تحلیل ده افسانه از قصههای پریان در استان ایلام بر اساس نظریه ولادیمیر پراپ
محورهای موضوعی : زبان، گویش ها و ادبیات کردی و لکی
مالک شعاعی
1
,
علی جمالی
2
,
مهناز قمرزاده
3
1 - دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
2 - استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
3 - استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
کلید واژه: ادبیات کردی, قصههای پریان, ایلام, پراپ و ریختشناسی.,
چکیده مقاله :
ولادیمیر پراپ، در تجزیه و تحلیلهای ساختگرایانهاش از صد قصۀ عامیانۀ پریان، به مدلی خاص در پژوهش داستانی دست یافت و به شناخت هرچه بیشتر ساختار قصهها کمک کرد. او در کتاب «ریختشناسی قصههای پریان» سیویک خویشکاری برای تحلیل ساختار قصه، بیان کردهاست. روشی که پراپ ارائه میدهد تقریباً قابل انطباق با قصههای سایر ملل نیز هست. در این پژوهش، پس از جمعآوری قصههای پریان استان ایلام به شیوۀ میدانی، یک قصۀ برجسته از هر شهرستان ایلام انتخاب شده در آن قصهها، به شیوۀ توصیفی - تحلیلی، شخصیتهای هفتگانۀ قصههای پریان، هفت حوزۀ عملیات، نهگونه وضعیت آغازی و ترکیبات حرکتی مورد نظر پراپ مشخص میگردد. علاوه بر این، درصد اشتراک و افتراق قصههای پریان کردی ایلام با سیویک خویشکاری مورد نظر پراپ، عنوان خویشکاریهای فاقد کاربرد و تعداد خویشکاریهای مستعمل نیز تبیین شدهاست. در این تحقیق همچنین، یکی از قصههای پریان ـ به منظور تطبیق قصههای کردی با خویشکاریهای پراپ ـ تشریح گردیدهاست لذا جامعۀ آماري پژوهش، قصههای پریان در استان ایلام است و نمونۀ آماري نیز ده قصۀ منتخب در این منطقه خواهدبود. روش گردآوری اطلاعات، ترکیبی از روش میدانی ـ اسنادی و کتابخانهای است. ترکیبی از روش میدانی ـ اسنادی و کتابخانهای است.
Vladimir Propp, in his analysis of the building of the folk tales of radical of the fairy, a fictional research in hand and more than understanding the structure of the story. In his book, " Morphology of the Folktale", he has described thirty one self-work to analyze the structure of the story. The method is applicable to almost Propp offers tales of other Nations as well. In this study, after collecting fairy tales of Ilam province to the tales of the field, a highlight of any city of Ilam in the selected stories, descriptive manner-analytical, seven characters of fairy tales, seven of the nine species, the status of the operation and the start of the desired movement combinations specified Propp. In addition, the percentage share and differentiate the Kurdish fairy tales with his thirty-something to spark the desired wake Propp, working as his own number without application and workstationwill be used also to the contemporary. In this research, as well as one of his fairy tales with Propp workstation will be described. Therefore, the statistical community of the research is fairy tales in Ilam province and the statistical sample will be ten selected stories in this region.
اخلاقي، اكبر. (1377). تحليل ساختاري منطق الطير عطار. اصفهان: فردا.
اخوت، احمد. (1371). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.
اسکونر، رابرت. (1383). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات. ترجمه فرزانه طاهری. تهران: آتوسا.
برونو، بتلهایم. (1384). کاربردهای افسانه و افسون. ترجمه کمال بهروزنیا. تهران: افکار.
پاینده، حسین. (۱۳۹۰). داستان کوتاه در ایران (داستانهای پسامدرن). تهران: نیلوفر.
پراپ، ولادیمیر. (1371). ریشههای تاریخی قصّههای پریان (بررسی ساختاری و تاریخی قصههای پریان). ترجمه فریدون بدرهای. تهران: توس.
پراپ، ولادیمیر.(1386). ریختشناسی قصّههای پریان. ترجمة فریدون بدرهای. تهران: توس.
تالکین، جی. آر. آر. (1383). دربارۀ داستان پریان. ارغنون. ترجمۀ مراد فرهادپور، 25، 62- 45.
تدینی، منصوره. (۱۳۸۸). پسامدرنیسم در ادبیات داستانی ایران. تهران: علم.
توحّدی، کلیمالله. (1379). درخت چهل دستان. بیستویک افسانة کردی خراسان. مشهد: محقّق.
تودوروف، تزوتان (1385). نظريه ادبيات: متنهـايي از فرماليستهـاي روسـي. تهران: اختران.
خراسانی، محبوبه. (1383). ریخت شناسی هزار و یک شب. پژوهشهای ادبی، 2(6)، 66- 45.
خلیلنوعلیآباد، معصومه، فرضی، حمیدرضا، و امانیآستمال، رستم. (1402). بررسی ساختاری ده قصه از افسانههای محلی آذربایجان بر اساس نظریۀ ولادیمیر پراپ. ادبیات و زبانهای محلی ایران زمین،13(3)، 77 – 49.doi: 10.30495/IRLL.2023.1976731.1541
درویشیان، علیاشرف. (1386). افسانهها و متلهای کردی. تهران: چشمه.
ريكور، پل. (1384). زمان و حكايت پيكربندي زمان در حكايـت داسـتاني. ترجمـه مهشـيد نونهالی. تهران: گام نو.
زرینکوب، عبدالحسین. (1378). یادداشتها و اندیشهها. تهران: جاویدان.
سلدن، رامان و ویدوسون، پیتر. (1384). راهنمای نظریۀ ادبی معاصر. ترجمه عبّاس مخبر. تهران: طرح نو.
سلیمی، هاشم. (1390). چیروک. افسانهها و قصّههای کردی. تهران: آنا.
صفاری، باقی. (1382). افسانۀ هورامان (ئهفسانۀ ههورامان). تهران: احسان.
صمدی، عبدالله. (1392). هفت خال غریب (حهوت خالی غهریب). مهاباد: احسان.
مارزلف، اولریش. (1391). طبقهبندی قصّههای ایرانی. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: سروش.
مقدادی، بهرام. (1378). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی از افلاطون تا عصر حاضر. تهران: فکر روز.
میرصادقی، جمال. (1385). عناصر داستان. تهران: سخن.
وکیلیان، سیّداحمد. (1379). قصّههای مردم. تهران: مرکز.
هارلند، ريچارد. (1385). درآمـدي تـاريخي بـر نظريـه ادبـي از افلاطـون تـا بـارت. گـروه مترجمان زير نظر شاپور جوركش. تهران: چشمه.
Cuddon, J. A. ( Revised by C. E. Preston ). Dictionanry of Literary Terms & Literary Theory. Penguin Books , 1999
.
