تعیین دوره بحرانی تداخل علفهای هرز برنج (Oryza sativa L.) در مازندران
الموضوعات : اکوفیزیولوژی گیاهان زراعی
رحمت‎‎اله صالحی زرخونی
1
(دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، گروه زراعت، کرج، ایران)
سعید وزان
2
(دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، گروه زراعت، کرج، ایران)
همت‎‎اله پیردشتی
3
(دانشیار گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیستفناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران)
علی کاشانی
4
(دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، گروه زراعت، کرج، ایران)
فرید گلزردی
5
(موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.)
الکلمات المفتاحية: رقابت علفهای هرز, دانه, گامپرتز, لجستیک,
ملخص المقالة :
به منظور تعیین دوره ی بحرانی تداخل علف های هرز با برنج، آزمایشی در سال 1393 در شهرستان های آمل و محمودآباد استان مازندران به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با 12 تیمار و در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل شش دوره تداخل علف های هرز در فاصله زمانی 10،20،30،40 و50 روز پس از نشاءکاری برنج و سپس کنترل علف های هرز در ادامه فصل رشد، به علاوه یک تیمار تداخل تمام فصل، سری دوم شامل شش تیمار کنترل علف های هرز در فاصله زمانی 10،20،30،40 و50 روز پس از نشاءکاری برنج و سپس تداخل علف های هرز در ادامه فصل رشد، به علاوه یک تیمار کنترل تمام فصل بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس تفاوت بسیار معنی داری را برای عملکرد دانه برنج درتیمارهای کنترل و تداخل در بین مکان ها و تیمارهای مختلف نشان داد. تداخل و کنترل علف های هرز در دو منطقه اثر بسیار معنی داری بر عملکرد دانه، تعداد دانه در خوشه و وزن هزار دانه به استثنای تعداد خوشه و عملکرد بیولوژیک داشتند. بالاترین عملکرد دانه از تیمار کنترل تمام فصل با میانگین عملکرد دانه 83/3010 و کمترین میزان آن از تیمار تداخل در تمام فصل با میانگین 2075 کیلوگرم در هکتار به دست آمدند. تیمار تداخل کامل نسبت به شاهد در عملکرد دانه به میزان 08/31 درصد، در تعداد خوشه 33/8 درصد و در تعداد دانه در خوشه 26/10 درصد حاصل شدند. دوره بحرانی کنترل علف های هرز بر مبنای مقادیر پنج و ده درصد افت مجاز عملکرد و از طریق برازش توابع غیرخطی رگرسیونی گامپرتز و لجستیک به داده های مربوطه به عملکرد نسبی، به ترتیب در تیمارهای عاری و آلوده به علف های هرز تعیین شد. نتایج نشان داد دوره بحرانی کنترل علف های هرز در محمود آباد با احتساب ده و پنج درصد افت مجاز عملکرد، به ترتیب در روزهای 22 تا 59 و 27 تا 36 روز بین مراحل ابتدا تا انتهای پنجه زنی بود. نقطه بحرانی در این منطقه 32 روز پس از نشاکاری تعیین گردید. در مزرعه آمل نیز دوره بحرانی با احتساب ده و پنج درصد افت مجاز عملکرد به ترتیب در روزهای 15 تا 54 و 20 تا 37 روز بین مراحل ابتدا تا انتهای پنجه زنی بودند. نقطه بحرانی در این منطقه 25 روز پس از نشاکاری بود. بنابراین، دوره بحرانی کنترل علف های هرز در آمل نسبت به محمودآباد زودتر شروع شده و دامنه آن نیز طولانی تر بود.
_||_