boussaada, R. (2022). Corporate social responsibility disclosure and information asymmetry: does boardroom attributes matter?. Journal of Applied Accounting Research, 23(5), 897-920.
Helfaya, A., Morris, R., & Aboud, A. (2023). Investigating the Factors That Determine the ESG Disclosure Practices in Europe. Sustainability, 15(6), 5508.
Huang, D. Z. X. (2022). Environmental, social and governance factors and assessing firm value: valuation, signalling and stakeholder perspectives. Accounting & Finance, 62, 1983-2010.
Hui, K. W., & Matsunaga, S. R. (2015). Are CEOs and CFOs rewarded for disclosure quality? The Accounting Review, 90(3), 1013–1047.
Idan, H. Z., Rapani, N. H. A., Khalid, A. A., & Al-Waeli, A. J. (2021). The Effect of Corporate Governance Attributes on Corporate Social Responsibility Disclosure in Iraqi Companies: A. Journal of Contemporary Issues in Business and Government Vol, 27(2).
Jarosz Wukich, J. (2020). The Impact of CEO Power on Different Measures of Environmental Disclosure: Evidence From US Firms. Wukich, JJ (2020). The impact of CEO power on different measures of environmental disclosure: Evidence from US firms [Special issue]. Corporate Ownership & Control, 18(1), 423-437.
Kaab, A., Bashah, A. F. A., & Wahhab, A. M. A. (2023). Evidence from Iraqi Banks on the Reporting of Sustainability Determinants and Their Impact on Market Returns. Technium Soc. Sci. J., 44, 79.
Khan, M. A. (2022). ESG disclosure and Firm performance: A bibliometric and meta analysis. Research in International Business and Finance, 61, 101668.
Kumar, S. (2023). A Review ESG Performance as a Measure of Stakeholders Theory. Academy of Marketing Studies Journal, 27(S3).
Li, Y., Gong, M., Zhang, X. Y., & Koh, L. (2018). The impact of environmental, social, and governance disclosure on firm value: The role of CEO power. The British Accounting Review, 50(1), 60-75.
Mahran, K., & Elamer, A. A. (2024). Chief Executive Officer (CEO) and corporate environmental sustainability: A systematic literature review and avenues for future research. Business Strategy and the Environment, 33(3), 1977-2003.
Manita, R., Bruna, M. G., Dang, R., & Houanti, L. H. (2018). Board gender diversity and ESG disclosure: evidence from the USA. Journal of Applied Accounting Research, 19(2), 206-224.
Meckling, W. H., & Jensen, M. C. (1976). Theory of the Firm. Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure.
Menla Ali, F., Wu, Y., & Zhang, X. (2024). ESG disclosure, CEO power and incentives and corporate risk‐taking. European Financial Management, 30(2), 961-1011.
Minutolo, M. C., Kristjanpoller, W. D., & Stakeley, J. (2019). Exploring environmental, social, and governance disclosure effects on the S&P 500 financial performance. Business Strategy and the Environment, 28(6), 1083-1095.
Peng, L. S., & Isa, M. (2020). Environmental, social and governance (ESG) practices and performance in Shariah firms: agency or stakeholder theory?. Asian Academy of Management Journal of Accounting & Finance, 16(1).
Raimo, N., Caragnano, A., Zito, M., Vitolla, F., & Mariani, M. (2021). Extending the benefits of ESG disclosure: The effect on the cost of debt financing. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 28(4), 1412-1421.
Rath, C., Tripathy, A., & Mangla, S. K. (2025). How the social dimension of ESG influences CEO compensation: role of CEO and board characteristics. Business Strategy and the Environment, 34(1), 762-777.
Romano, M., Cirillo, A., Favino, C., & Netti, A. (2020). ESG (environmental, social and governance) performance and board gender diversity: the moderating role of CEO duality. Sustainability, 12(21), 9298.
Siew, R. Y., Balatbat, M. C., & Carmichael, D. G. (2016). The impact of ESG disclosures and institutional ownership on market information asymmetry. Asia-Pacific Journal of Accounting & Economics, 23(4), 432-448.
Song, F., & Thakor, A. V. (2006). Information control, career concerns, and corporate governance. The Journal of Finance, 61(4), 1845–1896.
Suretno, F., Adrianto, F., & Alfarisi, M. F. (2022). Effect of Environment, Social and Governance Disclosure on Firm Value. JBTI: Jurnal Bisnis: Teori dan Implementasi, 13(2), 121-128.
Tang, H., Xiong, L., & Peng, R. (2024). The mediating role of investor confidence on ESG performance and firm value: Evidence from Chinese listed firms. Finance Research Letters, 61, 104988.
Truong, T. H. D. (2025). Environmental, social and governance performance and firm value: does ownership concentration matter?. Management Decision, 63(2), 488-511.
Tsang, A., Frost, T., & Cao, H. (2023). Environmental, social, and governance (ESG) disclosure: A literature review. The British Accounting Review, 55(1), 101149.
Velte, P. (2020). Does CEO power moderate the link between ESG performance and financial performance? A focus on the German two-tier system. Management Research Review, 43(5), 497-520.
Wu, M.L. (2006). Corporate social performance, corporate financial performance, and firm size: a meta analysis, The Journal of American Academy of Business, 8(1), 163-171.
Yu, E. P. Y., & Van Luu, B. (2021). International variations in ESG disclosure–do cross-listed companies care more? International Review of Financial Analysis, 75, 101731.
Zumente, I., & Bistrova, J. (2021). ESG importance for long-term shareholder value creation: Literature vs. practice. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 7(2), 127.