تحلیل نقش ذهن آگاهی در قضاوت حرفهای حسابرسان
محورهای موضوعی : حسابداری و مالی
مجتبی کرمیان
1
,
عبدالرضا محسنی
2
,
مصطفی قاسمی
3
1 - دانشجوی دکتری تخصصی حسابداری، دانشکده حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، بوشهر، ایران.
2 - استادیار و عضو هیات علمی، گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، بوشهر، ایران.
3 - عضو هیئتعلمی گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر
کلید واژه: ذهن آگاهی, حسابداری رفتاری, قضاوت حرفهای حسابرس, معادلات ساختاری.,
چکیده مقاله :
توانایی حسابرس برای قضاوت و تصمیم گیری با کیفیت بالا در سطوح مختلف پیچیدگی وظایف ممکن است تحت تأثیر ویژگیهای شخصی آنها قرار گیرد. ذهن آگاهی منجر به پیشرفت در بسیاری از زمینه های ذهنی می شود که مستقیماً به شغل افراد مربوط است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش ذهن آگاهی در قضاوت حرفهای حسابرسان و ارزیابی نقش شاخصههای فردی حسابرسان در این مطالعه است. جامعه آماری پژوهش، کارشناسان حوزه حسابرسی فعال در مؤسسات حسابرسی بوده و نمونه آماری مورد مطالعه را 330 نفر از کارشناسان حوزه حسابرسی با حداقل سه سال سابقه کاری فعال در مؤسسات حسابرسی مقیم تهران بودند. در این راستا 27 فاکتور مؤثر بر ذهن آگاهی حسابرس با استفاده از فرآترکیب شناسایی گردید و شاخصه های قضاوت حسابرس با استفاده از یک پرسشنامه محقق ساخته برمبنای ادبیات قضاوت، استخراج شدند. به منظور تحلیل دادهها از الگوی معادلات ساختاری و با توجه به وجود متغیر تعدیلگر در مدل از نرم افزار PLS استفاده شده است. در نهایت اثر شاخصه های خودآگاهی ذهنی شامل تمرکز در لحظه، حفظ اخلاقیات، دانش فراشناختی، عدم واکنش نامعقول، فعالیت آگاهانه، کنترل توجه و مهارت فراشناختی بر قضاوت حرفهای حسابرس با در نظر گرفتن نقش سن و تجربه حسابرس در این رابطه بررسی شد. با توجه به نتایج به دست آمده، تمرکز در لحظه، حفظ اخلاقیات، دانش فراشناختی، عدم واکنش نامعقول، فعالیت آگاهانه، کنترل توجه و مهارت فراشناختی دارای نقش معنادار در بهبود قضاوت حسابرس بوده و سن و تجربه حسابرس نقش تعدیلگری در این رابطه داشتند.
An auditor's ability to make high-quality judgments and decisions at different levels of task complexity may be influenced by their personal characteristics. Mindfulness leads to progress in many mental fields that are directly related to people's jobs. The purpose of the current research is to analyze the role of mindfulness in the professional judgment of auditors and evaluate the role of auditors' individual characteristics in this study. The statistical population of the research is audit field experts active in audit institutions and the statistical sample of the study was 330 experts in the field of auditing with at least three years of active work experience in auditing institutions residing in Tehran. In this regard, 27 effective factors on the auditor's mindfulness were identified using metacomposition, and the auditor's judgment indicators were extracted using a researcher-made questionnaire based on judgment literature. In order to analyze the data, the model of structural equations, and due to the existence of the moderator variable in the model, PLS software was used. Finally, the effect of mental self-awareness indicators, including a focus on the moment, maintaining ethics, metacognitive knowledge, lack of unreasonable reaction, conscious activity, attention control, and metacognitive skill on the auditor's professional judgment, considering the role of the auditor's age and experience in this regard, was investigated. According to the results obtained based on structural equation modeling, the indicators of mindfulness have a significant role in improving the auditor's judgment, and the auditor's age and experience had a moderating role in this relationship.
