بررسی یافته های اولتراسونوگرافی غیر طبیعی کبد در سگ¬های بومی سنندج

محورهای موضوعی : پژوهش های بالینی و آزمایشگاهی دامپزشکی

رسول رحیم زاده ¹ , خشایار معارفیان ²

1 - Department of clinical sciences, school of veterinary medicine, snandaj branch
2 - دانش آموخته مقطع دکترای عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران.

تاریخ دریافت : 1403/08/21 تاریخ پذیرش : 1404/07/28 تاریخ انتشار : 1404/10/17

کلید واژه: اولتراسونوگرافی, کبد, سگ, یافته های غیر طبیعی کبدی,

چکیده مقاله :

هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی یافته ­های غیر طبیعی کبد با اولتراسونوگرافی در تعدادی از در سگ های بومی سنندج بود. بدین منظور، کبد در 30 قلاده سگ از نژادهای مختلف، با اولتراسونوگرافی مورد ارزیابی قرار گرفت. سگ­های معاینه شده هیچ کدام نشانه­ی بالینی حاکی از مشکلات کبدی نداشتند. اولتراسونوگرافی کبد با توجه به تکنیک­های تایید شده انجام شد. یافته­های اولتراسونوگرافی نشان داد که 17 قلاده (66/56) واجد ضایعات کبدی (کانونی یا چند کانونی) در نسج کبد بودند و 13 قلاده نیز اولتراسونوگرافی طبیعی داشتند. از 17 قلاده سگ دارای ضایعات کبدی، هشت قلاده (05/47 درصد) ضایعات کلسیفیه، چهار قلاده (53/23 درصد) ضایعات فضاگیر، دو قلاده (76/11 درصد) کیست، دو قلاده (76/11 درصد) آبسه و تنها در یک قلاده (88/5 درصد) نواحی اکوژنیک تشخیص داده شد. وضعیت پژواکی (اکوژنسیته) نسج کبد به صورت کیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. افزایش یا کاهش اکوژنسیته به صورت منتشر نسبت به حالت طبیعی مشاهد نشد. در هیچکدام از سگ­های مورد بررسی کبد چرب یا سیروز کبدی تشخیص داده نشد. ارزیابی ابعاد کبد (ضخامت کبد، اندازه کبد و زاویه بین دو سطح احشایی و دیافراگماتیک کبد) در مقایسه با گزارش­های موجود نیز تغییری را نشان نداد. یافته­های اولتراسونوگرافی نشان داد که سیاهرگ­های باب، کبدی و میان خالی خلفی غیر طبیعی نبودند. در یک مورد ابعاد کیسه­ی صفرا بسیار بزرگ­تر و محل ارزیابی آن قدامی­تر شده بود.

چکیده انگلیسی:

The aim of this study was abnormal ultrasonographic findings of liver of some native dogs of Sanadaj. Liver was evaluated with ultrasonography in 30 matured dogs. Dogs had no special clinical signs of liver diseases. Ultrasound examination of liver was performed according to the approved techniques. 17 of dog (56.66%) had abnormal ultrasonographic lesions (focal or multifocal) in liver parenchyma while 13 dog showed normal ultrasonographic findings. From 17 dog with liver lesions, calcified lesion 8 (47.05%), space occupying lesion 4 (23.53%), cyst 2 (11.76%), abscesses 2 (11.76%) and in one case multiple echogenic lesion (5.88%) were diagnosed. Fatty liver and hepatic cirrhosis were not diagnosed for any dog. Qualitative assessment of the liver parenchymal echogenicity was done. No increase or decrease in echogenicity was observed diffusely compared to normal. Liver measurement (liver-depth, liver size and the angle between diaphragmatic and visceral surface) showed no differences to normal references, thus no dog showed hepatomegaly and micro liver. Ultrasonographic findings showed that the portal, hepatic, and posterior mesenteric veins were not abnormal. In one case, the size of the gallbladder was much larger and the site of evaluation was further anterior.

منابع و مأخذ:

• Aldridge, M. (1991). A Text and Atlas of Liver Ultrasound. Bismuth, henri; kunstlinger, Francis and Castaing, Denis, 5st, ix, linda dunean, us, PP: 153.
• Andersson, M. and Sevelius, E. (1991). Breed, sex and age distribution in dogs with chronic liver disease a demographic study. J Small Anim Pract, 32: 1–5.
• Badawy, A.M. and Ismail, S.F. (2017). Ultrasonographic Diagnosis and Clinical Evaluation of the Foreign Body Complications in the Compound Stomach of Cattle and Buffaloes. Journal of Advanced Veterinary Research, 5(3): 109-120.
• Brad ford, P.S. (2015). Larg Animal Internal. 5st ed, linda dunean, us, PP: 843.
• Braun, U., Götz, M. and Guscetti, F. (1994). Ultrasonographic findings in a cow with extra-hepatic cholestasis and cholangitis. Schweizer Archiv fur Tierheilkunde, 136(8): 275-279.
• Cruz-Arambulo, R., Wrigley, R. and Powers, B. (2004). Sonographic features of histiocytic neoplasms in the canine abdomen. Vet Radiol Ultrasound, 45: 554–558.
• d’Anjou, M.A., Penninck, D. and Cornejo, L. (2004) Ultrasonographic diagnosis of portosystemic shunting in dogs and cats. Vet Radiol Ultrasound, 45: 424–437.
• Ebrahimi, M.A. (2014). Basic veterinary anatomy. Second Edition, Sotoudeh Publications, Tabriz, pp: 176-177. [In Persian]
• Ghadiri, A.R., Esmaeilzadeh, S. and Mohammadian, B. (2002) ultrasonographic study of hydatid cyst in some of livers of cattle and Buffalos collected from slaughter house, Eavdi congress, Murcia,Spain.
• Lamb, C.R., Hartzband, L.E. and Tidwell, A.S (1991). Ultrasonographic findings in hepatic and splenic lymphosarcoma in dogs and cats. Vet Radiol, 32: 117–120.
• Nyland, T.G., Mattoon, J.S., Herrgesell, E.J. and Winsner, E. (2001). Liver in Small Animal Diagnostic Ultrasound, 2th ed. WB Saunders, pp: 93-127.
• Rutgers, H.C., Haywood, S. and Kelly, D.F. (1993). Idiopathic hepatic fibrosis in 15 dogs. Vet Rec, 133:115–118.
• Scott, P.R. and Sargison, N.D. (2010). Ultrasonography as an adjunct to clinical examination in sheep. Small Ruminant Research, 92(1): 108-119.
• Shiga, A., Shirota, K. and Shida, T (1996). Morphologic study on a case of canine hepatic nodular fibrosis. J Vet Med Sci, 58:281–284.
• Stockhaus, C., Teske, E. and Ingh, T.S. (2002). The influence of age on the cytology of the liver in healthy dogs. Vet Pathol, 39: 154–158.
• Szatmari, V., Rothuizen, J. and Ingh, T.S, (2004). Ultrasonographic findings in dogs with hyperammonemia: 90 cases (2000–2002). J Am Vet Med Assoc, 224: 717–727.
• Willard, M.D., Weeks, B.R. and Johnson, M. (1999). Fine-needle aspirate cytology suggesting hepatic lipidosis in four cats with infiltrative hepatic disease. J Feline Med Surg, 1: 215–220.