بررسی و رتبه بندی تاثیر عوامل خارج از کنترل حسابرس بر کیفیت حسابرسی دیوان محاسبات کشور
محورهای موضوعی : حسابداری مالی و حسابرسی
امین اکبری
1
,
احمد خدامی پور
2
,
امید پورحیدری
3
1 - گروه حسابداری،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه شهید باهنر،کرمان،ایران
2 - دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران،
3 - گروه حسابداری دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
کلید واژه: کیفیت حسابرسی , متغیرهای خارج از کنترل حسابرس, دیوان محاسبات کشور,
چکیده مقاله :
کیفیت حسابرسی یک مفهوم مهم در بخش دولتی و خصوصی است که مدل واحدی برای تعریف و سنجش آن وجود ندارد. اکثر مطالعات قبلی به بررسی کیفیت حسابرسی از دیدگاه بخش خصوصی پرداختهاند، اما این مطالعه بر کیفیت حسابرسی بخش دولتی تمرکز دارد. این پژوهش از نوع کاربردی و روش انجام آن توصیفی-پیمایشی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر عوامل خارج از کنترل حسابرس بر کیفیت حسابرسی دیوان محاسبات کشور و رتبهبندی عوامل مذکور می باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل حسابرسان و مدیران حسابرسی دیوان محاسبات کشور بوده و نمونه آماری مشتمل بر304 پرسشنامه میباشد که در زمستان1401و بهار 1402توزیع و جمعآوری گردیده است. به منظور آزمون فرضیههای پژوهش از آزمون t و جهت رتبهبندی عوامل از آزمون فریدمن استفاده شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که عوامل خارج از کنترل حسابرس (حسابرسی ضمنی، حجم کار، گردش حسابرس، عوامل سیاسی، قوانین و مقررات، فشار زمانی، ساعت آموزش، پاداش، سرمایه گذاری در زیرساخت های حسابرسی، تعداد موارد واخواهی، پشتیبانی مدیریت ارشد، استفاده از خدمات کارشناس، اندازه دستگاه اجرایی، حسابرسی الزامی، حسابرسی عملکرد، ترکیب مالکیت دستگاه اجرایی، استانداردهای حسابرسی بخش عمومی و شواهد حسابرسی) بر کیفیت حسابرسی دیوان محاسبات کشور موثر بوده و عامل فشار زمانی از مهمترین عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی دیوان محاسبات کشور است. نتایج این پژوهش می تواند در تصمیمگیری های حسابرسان و دیوان محاسبات کشور جهت بهبود کیفیت حسابرسی مورد استفاده قرار گیرد.
Audit quality as an important notion in private and governmental sector, is complicated to investigate. While, most researches concentrated on private auditing, the main purpose of the present research is to focus on the governmental audit quality. As an operational research, the present study has a descriptive-analytical approach. The main purpose of this research is to investigate the impact of factors beyond the auditor's control on the audit quality of the Supreme audit court and to rank these different factors. For this sake, auditors and audit managers of the Supreme Audit Court are considered as the statistical population of the research. Among them, 304 auditors and audit managers were selected as the statistical sample and are examined by a questionnaire. The data gathering period is from the January to June 2023. T-test was applied for checking hypothesis and the Friedman test was used to rank the factors. The findings of the research showed that all the factors beyond the auditor's control has a remarkable influence on the quality of the audit in the Supreme audit court; but among them, the time pressure factor is the most effective one. It seems that the results of the current research can be regarded by auditors and the Supreme audit court for improving the audit quality.
فهرست منابع
برادران حسن زاده، رسول، يونس بادآور نهندي و سميه اسماعيلي گنجينه كتاب ،(1393)،" تأثیر ساختار مالكيت بر كيفيت حسابرسي " ، پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، سال6 ، شماره 23، صص 115 – 99
برزیده، فرخ و مرشید خیراللهی،(1390)،" مسئولیت پاسخگویی، فشار زمانی، و کتمان شواهد حسابرسی"، دانش حسابرسی، سال یازدهم، شماره 45،صص4-27.
