طراحی مدل حکمرانی سلامت با رویکرد مشارکت عمومی: با توجه به برنامه هفتم توسعه کشور
الموضوعات : Public Policy In Administration
اعظم صفائی
1
,
محمد رضا جابرانصاری
2
,
محمد طاهری روزبهانی
3
,
حسن گیوریان
4
,
محمد غلامیان
5
1 - گروه مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - عضو هیات علمی گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد
3 - گروه مدیریت، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.
4 - گروه مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
5 - عضو هیات علمی گروه ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب
الکلمات المفتاحية: حکمرانی سلامت, مشارکت عمومی, سیاستگذاری سلامت, مدلسازی معادلات ساختاری, برنامه هفتم توسعه,
ملخص المقالة :
حکمرانی سلامت در دهههای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای نظامهای سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. چالشهای پیچیده سلامت، از جمله افزایش هزینههای درمان، نابرابریهای دسترسی، بحرانهای بهداشت عمومی و کاهش اعتماد عمومی، ضرورت طراحی الگوهای نوین حکمرانی را بیش از پیش نمایان ساخته است. یکی از رویکردهای نوظهور در این حوزه، تأکید بر مشارکت عمومی بهعنوان عامل کلیدی ارتقای اثربخشی سیاستهای سلامت است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل حکمرانی سلامت مبتنی بر رویکرد مشارکت عمومی انجام شده است. روش تحقیق بهصورت ترکیبی (کیفی–کمی) طراحی گردید؛ در بخش کیفی از تحلیل محتوای اسنادی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان حوزه سلامت استفاده شد و در بخش کمی، دادههای حاصل با بهرهگیری از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مشارکت عمومی در ابعاد اطلاعرسانی، مشاوره، همکاری و توانمندسازی، نقشی بنیادین در کارآمدی نظام حکمرانی سلامت ایفا میکند. همچنین مدل پیشنهادی میتواند بهعنوان چارچوبی راهبردی برای ارتقای شفافیت، پاسخگویی و عدالت در نظام سلامت کشور مورد استفاده قرار گیرد. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که استقرار الگوی حکمرانی سلامت مشارکتی، علاوه بر افزایش کارایی و اثربخشی خدمات، زمینهساز ارتقای سرمایه اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی نیز خواهد بود.
Aboulhallaj M, et al. (2024). Challenges and executive requirements of advanced health system stewardship in Iran. BMC Health Services Research.
Baumann LA, Reinhold AK, Brütt AL. (2022). Public and patient involvement in health policy decision-making on the health system level – A scoping review. Health Policy. 126(10):1023-1038. DOI:10.1016/j.healthpol.2022.07.007. IDEAS/RePEc
Ben Mesmia, H., et al. (2023). Participatory health governance in Tunisia: A qualitative study. Int. J. Equity Health, 22(1), 93.
Bonab MR, et al. (2024). Sustainable political commitment is necessary for institutionalizing public voice in health policy in Iran. Health Promot Perspect
Gupta, S., et al. (2023). An inventory of participatory governance measures in health. Int. J. Equity Health, 22(172). DOI: 10.1186/s12939-023-01918-2
Khosravi MF, Mosadeghrad AM, Arab M. (2023). Health System Governance Evaluation: A Scoping Review. Iran J Public Health. 52(2):265-277. DOI:10.18502/ijph.v52i2.11880.
Mesa-Vieira C, Franco OH, et al. (2023). Urban governance, multisectoral action, and civic engagement for population health, wellbeing and equity: a systematic review. Int J Public Health.
Mosadeghrad AM, Tajvar M, Ehteshami F.(2022). Donors' Participation in Iran's Health System: Challenges and Solutions. Int J Health Policy Manag. 11(11):2514-2524. DOI:10.34172/ijhpm.2021.177. IJHPM
Oetzel, J., et al. (2022). Community-engaged research mechanisms for health equity. Int. J. Equity Health, 21(47). DOI: 10.1186/s12939-022-01663-y
Rajan, D., et al. (2019). Institutionalising participatory health governance: Lessons from Thailand. WHO Bulletin, 97(9), 624–634.
Song, L., et al. (2021). Public participation and governance performance in rural China: Trust and risk perception. Social Sciences, 10(7), 243. DOI: 10.3390/socsci10070243
WHO. (2023). A systematic review of barriers, facilitators and indicators for multisectoral action and civic engagement in urban health governance. World Health Organization
World Health Organization. (2021). Voice, agency, empowerment: Handbook on social participation for universal health coverage. World Health Organization
