• Home
  • Water conservation behavior (WCB)
    • List of Articles Water conservation behavior (WCB)

      • Open Access Article

        1 - تحلیل تطبیقی نظریه‌های رفتاری حفاظت آب کشاورزان
        ناصر ولی‌زاده مسعود بیژنی داریوش حیاتی
        به اعتقاد بسیاری از کارشناسان بخش کشاورزی ناکارآمد نقش مهمی را در زوال منابع آب در سرتاسر دنیا داشته است. نقش کشاورزان و رفتارهای حفاظت آب آنان به عنوان یک موضوع کلیدی در مباحث مدیرت آب مطرح است. در این راستا، نظریه‌های رفتاری مختلفی در حوزه‎ی روانشناسی اجتماعی و مح More
        به اعتقاد بسیاری از کارشناسان بخش کشاورزی ناکارآمد نقش مهمی را در زوال منابع آب در سرتاسر دنیا داشته است. نقش کشاورزان و رفتارهای حفاظت آب آنان به عنوان یک موضوع کلیدی در مباحث مدیرت آب مطرح است. در این راستا، نظریه‌های رفتاری مختلفی در حوزه‎ی روانشناسی اجتماعی و محیط‎زیست مطرح گردیده است. این گوناگونی نظریه‏‌های رفتاری در بسیاری از موارد باعث سردرگمی پژوهشگران شده و باعث می‎شود که نتوانند نظریه‎ی مناسب برای تحلیل رفتارهای حفاظت آب کشاورزان را از میان نظریه‎های موجود انتخاب کنند. از طرف دیگر، مطالعاتی هم که از نظریه‎ی رفتاری خاصی برای تحلیل‏‌های خود استفاده می‎کنند، عموماً توجیه‏‌های منطقی برای انتخاب نظریه‌‏ی مورد نظر ارائه نمی‎دهند. در این راستا، هدف اصلی مطالعه‎ی مروری حاضر تبیین مبانی مهمترین نظریه‌های رفتاری، تقسیم‎بندی آنان و در نهایت بحث انتقادی در مورد کاربرد هر کدام از این نظریه‌ها برای رفتارهای حفاظت آب کشاورزان بود. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‎های اسنادی است که با استفاده از یک مرور ادبیات نظام‎مند انجام شد. یافته‏‌های حاصل از مقایسه‏‌ی نظریه‌ها نشان داد که "نظریه‎ی انتخاب‏‌شده" باید با "نوع رفتار مورد مطالعه" تناسب داشته باشد. به عبارت دیگر، برای رفتارهای فرد ـ محور مانند رفتار حفاظت آب، پرداخت هزینه برای حفاظت از آب و مواردی از قبیل بهتر است از نظریه‌هایی مانند رفتار برنامه‌‏ریزی شده و نظریه‏‌ی اقدام منطقی استفاده شود. زیرا، چنین رفتارهایی مستقیما با منافع شخصی کشاورزان ارتباط دارند اما، در رفتارهایی که ماهیت مشارکتی و جمعی دارند، فرد ممکن است از منافع آنی و کوته‏‌بینانه خود برای دستیابی به منافع جمعی و بلندمدت نادیده بگیرد. لذا در این موارد به نظر می‎رسد که استفاده از رویکرد اخلاقی و نظریه‌های آن مانند نظریه‎ی ارزش ـ باور ـ هنجار و نظریه‎ی فعال‌سازی هنجار مناسب باشد. در نتیجه پیشنهاد می‎شود که محققان و عوامل اجرایی کشاورزی از نظریه‎های رویکرد منطقی برای تحلیل رفتار حفاظت از آب کشاورزان استفاده کنند. Manuscript profile