بنی مهد ، بهمن، مهدی عربی ، شیوا حسن پور و شاهرخ بزرگمهریان.(1397). "مروری بر معیارهای اندازه گیری کیفیت حسابرسی : کاربردها و نقاط ضعف و قوت"، پژوهش حسابداری ، دوره 8 ، شماره3،صص 33-63 .
دلبری راغب، محسن و علی اسماعیل زاده مقری.(1402). "مدل کیفیت حسابرسی مستقل با تأکید بر رفع نیازهای ذینفعان"، پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 15، شماره 1، پیاپی57، صص 69-98.
دلبري راغب، محسن، علي اسماعيل زاده مقري، امير رضا كيقبادي و افسانه توانگر حمزه كُلائي. (1401)."ارائه مؤلفـه هـاي كيفيت حسابرسي مستقل با تأكيد بر رفع نيازهاي ذينفعان"، بررسي هاي حسابداري و حسابرسي، 29(2) ،264 -286.
ضروني، داريوش و جلاليان، عسگر. (1397) . "الگوي مطلوب نظارت مالي ديوان محاسبات"، دانش حقوق ماليه، دوره 2، شماره 4، صص39-50.
قنبری، محمدرضا، میرفیض فلاح شمس،مهدی معدنچی زاج و امیررضا کیقبادی.(1400)."الگوی مناسب نظارت مالی دیوان محاسبات کشور بر دستگاه های اجرایی جمهوری اسلامی ایران" ، دانش حسابرسی، دوره 21، شماره 84، صص442-469.
کارگروه تدوین استانداردهای حسابرسی (1396) ، استانداردهای حسابرسی بخش عمومی (برای دیوان محاسبات کشور) ، انتشارات مرکز آموزش و برنامه ریزی دیوان محاسبات کشور.
کرمی ، اصغر، رضا غلامی جمکرانی، یوسف تقی پوریان و زهره حاجی ها. (1398). "طراحی الگوی کیفیت حسابرسی برمبنای زنجیره تامین گزارشگری مالی" ، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت ، دوره 8 ، شماره 31 ،صص 45-68 .
کرمی ، غلامرضا، حمیدرضا وکیلی فرد و مهدی مزینانی. (1395). " بررسی ارتباط بین فشـار زمانی، پیچیدگی کار و اثربخشی حسابرسی در دیوان محاسبات کشور " ، دانش حسابرسی ، دوره 16 ، شماره 63 ،صص 5-33 .
کریمی، زهرا، احمد یعقوب نژاد، محمود صمدی لرگانی و محمد رضا پورعلی.(1400)."ارزیابی تأثیر سوگیریهای روانشناختی فردی و ابعاد شخصیتی حسابرسان بر کیفیت حسابرسی"،پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، دوره13 ، شماره 4 )پیاپی 52 (،صص. 52 – 23
مشایخی، بیتا، کاوه مهرانی، علی رحمانی و آزاده مداحی.(1392). "تدوین مدل کیفیت حسابرسی"، فصلنامه بورس اوراق بهادار، دوره 6 ، شماره 23 ، صص103-147.
لاری دشت بیاض،محمود و محمدحسین احمدی شادمهری.(1394)."بررسی تاثیر اجرای حسابرسی ضمنی بر کاهش تخلفات دستگاههای اجرایی"، سومین کنفرانس بین المللی حسابداری و مدیریت، تهران.
مهدوی ، غلامحسین و نویدرضا نمازی.(1396). "تدوین الگوی رابطه بین متغیرهای کیفیت حسابرسی با استفاده از رویکرد علت و معلولی سیستم های پویا"، مطالعات تجربی حسابداری مالی،سال 13 ، شماره 53،صص 37-62.
