تحلیل راهبردساز در خط مشی های جمعیتی ایران (تأملی روششناسانه در اکوسیستم جمیعت) تجویزات جمعیتی یا بازگشت به دینامیسم سبز نامتعامد؟
محورهای موضوعی : مدیریت
1 - گروه مدیریت دولتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
کلید واژه: خطمشیهای جمعیتی, بعد ایجادی, بعد ایجابی,
چکیده مقاله :
|
به استناد منابع آماری، رشد پایینتر از نرخ جانشینی سالهای اخیر جمعیتِ ایران (1.2 و یا 0.7 درصدی)؛ مجامع مشورتی، مدیران، دانشگاهها و نهادهای متعدد مدنی را بر آن داشته که طرحهای متنوع افزایش نرخ مزبور ارائه را دهند. در این مسیر، مقالات، همایشها و مصوبات قانونی و دولتی پرشماری را شاهد بودهایم که همگی حاکی از تلاشهای مداوم نخبگان و دولتمردان در بنا نمودن کانالی صعودی برای منحنی رشد جمعیت کشور است. لکن با توجه به بررسی تحرکات پیش گفته جای خالی یک روششناسی منطقی، علمی و ناشی از تحلیل ابعاد، الگوها و مضامین مشاهدهای و کتابخانهای که نحله ذاتی تغذیه برای سیاستگذاریهای جمعیتی باشد، احساس و درک میگردد. لذا پژوهش حاضر که از نظر هدف و ماهیت کیفی و کاربردی محسوب میشود منبعث از مدیریتگرایی در اتحاد نظریات پراکنده از روش تحلیل محتوای کیفی پنهان، قیاسی و جهتدار در مطالعه یک نمونه هدفمند، نظری و در دسترس بهرهمند است. در بیانی نقادانه چه بسا الگوهای نظری و مضامین منطقی، راهبردنویسیهای ملی و سازمانی حاضر را پشتیبانی نمیکند. این مطالعه نقد و بررسی سیاستهای جمعیتی ایران از یک لنز سیستمی بوده که نتایج آن در قالب یک الگو ارائه شده است. این نتایج، خروجیِ بررسی میانرشتهای و همزمانِ بعد طبیعتگرا و ایجادی جمعیت (شناختی)، بعد توصیفی (تجویزی) کیفیسازی جمعیت، بعد توصیفیِ فناوریِ سبز تأمین نیازهای جمعیت، بعد توصیفی فرهنگ و بعد شناختی تعادل در مرگ و موالید میباشد که طرحی نظاممند از ابعاد راهنما برای سیاستگذاری در حوزه جمعیت است. |
|
According to statistical sources, Iran’s recent population growth rate below the replacement level (1.2% or 0.7%) has prompted advisory councils, policymakers, universities, and numerous civil institutions to propose diverse plans to increase this rate. In this context, we have witnessed a proliferation of articles, conferences, and governmental and legislative approvals, all indicative of sustained efforts by elites and policymakers to construct an upward trajectory for the country’s population growth curve. However, upon examining these initiatives, the absence of a logical, scientific methodology rooted in the analysis of dimensions, patterns, and themes derived from observational and desk research, and inherently capable of informing population policies is palpable. Consequently, the present study, which is qualitative and applied in both purpose and nature, draws on management-oriented approaches to unify scattered theories. It employs latent, deductive, and directional qualitative content analysis to examine a targeted, theoretical, and accessible sample. From a critical perspective, it appears that current national and organizational strategies lack support from coherent theoretical frameworks and logical themes. This study critiques Iran’s population policies through a systemic lens, presenting its findings in the form of a model. The results emerge from an interdisciplinary analysis that simultaneously addresses; The natural/creational (cognitive) dimension of population, The qualitative (prescriptive) descriptive dimension of population, The descriptive dimension of green technology for meeting population needs, The descriptive dimension of culture, and The cognitive dimension of equilibrium in birth and mortality rates. Collectively, these dimensions form a systematic framework of guiding principles for population policy-making. |
اسفندیاری، فریبا و موسی پور، توحید و دانشور، حسین، 1395، بررسی رابطه بین عوامل، عناصر اقلیمی و تراکم جمعیت با استفاده از مدل AHP و GIS مطالعه موردی: آذربایجان شرقی، دومین کنگره بین المللی علوم زمین و توسعه شهری، تبریز، 526074https://civilica.com/doc/
بوریل، گیسبورن، مورگان، گرت، 1393، نظریههای کلان جامعه شناختی و تجزیه و تحلیل سازمان، ترجمه محمدتقی نوروزی، چاپ ششم، تهران: انتشارات سمت.
