بررسی تاثیر مسئولیت پذیری اجتماعی بر سرعت تعدیل قیمت سهام با در نظرگرفتن نقش تعدیلگری مالکیت خانوادگی

محورهای موضوعی : حسابداری مالی و حسابرسی

کاظم شمس الدینی ^{1 *} , پروین خواجوی ²

1 - گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران
2 - گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد ، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران

تاریخ دریافت : 1401/08/23 تاریخ پذیرش : 1402/01/02 تاریخ انتشار : 1404/09/19

کلید واژه: افشای مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها, سرعت تعدیل قیمت سهام, واکنش سرمایه‌گذاران, مالکیت خانوادگی,

چکیده مقاله :

امروزه همسو با توسعه شرکت‌ها، افزایش آگاهی سرمایه‌گذاران باعث شده که برای تصمیمات اقتصادی خود، خواهان اطلاعاتی فراتر از اطلاعات مالی از جمله اطلاعات مربوط به مسئولیت اجتماعی شرکت باشند، تا بتوانند با اطمینان بیشتری نسبت به تصمیمات بموقع مالی اقدام کنند. لذا هدف این پژوهش بررسی تاثیر مسئولیت پذیری اجتماعی بر سرعت تعدیل قیمت سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. روش انجام این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع تحقیق و نحوه استنباط در خصوص فرضیه‌های پژوهش، درگروه تحقیقات توصیفی- همبستگی قرار می‌گیرد و جهت آزمون فرضیه ها از رگرسیون چندگانه استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق، کلیه‌ی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1391 لغایت 1400 می‌باشد. نمونه آماری تحقیق 105 شرکت می‌باشد که با روش حذف سیستماتیک انتخاب شده‌اند. داده‌های مورد نیاز این تحقیق با نرم افزار Excel محاسبه و با نرم افزار Eviews از طریق رگرسیون چندگانه و آزمون‌های چاو (F لیمر) و آزمون هاسمن مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج فرضیه اول پژوهش نشان می‌دهد بین مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و سرعت تعدیل قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. و همچنین نتایج فرضیه دوم پژوهش نیز حاکی از این بود که مالکیت خانوادگی بر رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی با سرعت تعدیل قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تاثیر مثبت و معنی داری دارد.

چکیده انگلیسی:

Today, in line with the development of companies, the increase in investors' awareness has made them want information beyond financial information, including information related to the company's social responsibility, for their economic decisions, so that they can make timely financial decisions with more confidence. Therefore, the purpose of this research is to investigate the effect of corporate social responsibility disclosure on the speed of stock price adjustments in companies listed on the Tehran Stock Exchange. The method of conducting this research is practical in terms of its purpose, and in terms of the type of research and the way of inference regarding the research hypotheses, it is included in the descriptive-correlation research group, and multiple regression will be used to test the hypotheses. In this research, disclosure of corporate social responsibility was considered as an independent variable and the speed of stock price adjustment as a dependent variable. The statistical population of this research is all the companies listed on the Tehran Stock Exchange during the years 2013 to 2020. The statistical sample of the research is 105 companies that were selected by the systematic elimination method. The data required for this research were calculated with Excel software and analyzed with Eviews software through multiple regression, Chow (Limmer F) and Hausman tests. The results of this research show that there is a positive and significant relationship between corporate social responsibility and the speed of stock price adjustments of companies listed on the Tehran Stock Exchange.

منابع و مأخذ:




فهرست منابع
افلاطونی، عباس (1392). بررسی دستکاري فعالیت‌هاي واقعی بنگاه‌هاي اقتصادي و تاثیر آن بر بهنگامی شناسایی زیان‌ها. بررسی‌هاي حسابداري، دوره اول، شماره 1، صص 20-40.
افلاطونی، عباس (1395). بررسي‌ تأثيرکيفيت‌گزارشگري ‌مالي ‌و متقارن‌ نبودن‌ اطلاعات ‌بر واکنش ‌تأخيري‌ قيمت‌ سهام. مجله‌ی پیشرفتهای حسابداری دانشگاه شیراز، دوره‌ی هشتم، شماره‌ی اول، بهار و تابستان 1395، صص 24-1. انسانی، تهران.
بادآورنهندی، یونس، پاک مرام، عسگر، و قادری، قدرت (1397). تأثیر کیفیت گزارشگری مالی بر تعامل بین هزینه های نمایندگی و سرعت تعدیل قیمت سهام. پیشرفت های حسابداری (علوم اجتماعی و انسانی شیراز)، 10(2 )، پیاپی 75/3، صص62-3.
بادآورنهندی، یونس؛ قادری، قدرت؛ پاک مرام، عسگر(1397). تأثیر کیفیت گزارشگری مالی بر تعامل بین هزینه‌های نمایندگی‌ و سرعت تعدیل قیمت سهام. مجله پیشرفت‌های دانشگاه شیراز، دوره‌ی دهم، شماره 2، پاییز و زمستان 1397، صص 60-31.
بادآورنهندی، یونس؛ خجسته، هیوا؛ شریف زاده، غفور(1397). نقش تعدیلگری ارزشگذاری نادرست سهام بر رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی و ساختار سرمایه. مجله پژوهش‌هاي‌حسابداري‌ مالي‌ و‌ حسابرسي، سال‌دهم‌، ‌شماره53‌ ، بهار1397، صص83 -53.
پورابراهیمی، محمدرضا؛ محمدی، احمد؛ طباطبائیان، پریسا ( 1394). بررسی واکنش نامتقارن سرعت تعدیل قیمت سهام به اطلاعات جدید در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه بورس اوراق بهادار شماره 31 ، پائیز 1394سال هشتم، صص 53- 70.
تاب، جعفر؛ جمالی، کوروش (1399). بررسی رابطه افشای مسئولیت اجتماعی و عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با نقش تعدیلگر استقلال هئیت مدیره. فصلنامه رویکردهای پژوهشی نو در علوم مدیریت شماره16، بهار 1399، صص33- 18.
جواهری طهرانی، متین(1398). افشای مسئولیت پذیری اجتماعی و درماندگی مالی. چهارمین کنفرانس ملی در مدیریت، حسابداری و اقتصاد با تاکید بر بازاریابی منطقه‌ای و جهانی. صص 25-1.
حاجیها، زهره؛ چناری بوکت، حسن( 1395). مسئولیت پذیری اجتماعی شرکتی و چولگی بازده سهام. حسابداری ارزشی و رفتاری. بهار و تابستان( 1395 )- شماره 1 علمی پژوهشی.صص 98-77.
حیدری کرد زنگنه، غلامرضا؛ نوروش، ایرج؛ جعفری، محمدحسن (1396). مسئولیت اجتماعی و عملکرد مالی درشرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجله اقتصادی، شماره‌های 3 و4، خرداد و تیر1396، صص 78-54.
خاکی، غلامرضا.(1386)، روش تحقیق با رویکردی به پایان‌نامه نویسی ( چاپ سوم) تهران: انتشارات بازتاب.
خدامی پور، احمد؛ امیدی، محمد؛ محمدرضاخانی، وحید(1393). بررسی رابطه بین سرعت تعدیلات قیمت و تغییرات کیفیت سود در شرکتهای پذیرفته شده بورس اوراق بهادرتهران. مجله پیشرفت های حسابداری شماره 2(علمی-پژوهشی/(ISC، پاییز و زمستان1393، دوره ششم - صص27- 5.
رحماني، علي؛ يوسفي، فرزانه و ربا ميلي، مژگان (1391) .کيفيت اطلاعات حسابداری، تاخير در تعديل قيمت سهام و قابليت پيش‌بيني بازده‌های آتي. فصلنامه بورس اوراق بهادار شماره 20، زمستان1391، سال پنجم. صص 158-137.
رضائی پیته نوئی، یاسر، غلامرضاپور، محمد، کاظمی، سید پوریا، & امیرنیا، نرجس. (1400). بررسی نقش تعدیلی مالکیت خانوادگی بر رابطه بین مسئولیت‌پذیری اجتماعی و اجتناب مالیاتی: آزمون نظریه ثروت اجتماعی- عاطفی و نمایندگی. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 13(11)، صص 66-45.
زمانی، علی اصغر؛ انواری رستمی، علی اصغر؛ بادآورنهندی، یونس؛ سعیدی، علی (1396). شواهدی از بورس اوراق بهادارتهران. برگرفته از رساله دکتری مدیریت مالی.گروه حسابداری ومالی دانشگاه آزاد واحد اسلامی واحد امارت.صص 44-25.
عباسی، ابراهیم؛ بذرافشان، محسن(1396). بررسی رابطة کیفیت سود، افشای داوطلبانه و رفتار نامتقارن اطلاعاتی با هزینه حقوق صاحبان سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش‎‌های تجربی حسابداری. پائیز(1396)- شماره 7. صص 60-39.
عبدی، حدیث؛ ایوانی، فرزاد؛ علیمرادی، مهری(1398). "افشای پایدار از مطالعات نوین کاربردی در مدیریت، اقتصاد و حسابداری"سال دوم، شماره 4(پیاپی8)، زمستان1398. صص 36-20.
کردستانی، غلامرضا؛ قادرزاده، سید کریم؛ حقیقت، حمید(1397). تاثیر افشای مسئولیت اجتماعی بر معیارهای حسابداری، اقتصادی و بازار ارزیابی عملکرد شرکت‌ها. مجله پیشرفت‌های حسابداری دانشگاه شیراز. بهار و تابستان1397، دوره‌ي دهم، شماره‌ي 1، پیاپی،3/74 صص 210-18.