) جاویدی، کاظم، رؤیایی، رمضانعلی، طالب نیا، قدرت¬اله و بنی¬مهد، بهمن، (1397)، "بررسی تأثیر گرایش طرز فکر تفسیر بر قضاوت و تصمیم گیری حسابرس: مبتنی بر تئوری سطح تفسیر فاصله روانی"، فصلنامه حسابداری مالی، 10(39)، صص 141-164.
2) رجب دری، حسین، وکیلی فرد، حمید رضا، سالاری، حجت الله، امیری، علی، (1401)، "رابطه نظریههای اخلاقی و رفتار اخلاقی در قضاوت حسابرسان"، قضاوت و تصمیم گیری در حسابداری 1(1)، صص113-142. https://doi.org/10.30495/jdaa.2022.691739
3) رجبعلی¬زاده، جواد، (1395)، "تأثیر احساسات و حالات روانی حسابرسان بر قضاوت حرفهای حسابرسی: بررسی مطالعات و ارائه چکیدهای از مفاهیم و رویکردهای پیشنهادی"، همایش ملی حسابرسی و نظارت مالی ایران.
4) رضایی منش، بهروز، رحیمیان، محمد و سدیری جوادی، عاطفه، (1400)، "نقش ذهن آگاهی بر محیط کار با توجه به نقش میانجی انعطاف پذیری شناختی"، مطالعات رفتار سازمانی، 10(1)، صص 127-153.
5) سعیدی گراغانی، مسلم و ناصری، احمد، (۱۳۹۶)، "تأثیر تیپ شخصیتی بر قضاوت حرفهای حسابرس در تخصیص بودجه زمانی به حسابهای حاوی برآورد"، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۲(۳)، صص ۱۶۹-۱۸۴. http://dx.doi.org/10.29252/aapc.2.3.169
6) سعیدی گراغانی، مسلم و ناصری، احمد، (۱۳۹۶)،"تفاوتهای فردی و قضاوت حرفه ای حسابرس ، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 9(36)، صص 111-130.
7) شفعتی، مرتضی، ولیان، حسن و عبدلی، محمدرضا، (1399)، "بررسی تأثیر استعارهسازی ذهنی بر تردید حرفهای حسابرسان در ارزیابی ریسک تقلب و کیفیت حسابرسی"، حسابداری مدیریت، 13(44)، صص 143-163.
8) صباغیان طوسی، امید، مرادی، زهرا و یزدانی، شهره، (1402)، " تبیین هموارسازی سود از منظر تأمین مالی و قضاوت حسابرس در شرکتهای با فرصت سرمایهگذاری متفاوت"، قضاوت و تصمیم گیری در حسابداری، 2(2)، صص 115-142. https://doi.org/10.30495/jdaa.2023.1964679.1046
9) عارف منش، زهره, موسوی، مهران، (1401)، "تأثیر هویت حرفهای حسابرس بر رابطه خودکارآمدی مذاکرات حسابرس و صاحبکار با بیطرفی"، قضاوت و تصمیم گیری در حسابداری. 3(1)، صص 1-24. https://doi.org/10.30495/jdaa.2022.693171
10) علی زاده¬گان، لیلا، صمدی، محمود، ایمنی، محسن، (1401)، "تأثیر تیپ شخصیتی و اخلاق حرفهای بر توانایی حسابرسان در کشف تقلب با استفاده از تئوری رفتار برنامهریزیشده با نقش تردید حرفهای" ، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، 54(14)، صص 49-78.
https://doi.org/10.30495/faar.2022.693669
11) قربان پور، جبرائیل، شکری چشمه سبزی، اعظم و حسینی، سیدحسین، (1401)، "ارزیابی نقضِ کارکردهای ذهنآگاهی حسابرسان براساسِ تحریفهای سوگیرانهی شناختی"، دانش حسابرسی. ۲۲(۸9)، صص ۱۴۵-۱۷۲.