نیکبخت ، محمدرضا، ذبیح الله رضایی و وحید منتی.(1396). "طراحی مدل کیفیت حسابرسی داخلی" ، دانش حسابرسی ، دوره 17 ، شماره 69 ،صص 5-55 .
نیکبخت ، محمدرضا و امید محمودی خوش رو. (1396)." بررسی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی در ایران با توجه به شاخص های هیئت نظارت بر حسابداری شرکتهای سهامی عام (PCAOB) "، بررسی های حسابداری و حسابرسی ، دوره 24 ، شماره 3 ، صص 441-462 .
Bing, J., Huang, C.X., Li, A. & Zhu, X. (2014). Audit Quality Research Report. Australian National Centre for Audit and Assurance Research. Hanna Neumann Building #21. Canberra ACT 0200 Australia.
Blankley, A. I., Hurtt, D. N., and MacGregor, J. E. (2015). Are Lengthy Audit Report Lags a Warning Signal?. Auditing: A Journal of Practice & Theory, (9) 2, 19-28.
Chen, Y. Hsu, J. (2009). “Auditor Size, Auditor Quality, and Auditor Fee Premiums: Further Evidence from the Public Accounting Profession. SSRN Working Paper Series 126-148.
DeAngelo, L. E. (1981). Auditor size and audit quality. Journal of Accounting and Economics,3(3), 183-199.
DeFond, Mark. Zhang, Jieying. (2014). A review of archival auditing research, Journal of Accounting and Economics, 58، 275–326.
Deis Jr, D. R. and G. A. Giroux (1992), Determinants of Audit Quality in the Public Sector, The Accounting Review, 67(3), 462–79.
Detzen, D., and A. Gold. (2021), “The different Shades of Audit Quality: A Review of the Academic Literature”, Monthly Accounting and Business Economics 95(1/2), PP. 5–15.
Fadilah, R. A., and F. Fitriany. (2021), “The Influence of Client Importance on the Audit Quality: A Study to understand External Auditor's Role as the Guardians of Strong and Justice Organizations (Goal 16 Sustainable Development Goals)", The 1st Journal of Environmental Science and Sustainable Development Symposium IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science.
Fung, simon Yu Kit. Romman, KK. Zhu, Xindong kevin. (2017). Does the PACAOB internationalinspection program improve audit quality for non-US-listed foreign clients?,Journal of Accounting and Economics, 64,15-36.
Lo´pez, D.M., Peters, G.F., (2012). The effect of workload compression on audit quality. Auditing: J. Practice Theory 31 (4): 139–165.
Moatasem M. Qaid, Meana Wadgule , Maged S. D. Khaled,(2022). Determinants of Audit Quality in Governmental Institutions, Studies in Economics and Business Relations,3(1).1– 16.
Narayanaswamy, R. Raghunandan, K. (2019). The Effect of Mandatory Audit Firm Rotatioon Audit Quality, Audit Fees and Audit Market Concentration: Evidence from India. The Digital Institutional Repository of IIM Bangalore، 582.
Niktaba, A., & Aslani, A. (2015). The Effect Of Audit Evidence On The Auditor’s Report. International Journal of Accounting Research. Publisher: ZARSMI, UAE, and Regent Business School, South Africa, 2(6).
Persellin, J., Schmidt, J.J., Vandervelde, S.D., & Wilkins, M. (2018). Auditor perceptions of audit workloads, audit quality, and job satisfaction, S.S.R.N. Electronic Journal. DOI: 10.2139/ ssrn.2534492.
Suwarno, A . E., Anggraini , Y. B., & Puspawati , D. (2020). Audit Fee , Audit Tenure , Auditor’s
Reputation and Audit Rotation on Audit Quality . Riset Akuntansi Dan Keuangan Indonesia , 5(1) .61-70.
Tahir Desta, (2023). The Effects of Information Asymmetry and Documentation on Audit Quality: Evidence from Public Institutions in Ethiopia, J Agri Horti Res, 6(1), 151-162.