محمدزاده سالطه، حیدر؛ ابیضی، عیسی؛ محبعلیپور، مهدی(1399). تأثیر سرمایه اجتماعی بر هزینه سرمایه با تأکید بر عدم تقارن اطلاعاتی. پژوهش‌هاي‌ حسابداري‌ مالي‌ و ‌حسابرسي. سال ‌دوازدهم، ‌شماره 64‌ ، تابستان1399، صص 302‌ - 329 ‌.
مشایخ، شهناز؛ پارسایی، منا؛ کرانی، اکرم(1400). رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها با کیفیت اطلاعات حسابداری و گزارش حسابرس. پژوهش‌هاي ‌حسابداري ‌مالي‌ و ‌حسابرسي. سال‌سیزدهم، ‌شماره51،‌ پائیز1400‌، صص41‌ -64‌.
نمازی، محمد و جلال اکبری قورقچی. (1391). بررسی عملکرد شرکت‌‌های خانوادگی و غیر خانوادگی پذیرفته‌‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامۀ حسابداری مالی، سال چهارم، شمارۀ 13، صص 43-16.
Aerts, W., Cormier, D., Magnan, M., 2007. The association between web based corporate performance disclosure and financial analyst behavior under different governance regimes. Corporate Governance: An International Review 15 (6), 1301–1329.
Aribi, A., & Gao, S (2010). Corporate social responsibility disclosure. Journal of Financial Reporting and Accounting, 8(2), 72-91.
Bagnoli, M., Kross, W., Watts, S.G., 2002. The information in management’s expected earnings report date: a day late, a penny short. J. Account. Res. 40 (5), 1275–1296.
Barney, J.: 1991, ‘Firm Resource and Sustained Competitive Advantage’, Journal of Management 17, 99–120.
Belkaoui, A., 1980. The impact of socio-economic accounting statements on the investment decision: An empirical study.Accounting, Organizations and Society 5 (3), 263–283.
Berrone, P., Cruz, C., Gómez‐Mejía, L. R., and M. Larraza‐Kintana. (2019). Socioemotional Wealth and Corporate Responses to Institutional Pressures: Do Family‐Controlled Firms Pollute less? Administrative Science Quarterly, Vol. 55, No. 1, Pp. 82–113.
Bhaduri, S.N. & Selarka, E. (2016). Corporate governance and corporate social responsibility of Indian companies part of the series CSR,sustainability. Ethics & Governance, 11-32.
Bleck, A. & Liu, X. (2007). Market transparency and the accounting regime. Journal of Accounting Research, 45 (2), 229-256.
Carroll, A. B. and A. K. Buchholtz: 2002, Business and Society with Infotrac: Ethics and Stakeholder Management, 5th ed. (South-Western, Cincinnati).
carroll, Archie, B. ,(1999) , Corporate social responsibility, evolution of a definitional construct , Business and sociey, and sociey, ABI/IN FORM GLOBAL PP 268.
Chen, H., Zeng, S., Lin, H., and H. Ma. (2017). Munificence, Dynamism, and Complexity: How Industry Context Drives Corporate Sustainability. Business Strategy and the Environment, Vol. 26, No. 2, Pp. 125–141.
Choi, J.; Wang, H. Stakeholder Relations and the Persistence of Corporate Financial Performance. Strateg. Manag. J. 2009, 30, 895–907.
Daub, C. H. (2007). Assessing the quality of sustainability reporting: An alternative methodological approach. Journal of Cleaner Production, 15 (1), 75-85.
Davis K. and Blomstrom R. L. (1975), “Business and society: Environment and responsibility”, New York: McGraw-Hill.
Deephouse, D.L., Carter, S.M., 2005. An examination of differences between organizational legitimacy and organizational reputation. J. Manag. Stud. 42 (2), 329–360.
Ferrell, O. C., Fraedrich, J., & Ferrell, L. (2017). Business Ethics: Ethical Decision Making and Cases. Boston: Cengage Learning.
Francis, B.; Hasan, I.; Li, L. Abnormal Real Operations, Real Earnings Management, and Subsequent Crashes in Stock Prices. Rev. Quant. Financ. Account. 2016, 46, 217–260.
Friedman, M., (1970). The social responsibility of business is to increase its profits. New York Times, September13, pp: 122± 126.
Frooman, J.: 1997, ‘Socially Irresponsible and Illegal Behavior and Shareholder’, Business and Society 36(3),221–250.
Geva. A,. (2008) , “Three Models of Corporate Social Responsibility: Interrelationships between Theory, Research, and Practice”. Business and Society Review. Vol. 113, pp. 1-41.