12) محمدزاده سالطه، حیدر، کاظم درخت، فرشید و هرزندی، علی، (1402)، "مروری بر تأثیر ذهن آگاهی بر اخلاق حرفهای و کیفیت کار حسابداران و حسابرسان"، پانزدهمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری.
13) ملانظری، مهناز و شمس، زهرا، (1395)، "تاثیرهویت حرفهای و ذهنیت نتیجه گرا بر قضاوت حرفهای حسابرسان"، حسابداری و منافع اجتماعی، 6(4)، صص 145-163.
14) هرمزی، شیرکو، نیکو مرام، هاشم، رؤیایی، رمضانعلی و رهنمای رودپشتی، فریدون، (1395)، "بررسی تأثیر سوگیریهای روانشناختی بر تردید حرفهای حسابرس"، پژوهشهای تجربی حسابداری، 6(4)، صص 123-148.
15) Abdolmohammadi, M. J., Read, W. J., & Scarbrough, D. P. (2003), Does selection-socialization help to explain accountants’ weak ethical reasoning?. Journal of Business Ethics, 42(1), 71–81.
16) Alizadegan, L., Samadi Largani, M., & Imeni, M. (2022), The Effect of Personality Type and Professional ethics on Auditors' Ability to Detect Fraud Using the Theory of Planned Behavior by theRole of Professional Skepticism, Financial Accounting and Auditing Researches, 14 (54), 49-77. (InPersian). https://dx.doi.org/10.30495/faar.2022.1948106.3402
17) Aquino, K., & Reed II, A. (2002), The self-importance of moral identity, Journal of personality and social psychology, 83(6), 1423.
18) Aref Manesh, Z., & Mousavi, M. (2022), The Effect of Auditor's Professional Identity on the Relationship between the Self-efficacy of Auditor-client Negotiations and Objectivity, Judgment and Decision Making in Accounting,1(3),1-24.(InPersian). https://dx.doi.org/10.30495/jdaa.2022.1953166.1026
19) Bandura, A. (1986), The explanatory and predictive scope of self-efficacy theory, Journal of social and clinical psychology, 4(3), 359-373. doi: 10.1521/jscp.1986.4.3.359
20) Bateson, M., Nettle, D., & Roberts, G. (2006), Cues of being watched enhance cooperation in a real-world setting, Biology letters, 2(3), 412-414.
21) Bonner, S. E., & Lewis, B. L. (1990), Determinants of auditor expertise, Journal of accounting research, 28, 1-20.
22) Carpenter, B. W., Dirsmith, M. W., & Gupta, P. P. (1994), Materiality judgments and audit firm culture: Social-behavioral and political perspectives, Accounting, Organizations and Society, 19(4-5), 355-380.
23) Citra, V. (2023), Communication and Psychology Audit in Internal Audit Assignment. Accounting and Finance Studies, 3(2), 83-96.
24) Cohen, J. R., Pant, L. W., & Sharp. D. J. (2001), An examination of differences in ethical decision-making between Canadian business students and accounting professionals, Journal of Business Ethics, 30(4), 319–336.
25) Danescu, T., & Chira, A. (2014), Professional judgment and reticence to apply sampling techniques, Procedia Economics and Finance, 15, 1253-1258.
26) DePaulo, B. M., & Kashy, D. A. (1998), Everyday lies in close and casual relationships, Journal of personality and social psychology, 74(1), 63.
27) Glover, S. H., Bumpus, M. A., Sharp, G. F., & Munchus, G. A. (2002), Gender differences in ethical decision making, Women in Management Review, 17(5), 217–227.
28) Glover, S. H., Bumpus, M. A., Sharp, G. F, & Munchus, G. A. (2002), Gender differences in ethical decision making, Women in Management Review, 17(5), 217-227.
29) Ghorbanpour, J., Shokri Cheshme Sabzi, A., & Hoseiny S H. (2023), Assessing Auditors' Mindfulness Violation Functions based on Cognitive Bias, Journal of audit science, 22(89), 145-172. (In Persian).
30) Haley, K. J., & Fessler, D. M. (2005), Nobody's watching?: Subtle cues affect generosity in an anonymous economic game, Evolution and Human behavior, 26(3), 245-256.