تارنمای بانک جهانی.
تارنمای مرکز آمار ایران https://www.amar.org.ir/.
حافظنیا، محمدرضا، 1389، مقدمهای بر روش تحقیق در علوم انسانی، چاپ هفدهم، ویراست دوم، تهران: انتشارات سمت.
خاکی، غلامرضا، 1386، روش تحقیق با رویکردی به پایاننامهنویسی، چاپ سوم، تهران: انتشارات بازتاب.
دهقا ن زاده، سجاد، احمديان، فاطمه، بررسي مقايسه اي اصل لذت در فلسفه چارواكه و فلسفه اپيكوري، پژوهشهای فلسفی-کلامی، سال هجدهم، شماره یکم، پاییز 1395، صص 167-143.
رابینز، استیفن، پی، 1385، رفتار سازمانی، ترجمه علی پارساییان و سیدمحمد اعرابی، جلد اول، چاپ یازدهم، تهران: نشر دفتر پژوهشهای فرهنگی.
رامین، فرح، تكاملگرايي الحادي در بوتة نقد، الهيات تطبيقي، سال اول، شماره اول، بهار 1389، صص 58-37.
رضاییان، علی، 1383، مدیریت رفتار سازمانی، چاپ پنچم، تهران: انتشارات سمت.
رفیع پور، فرامرز، 1394، توسعه و تضاد، چ دهم، تهران: نشر انتشارات.
رئوفی، دیبا، ایدنی، فریبا، هاشمیان، میترا، احمدیان، محمد، نرخ باروری کلی و سیاستهای فعلی وزارت بهداشت، سال بیست و پنجم، شماره 90، تابستان و پاییز 1393، صص 69-66.
زاهدی، شمسالسادات، 1391، تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
سند ملی سالمندان کشور، 1399، دبیرخانه شورای ملی سالمندان، قابل دسترسی در: http://snce.ir/?page_id=23369
صمیمی، جعفر، 1391، اقتصاد بخش عمومی، جلد اول، چ دوازدهم، تهران: انتشارات سمت.
کاشیان، عبدالمحمد، کریمی زارع، صائمه، شادي و اقتصاد: یک تحلیل انتقادي، فصلنامه راهبرد توسعه، سال شانزدهم، شماره 4، زمستان 1399، صص 98 -132 .
فرج زاده، منوچهر، دارند محمد، فقیه زاده، سقراط، ارتباط پارامترهای اقلیمی با مرگ و میر جمعیت شهر تهران، برنامه ریزی و آمایش فضا (مدرس علوم انسانی)، دوره 14، شماره 2، سال 1389، صص 302-289.
لشکری، محمد، 1388، توسعه اقتصادی و برنامهریزی، [کتاب الکترونیکی]، تهران: انتشارات داشگاه پیام نور.
وثوقی، منصور، 1381، مبانی جامعهشناسی 1، چ شانزدهم، تهران: انشارات دانشگاه پیام نور.
Boudoulas, K. D., , Triposkiadis, F., Stefanadis, C., Boudoulas, H., The endlessness evolution of medicine, continuous increase in life expectancy and constant role of the physician, journal of Hellenic Journal of Cardiology, Vol. 58 (5), September–October 2017, 322-330.
Campante F. R. Yanagizawa-Drott D. H., Does religion affect economic growth and happiness? Eidence from Ramadan,
Cambridge, national bureau of economic rsearch, December 2013 Darwin, C., Fitness, substantive revision, Sep 18, 2015, Available at: https://plato.stanford.edu/entries/fitness/#ProIntFit Lichtenberg, F. R., The impact of biomedical innovation on longevity and health, Journal of Health Economics, Vol. 5 (1), 2017,
45-57