Gómez‐Mejía, L. R., Haynes, K. T., Nunez‐Nickel, M., Jacobson, K. J. L., and J. Moyano‐Fuentes. (2007). Socieomotional Wealth and Business Risks in Family‐Controlled Firms: Evidence from Spanish Olive Oil Mills. Administrative Science Quarterly, Vol. 52, No. 1, Pp. 106–137.
Gray, R., Owen D. and Adams, C. (1996), Accounting and Accountability, Prentice Hall Europe, Great Britain.
Healy, P., and Palepu, K. (2001). Information Asymmetry, Corporate Disclosure, and the Capital Markets: A Review of The Empirical Disclosure Literature. Journal of Accounting & Economics, 3: 405-440.
Hou, K. & Moskowitz, T. (2005). Market friction, price delay and the crosssection of expected returns. Review of Financial Studi18(3), 981-1020.
Hutton, A.P.; Marcus, A.J.; Tehranian, H. Opaque Financial Reports, R2, and Crash Risk. J. Financ. Econ.2009, 94, 67–86.
Jensen, M., & Meckling, W. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior,agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3: 305-
Johnson RA, Greening DW (1999) The effects of corporate governance and institutional ownership types on corporate social performance. Acad Manag J 42(5):564–576.
Kim, J.; Zhang, L. Accounting Conservatism and Stock Price Crash Risk: Firm-Level Evidence. Contemp. Account. Res. 2016, 33, 412–441.
Kim, J.B.; Li, Y.; Zhang, L. Corporate Tax Avoidance and Stock Price Crash Risk: Firm-Level Analysis. J. Financ. Econ. 2011, 100, 639–662.
Kim, Y., Park, M.S., Wier, B., 2012. Is earnings quality associated with corporate social responsibility? Account. Rev. 87 (3), 761–796.
López‐González, E., Martínez‐Ferrero, J., and E. García‐Meca. (2019). Does Corporate Social Responsibility Affect Tax Avoidance: Evidence from Family Firms. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, Vol. 26, No. 2, Pp. 819-831.
Marques, P., Presas, P., and A. Simon. (2014). The Heterogeneity of Family Firms in CSR Engagement: The Role of Values. SAGE Journal, Vol. 27, No. 3, Pp. 206–227..
Matten, D., A. Crane and W. Chapple: 2003, ‘Behind de Mask: Revealing the True Face of Corporate Citizenship’, Journal of Business Ethics 45(1–2), 109–120.
Mortal, S. & Deng, X. (2016). The real effects of short selling constraints: Cross-country evidence. Journal of Accounting and Economics. 28(6), 1737-1767 .
Oliinyk, O.O. Corporate social responsibility in the field of occupational safety and health. In Naukovyi Visnyk NatsionalnohoHirnychoho Universytetu; State Higher Educational Institution National Mining University Ukraine: Dnipro, Ukraine, 2017;pp. 128–133.
Petrick, J. and J. Quinn: 2001, ‘The Challenge of Leadership Accountability for Integrity Capacity as a Strategic Asset’, Journal of Business Ethics 34, 331–343.
Pollock, T.G., Rindova, V.P., 2003. Media legitimation effects in the market for initial public offerings. Acad. Manag. J. 46 (5), 631–642.
Samy, Martin; Odemilin؛Godwin; Bampton, Roberta (2010). Corporate social responsibility: a strategy for sustainable business success. An analysis of 20 selected British companies, Journal of Corporate Governance, 10 (2), pp: 203-217.
Samoliuk, N.; Bilan, Y.; Mishchuk, H.; Mishchuk, V. Employer brand: Key values influencing the intention to join a company.Management & Marketing. Chall. Knowl. Soc. 2022, 17, 61–72. [CrossRef].
Su, L. Pan, U, Chen, X. (2017) Corporate social responsibility: Findings from the Chinese hospitality Industry, Journal of Retailing and Consumer Services , 34 PP.240-247.
Zhang, c., (2017) Political Connections and Corporate Environmental Responsibility: Adopting or Escaping? Energy Economy, doi:10.1016/j.eneco.2017.10.036, Forthcoming.
Williams, S. M. (1999). Voluntary Environmental and Social Accounting Disclosure Practicesin the Asia-Pacific Region: An International Empirical Test of Political Economy Theory.The International Journal of Accounting, 34 (2), 209-238.