31) Herda, D., Cannon N. H., & Young R. F. (2019), Workplace Mindfulness and its Effect on Staff Auditors' Audit Quality-Threatening Behavior, Behavioral Research in Accounting, 31(1), 55-64.
32) Hormozi, SH., Nikoomaram, H., Royaee, R., & Rahnama Roodposhti, F. (2017) The Effects of Psychological Biases on Auditors' Professional Skepticism, Journal of empirical research in accounting, 6(4) ,123-148. (In Persian).
33) Iskandar, T. M., & Sanusi, Z. M. (2011), Assessing the effects of self-efficacy and task complexity on internal control audit judgment, Asian Academy of Management Journal of Accounting & Finance, 7(1).
34) Javidi, K., Royaei, R., Talebnia, GH., & Banimahd, B. (2018), Investigating the Effect of Construal Mindset Orientation on Auditors’ Judgment and Decision Making: Based on Construal level Theory of Psychological Distance, Quarterly Financial Accounting, 10 (39) ,141-169. (In Persian).
35) Johnson, A. (2014), The influence of professional identity and outcome knowledge on professional judgment, Doctor of Philosophy dissertation, Florida Atlantic University.
36) Kabat-Zinn, J., Lipworth, L., & Burney, R. (1985), The clinical use of mindfulness meditation for the self-regulation of chronic pain, Journal of behavioral medicine, 8, 163-190.
37) Kamalgharibi, A., Garkaz, M., Matoufi, A., & Safari Gerayli, M. (2023), Developing the effectiveness of professional audit judgment based on the mindfulness of auditors. Iranian Journal of Finance, 7(1), 35-65.
38) Kamalgharibi, A., Garkaz, M., Matoufi, A., & Safari Gerayli, M. (2023), Developing the effectiveness of professional audit judgment based on the mindfulness of auditors. Iranian Journal of Finance, 7(1), 35-65.
39) Kozlowski, S. W., Toney, R. J., Mullins, M. E., Weissbein, D. A., Brown, K. G., & Bell, B. S. (2001), Developing adaptability: A theory for the design of integrated-embedded training systems. In Advances in human performance and cognitive engineering research, 1, 59-123. Emerald Group Publishing Limited.
40) Mangos, P. M., & Steele-Johnson, D. (2001), The role of subjective task complexity in goal orientation, self-efficacy, and performance relations. Human performance, 14(2), 169-185.
41) Mazar, N., Amir, O., & Ariely, D. (2008), The dishonesty of honest people: A theory of self-concept maintenance. Journal of marketing research, 45(6), 633-644.
42) McKnight, C. A., & Wright, W. F. (2011), Characteristics of relatively high-performance auditors. Auditing: A Journal of practice & theory, 30(1), 191-206.
43) Mohd Sanusi, Z., Iskandar, T. M., Monroe, G. S., & Saleh, N. M. (2018), Effects of goal orientation, self-efficacy and task complexity on the audit judgement performance of Malaysian auditors. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 31(1), 75-95.
44) Molanazari, M., & Shams, Z. (2016), The Influence of Professional Identity and Outcome Knowledge on Professional Judgment. Journal of accounting and social interests, 6 (4) ,145-163. (In Persian).
45) Muhsin, M. (2022), An Analysis of the Influence of Auditor Professional Skepticism and Effort on Audit Judgment Performance. In FORBISWIRA FORUM BISNIS DAN KEWIRAUSAHAAN-SINTA 4 (12(1), 160-171).
46) Mulyandini, V. C. (2023), The Relationship between Emotional Intelligence and Audit Judgment: A Study on Internal Auditors in Indonesian Financial Institutions. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 23(9), 34-38.
47) Pincus, K. V. (1990), Auditor Individual-Differences and Fairness of Presentation Judgments. Auditing-a journal of practice & theory, 9(3), 150-166.
48) Porter, L., Steers, R., Nowday, R., & Bulian, P. (1974), Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of Applied Psychology, 76, 603-609.
