اولویت بندی عوامل تعیین کننده فساد مالی شرکتها در ایران با استفاده از تکنیک آراس
الموضوعات :
1 - عضو هیات علمی و دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه ، ایران
الکلمات المفتاحية: فساد مالی, شرکتهای بورس تهران, نظریه دادهبنیاد , روش آمیخته تکنیک آراس ,
ملخص المقالة :
زمینه و هدف: فساد مالی به عنوان یکی از موانع اصلی توسعه اقتصادی و فرسایشدهنده اعتماد عمومی، شرکتهای ایرانی را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. علیرغم تلاشهای متعدد، نبود یک الگوی جامع و اولویتبندی شده برای شناسایی و مقابله با عوامل ریشهای این پدیده، اثربخشی اقدامات را کاهش داده است. هدف اصلی این پژوهش، تدوین و اولویتبندی عوامل تعیینکننده فساد مالی در شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران و ارائه راهکارهای متناسب برای کاهش آن است. روششناسی: این پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) و طرح اکتشافی متوالی انجام شده است. در بخش کیفی، با استفاده از نظریه دادهبنیاد و از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه مالی و حسابداری که به روش گلولهبرفی انتخاب شدند، دادهها تا رسیدن به اشباع نظری جمعآوری و با نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند. در بخش کمی، دادهها از طریق پرسشنامهای که بر اساس مدل کیفی تدوین شده بود، در میان ۳۲۹ نفر از حسابرسان رسمی ایران با روش نمونهگیری تصادفی گردآوری شد. برای اولویتبندی عوامل از تکنیک تصمیمگیری چندمعیاره آراس استفاده گردید نتیجهگیری: فساد مالی در شرکتهای ایرانی پدیدهای چندوجهی است که از تعامل پیچیده عوامل در سطوح مختلف نشأت میگیرد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که برای مبارزه مؤثر با این پدیده، تمرکز صرف بر مجازات افراد کافی نیست و باید رویکردی جامع اتخاذ کرد که در اولویت اول، بر تدوین و اجرای «راهبردهای» پیشگیرانه و تقویتی و در اولویت دوم، بر اصلاح «شرایط علی» بهویژه در ابعاد نهادی و سازمانی متمرکز باشد.
