ارزیابی تاثیر مؤلفه¬های معماری بیوفیلیک در سامان¬دهی اقامتگاه¬های بوم گردی با رهیافت توسعه اکوتوریسم پایدار در حاشيه کلانشهر تهران

الموضوعات : Architecture

سیده لبابه قلعه بندی ¹ , شوکا خوشبخت بهرمانی ² , حسین سلطان زاده ³

1 - گروه معماری ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران .
2 - گروه معماری ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران .
3 - گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

تاريخ الإرسال : 17 الثلاثاء , ربيع الأول, 1447 تاريخ التأكيد : 30 الإثنين , ربيع الأول, 1447 تاريخ الإصدار : 29 الأحد , ربيع الأول, 1447

الکلمات المفتاحية: معماری بیوفیلیک, اقامتگاه بوم¬گردی, اکوتوریسم پایدار, شهر دماوند, حاشیه کلانشهرها,

ملخص المقالة :

اکوتوریسم بخش در حال رشد صنعت گردشگری است که محیطی عاری از گناه را برای ارضای میل به سفر و ماجراجویی ارائه می­دهد. متاسفانه به رغم پتانسیل­ها و فرصت­های بسیار گردشگری طبیعت در حاشیه شهرها و کلانشهرهای کشور، امکانات اقامتگاهی قابل قبولی که بتواند اقتضائات زیست موقت گردشگران بوم­گرد را به گونه­ی شایسته­ای فراهم آورد، کمتر به چشم می­خورد و این مسئله، خود به عنوان عاملی جدی در کاهش استقبال گردشگران مطرح است. سامان­دهی ساختار کالبدی اقامتگاه­های بوم­گردی بر مبنای مولفه­های معماری بیوفیلیک به منظور توسعه اکوتوریسم در مناطق روستایی دماوند، هدف اصلی مطالعه پیش­رو می­باشد. در راستای دست­یابی به هدف تعیین شده، از رویکرد روش­شناختی آمیخته مبتنی بر دو شیوه کیفی (گرندد تئوری) و کمی (آماری) بهره گرفته شد. داده­های موردنیاز با اتکا بر راهبردهای کتابخانه­ای و میدانی و با استفاده از ابزارهای پیمایشی پرسشنامه و مصاحبه حاصل شده­اند. جامعه پاسخ­دهنده به سوالات پرسشنامه را گردشگران بوم­گرد با حجمی معادل 384 نفر و گروه شرکت­کننده در مصاحبه را متخصصان و کارشناسان با تعدادی برابر با 19 نفر تشکیل می­دهند. نتایج آماره تی در نرم­افزار spss، حکایت از وضعیت مطلوب شاخص­های «تنوع زیستی، تغییرپذیری حواس» در اقامتگاه آرتین، شاخص­های «تغییرپذیری حواس، احساس سرزندگی» در اقامتگاه روژان، و شاخص­های «چشم­انداز، تغییرپذیری حواس، احساس سرزندگی، جاذبه» در اقامتگاه خورشید دارد و باقی شاخص­ها با مقادیر معناداری بیشتر از 05/0 و t منفی نامطلوب ارزیابی شده­اند. 

المصادر:

منابع 1. بیرانوند، اسماعیل (1387)، "تحلیل فضایی جاذبه¬های اکوتوریسم شهرستان خرم¬آباد"، پایان¬نامه کارشناسی ارشد جغرافیا گرایش برنامه¬ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان
2. بیطرف، احسان (1397)، "تدوین اصول و معیارهای معماری اکولوژیک و بیوفیلیک در راستای ارتقا کیفیت مجتمع های مسکونی ایران"، رساله دکتری، استاد راهنما: فرح حبیب، استاد مشاور: حسین ذبیحی، دانشکده عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
3. پورصادقی، سوده، فیضی، محسن، عظمتی، حمیدرضا (1395)، "رده¬بندی شاخص¬های استاندارد جهانی LEED در طراحی فضای ویژه درمان بر پایه ویژگی¬های زیست¬بوم منطقه¬ای؛ بررسی موردی: کلانشهر مشهد"، نامه معماری و شهرسازی، سال نهم، شماره 17، 79-98
4. جهانیان، منوچهر، مهدی¬زاده اردکانی، مریم. (1400)، "عوامل مؤثر بر افزایش رضایت گردشگران از اقامتگاه‌‏های بوم‌‏گردی مورد مطالعه: اقامتگاه‏‌های بوم‌‏گردی شهرستان دماوند"، گردشگری و اوقات فراغت، دوره 6، شماره 11، 155-172
5. حشمتی، مسیب، نعمتی، عادل، قیطوری، محمد، احمدی، محمد، محبی، علی (1402)، "ارزیابی عوامل تهدیدکننده اکوتوریسم و زیرساخت¬های موردنیاز آن به‏ منظور پایداری منابع طبیعی در استان کرمانشاه"، مدیریت جامع حوزه¬های آبخیز، سال سوم، شماره 1، 1-15
6. خداوردی¬جعفری، ناصر، یوسفی، عاطفه (1396)، "معماری بیوفیلیک و توسعه پایدار"، انتشارات سیمای دانش، چاپ اول، تهران، ایران
7. خلج، محمدعلی، امیری، مینا (1387)، "افزایش جذب توریست (اکوتوریسم) از طریق توسعه و بهبود فضاهای سبز (شهرها، تفرجگاه¬ها، پارک¬های شهری و ملی، جنگل¬ها و ...)"، سومین همایش ملی فضای سبز و منظر شهری، ویژه¬نامه شماره 27، ضمیمه ماهنامه 88 شهرداری¬ها، 35-42
8. رستم¬پیشه، مریم، نصیرسلامی، سیدمحمدرضا، تیزقلم زنوزی، سعید (1398)، "ارزیابی و تحلیل تطبیقی ساختار کالبدی اقامتگاه¬های بوم¬گردی (مورد مطالعه: اقامتگاه¬های بوم¬گردی تلارخانه بردبار و دیلمای گشت؛ استان گیلان)"، برنامه¬ریزی توسعه کالبدی، سال چهارم، شماره 2 (سری جدید)، پیاپی 14، 111-132
9. سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، ۱۳۹۵
10. عنابستانی، علی¬اکبر، گیاهی، حسن، جوانشیری، مهدی (1397)، "بررسی و تحلیل آثار ایجاد اقامتگاه¬های بوم¬گردی بر توسعه سکونتگاه¬های روستایی (نمونه: روستای رادکان شهرستان چناران)"، برنامه¬ریزی فضایی (جغرافیا)، سال هشتم، شماره دوم (پیاپی 29)، 1-24
11. کلانتری، زهرا، دلفندی، همتا (1397)، "معماری بیوفیلیک و نمود آن در شهر و بنا"، انتشارات ویهان، چاپ اول، تهران، ایران
12. گودرزی، نیما، خجسته، مهتاب (1396)، "توسعه اکوتوریسم در حاشیه کلانشهرها"، انتشارات مینوفر، چاپ اول، تهران، ایران
13. میرزاده¬کوهشاهی، مهدی، دهقانی، امین (1395)، "بررسی نقش پتانسیل¬های بوم-گردی بندرعباس در جذب گردشگران"، پژوهش¬نامه فرهنگی هرمزگان، دوره 6