49) Ponemon, L. A. (1992), Auditor underreporting of time and moral reasoning: An experimental lab study. Contemporary Accounting Research, 9(1), 171-189.
50) RajabDori, H., Vkilifard, H., Salari, H., & Amiri, M. (2022), The Relationship between Ethical Theories and Ethical Behavior in Auditors' Judgments, Judgment and Decision Making in Accounting, 1(1), 113-142. (InPersian). https://dx.doi.org/10.30495/jdaa.2022.691739
51) Rezaei Manesh, B,. Rahimian, M., & Sodeiri Javadi, A. (2021), The Role of Mindfulness on Workplace by Regarding the Mediating Role of Cognitive Flexibility. Organizational behavior studies quarterly, 10 (1) ,127-153. (In Persian).
52) Sabaghiyan Toosi, O., Moradi, Z., & Yazdani, Sh. (2023), Explanation of Income Smoothing in terms of Financing and Auditor's Judgment in Companies with Different Investment Opportunities, Judgment and Decision Making in Accounting, 2 (6), 115-142. (InPersian). https://doi.org/10.30495/jdaa.2023.1964679.1046
53) Saeidi Goraghani M,. Nasseri A. (2017), The Impact of Personality Type on the Professional Judgment of the Auditor in Allocation of Time Budget on Estimated Accounts. journal of Behavioral & Valued Accounting, 2 (3) ,169-184. (In Persian). http://dx.doi.org/10.29252/aapc.2.3.169
54) Saeidi Goraghani, M., & Nasseri, A. (2017), The Impact of personal characteristics on professional judgment, Financial Accounting and Auditing Researches, 9 (36), 111-130. (InPersian).
55) Shafati, M., Valiyan, H., & Abdoli, M. (2019), The effect of Mental Metaphors on Professional Skepticism Auditors on Fraud Risk Assessment and Audit Quality. Journal of management accounting, 13 (44) ,143-163. (In Persian).
56) Sharifi, M., Abdi, R., Jabbarzadeh, S., & Rezaei, N. (2023), Developing mediating measures of personal characteristic and code of conducts on influence of halo effect on audit judgment. International Journal of Finance & Managerial Accounting, 8(28), 43-53.
57) Shaub, M. K., & Braun, R. L. (2013), Call of duty: A framework for auditors’ ethical decisions. In Accounting for the public interest: Perspectives on accountability, professionalism and role in society (3-25). Dordrecht: Springer Netherlands.
58) Shojaeyan, M., & Abolmaali, K. (2016), Mindfulness based on Cognitive therapy. Iranian journal of war and public health, 8(4), 195-201.
59) Shojaeyan, M., & Abolmaali, K. (2016), Mindfulness based on Cognitive therapy. Iranian journal of war and public health, 8(4), 195-201.
60) Siegel, R. D. (2009), The mindfulness solution: Everyday practices for everyday problems. Guilford Press.
61) Suddaby, R. Y. Gendron, & H. Lam. (2009), The Organizational Context of Professionalism in Accounting. Accounting, Organizations and Society 34 (3/4): 409-427.
62) VandeWalle, D. (2001), Goal orientation: Why wanting to look successful doesn’t always lead to success. Organizational Dynamics, 30(2), 162-171.
63) Wilson, H. J., & Daugherty, P. R. (2018), Collaborative intelligence: Humans and AI are joining forces. Harvard Business Review, 96(4), 114-123.
64) Yavari, F., Aghaei, A., & Golparvar, M. (2019), The Effectiveness of “Emotionally Focused-Meta Cognitive Couple Therapy” and “Mindfulness-Based Cognitive Therapy” on the Psychological Capital of Couples with Hyperactive Children.
65) Zhou, J., Yang, Y., Qiu, X., Yang, X., Pan, H., Ban, B., ... & Wang, W. (2018), Serial multiple mediation of organizational commitment and job burnout in the relationship between psychological capital and anxiety in Chinese female nurses: A cross-sectional questionnaire survey. International journal of nursing studies, 83, 75-82.
