تصمیمات سیاست تقسیم سود: نقش عدم قطعیت سیاست‌های اقتصادی، جریان نقد آزاد و تمرکز مالکیت

محورهای موضوعی : اقتصاد مالی

مسعود غلام زاده لداری ^{1 *} , غلامرضا بیگلرخانی ² , سارا ملانوروزی ³

1 - گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - گروه حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس
3 - گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

تاریخ دریافت : 1403/09/11 تاریخ پذیرش : 1404/07/20 تاریخ انتشار : 1404/11/06

کلید واژه: تصمیمات سیاست تقسیم سود, عدم قطعیت سیاست‌های اقتصادی, جریان نقد آزاد, تمرکز مالکیت,

چکیده مقاله :

تصمیم‌گیری مدیران و سهامداران در مجامع عمومی سالیانه شرکت‌ها راجع به این موضوع که چند درصد از سود محقق شده بین سهامداران تقسیم شود و چه میزان از آن مجدداً در شرکت سرمایه‌گذاری شود، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها و موضوعات در مدیریت مالی بنگاه‌ها به‌شمار می‌رود. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش عدم قطعیت سیاست‌های اقتصادی، جریان نقد آزاد و تمرکز مالکیت در این فرآیند تصمیم‌گیری می‌باشد تا مشخص نماییم آیا هر یک از سه عامل ذکر شده با سیاست تقسیم سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ارتباط معناداری دارند یا خیر و جزو عوامل اثرگذار بر این تصمیم‌گیری راهبردی به‌حساب می‌آیند یا خیر؟

به منظور دست یافتن به این هدف، تعداد 132 شرکت  طی دوره زمانی 1402- 1398 انتخاب شدند. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نوع توصیفی _ همبستگی می‌باشد. برای آزمون فرضیه های تحقیق از روش رگرسیون چند متغیره و نرم افزارE-views  استفاده شده است.

 نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جریان نقد آزاد و عدم قطعیت سیاست اقتصادی با سیاست تقسیم سود رابطه معنادار و معکوس دارند، اما تمرکز مالکیت با سیاست تقسیم سود رابطه معناداری ندارد.

چکیده انگلیسی:

The heart of the Dividend Policy Decisions for managers and shareholders in annual general meetings is just that: Should the firm pay out money to its shareholders, or should the firm take that money and invest it for its shareholders. Dividend policy issue is an important subject in corporate finance.

The aim of this study is examine the role of economic policy uncertainly, free cash flow and ownership concentration in dividend policy decisions in companies listed on the Tehran Stock Exchange (TSE). To achieve the goal of the research, 132 companies were selected during the period of 2019-2023. The method of this research is applied in terms of purpose and descriptive-correlation. Multivariate regression method and E-views software have been used to test research hypotheses. Results revealed that there is a significant and inverse relationship between the free cash flow and economic policy uncertainly with dividend policy, but there is no significant relationship between ownership concentration and dividend policy.

منابع و مأخذ:

منابع فارسی: 1. اسماعیل‌زاده مقری، ع. محمودی، م. هادیان، ا. برگ بید، ا. (1394)." تاثیر ساختار مالکیت بر رابطه بین جریان وجه نقد آزاد و مدیریت استفاده بهینه از دارایی ها". پژوهشنامه حسابداری مالی وحسابرسی، 7 (28)، 41-23.
2. اعتمادی، ح. اسمعیلی کجانی، م. (1395).مروری جامع بر تئوری‌های سیاست تقسیم سود.نشریه مطالعات حسابداری و حسابرسی، 5 (17)،35-22.
3. بادآورنهندی، ی. زارعی، م. (1389). "ساختار مالکیت و عملکرد شرکت های بورسی". فصلنامه مدیریت کسب و کار، 2(7)، 217-237.
4. حسینی، ج. برادران حسن زاده، ر. محمدی، ا. زینالی، م.(1400). "محتوای ارزشی الگوهای مختلف جریان نقد آزاد در بورس اوراق بهادار تهران با تاکید بر نوع صنعت".مجله مدیریت دارایی و تامین مالی.، (2). 46-21.
5. حیدرپور، ا. پورشهابی، ف. (1390). "تبیین آثار نا اطمینانی اقتصادی بر متغیرهای کلان اقتصادی- مطالعه موردی ایران”. فصلنامه مجلس و راهبرد، 19 (71)148-125.
6. رهنمای رودپشتی، ف. طالب نیا، ق. ولی پور، ه. (1389)." محتوا اطلاعاتی سود و جریان های نقدی".نشریه تحقیقات حسابداری و حسابرسی.2 (8).61-46.
7. شربت زاده، م،ب. بادآور نهندی، ی. عباس زاده، ش. (1402)."تاثیر جریان نقد آزاد در تصمیمی گیری های مربوط به سرمایه گذاری و سود تقسیمی سهان با در نظر گرفتن سرمایه گذاران نهادی فعال و منفعل".دومین کنفرانس بین المللی چالش ها و راهکار های نوین در مهندسی صنایع و مدیریت و حسابداری.
8. غلام‌زاده لداری، م. (1388)."جریان نقدآزاد معیاری برای اندازه گیری عملکرد شرکت ها".روزنامه دنیای اقتصاد،1، 1769-10.
9. کیقبادی، ا. دامن کشیده، م. (2021)."تاثیر تمرکز مالکیت و سیاست تقسیم سود بر عملکرد مالی و ساختار سرمایه بانکها." دانش سرمایه‌گذاری، .10 (40) ،283-303.
10. هاشمی، ع. امیری، ه. تیموری، ز. (1396). "تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر سود آتی حسابداری".پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی، 9(34)،190-163.
منابع انگلیسی: 1. Attig N, El Ghoul S, Guedhami O, Zheng X (2021) Dividends and economic policy uncertainty: international evidence. J Corp Financ 66:101785.
2. Baker, H. K.; Smith, D. M.; 2006; "In search of a residual dividend policy"; Review of Financial Economics, 15:1-18.
3. Beckmann, J., and Czudaj, R. (2017). Exchange rate expectations and economic policy uncertainty. European Journal of Political Economy, 47: 148-162
4. Bhattacharyya, S.; 1979; "Imperfect information, dividend policy, and "the bird in the hand" fallacy"; Bell Journal of Economics, 10:259-70.
5. Brogaard, J., Detzel, A.” The Asset-Pricing Implications of Government Economic Policy Uncertainty” Management Science.Vol. 61, No. 1 (January 2015), pp. 3-18 (16 pages)Published By: INFORMS
6. Chen, X., J. Li, D. Tang, L. Shang, V. Boamah, J. Xu, and Z. Deng. "The Impacts of Economic Policy Uncertainty on Firm Cash Holding in China." PLoS One 18, no. 11 (2023): e0293306.
7. Datta, s. Doan ,T. Iskander-Datta M(2019) ,Policy uncertainly and the maturity structure of corporate debt. J finance stab 44:100694.
8. Duong, H.N., Nguyen, J.H., Nguyen, M., Rhee, S.G., (2020). Navigating through economic policy uncertainty: the role of corporate cash holdings. J. Corp. Finance 62 (June).
9. Fama, E.; French, K.; 2001; "Disappearing dividends: changing firm characteristics or lower propensity to pay?"; Journal of Financial Economics, 60:3-43.
10. Gordon, M.J. (1963). Optimal investment and financing policy. Journal of Finance, 18, 264-272.
11. Grullon, G. & Michaely, R. (2002). Dividends, share repurchase and the substitution hypothesis. The Journal of Finance, 57(4): 1649-1684. Gugler, K. (2003). Corporate Governance, Dividend Payout Policy, and the inter relationship between dividend, R&D and Capital Investment. Journal of Banking and Finance, 27(7): 1197-1321.
12. Jensen, M. (1986) , Agency costs of free cash flow, corporate finance, and takeovers, The American Economic Review, Vol. 76, Iss. 2, pp. 323 ̊ 329.
13. Kouki, M, & Guizani, M, (2009), “Ownership Structure and Dividend Policy: Evidence from the Tunisian Stock Market”, European Journal of Scientific Research, 25(1), PP. 42-53.
14. Chuanzhen Li, Liang Zhao & Yiwen Zhang.(2024). Economic policy uncertainty and cash dividend policy: evidence from China.Humanities & social sciences communications.
15. Lintner, J. (1956). Distribution of Incomes of Corporations Among Dividends, American Economic Review, 46 (3) , 97-113. McNichols, M. (2002). Research Design Issues in Earnings Management, Journal of Accounting Review, 19 (1) , 313-345 .
16. Maquieira, Carlos P. Arias, José T & Christian Espinosa-Méndez (2023) The relationship between dividend payout and economic policy uncertainty (EPU), ownership concentration and free cash flow in Chile,EconomicResearch-EkonomskaIstraživanja,36:3,2203208, DOI:10.1080/1331677X.2023.2203208.
17. Maxey, J. (2016). The Impact of Principal-Agent Conflicts on Payment Policies and Cash Flows: An Investigation in Conditions of Free Cash Flow.
18. Shleifer, Andrei, and Robert W Vishny. "Large Shareholders and Corporate Control." Journal of political economy 94, no. 3, Part 1 (1986): 461-88.
19. Trinh, N.T., T.P.T. Nguyen, and S.H. Nghiem, Economic policy uncertainty and other determinants of corporate cash holdings of Australian energy companies. International Journal of Energy Sector Management, 2022. 16(6): p. 1192-1213.
20. Xu, Zhaoxia. "Economic Policy Uncertainty, Cost of Capital, and Corporate Innovation." Journal of Banking & Finance 111 (2020): 105698.