مقایسه منظر صوتی در ورودی بازارهای شهری (نمونه موردی: بازار شهرداری و بازار قدیم شهر جم)
شقایق آریان پور
1
(
دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه مهندسی شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
)
احسان حیدرزاده
2
(
عضو هیئت علمی دانشگاه خلیج فارس-دانشکده هنر و معماری-گروه مهندسی شهرسازی
)
کلید واژه: منظر صوتی, ادراک مردم, بازار قدیم, بازارشهرداری, شهر جم,
چکیده مقاله :
صوت و منظر صوتي به عنوان محرك هاي احساسی هستند كه كيفيت فضاهاي شهري را تحت الشعاع قرار مي دهند. صوت به عنوان جزئي تفكيك ناپذير از اتمسفر شهري بر كيفيت فضاي شهري تاثير مي گذارد. امروزه افزايش و تعدد منابع صوتي مانند صداي ناشي از ترافيك، فعاليت هاي انساني و صداهاي مزاحم، منظر صوتي ناخوشايندي را ايجاد كرده و ادراك ذهني صوتي مغشوشي را در شهروندان ايجاد مي كند. اين موارد اهميت پرداختن به منظر صوتي در فضاهاي شهري را روشن مي كند. در همین راستا پژوهش حاضر، با هدف ارتقا کیفیت منظرصوتی بازارهای قدیم و شهرداری، واقع در شهر جم پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، شامل کسبه و مراجعه کنندگان بازارها است که از میان آنها، 150نفر (75 نفر به ازای هر بازار) به عنوان نمونه مورد مطالعه به صورت هدفمند انتخاب شده اند. پس از پیمایش میدانی و تکمیل پرسشنامه ها، داده ها در نرم افزار SPSS وارد شده و با مدل تحلیل عاملی اکتشافی مورد تحلیل قرار گرفته اند. مطابق یافته ها، ۲3 شاخص تأثیرگذار بر ارتقاء منظر صوتی در بازارهای قدیم و شهرداری در 6 عامل «منظر صوتی موسیقیایی محیط»، «منظرصوتی سرزنده محیط»، «منظر صوتی سمعی- بصری محیط»، «منظرصوتی تعامل و حمل و نقل محیط»، «منظرصوتی اقتصادی محیط» و «منظرصوتی طبیعت محیط» دسته بندی شدند. طبق نتایج به دست آمده اعوامل «منظرصوتی تعامل و حمل و نقل محیط»، «منظرصوتی طبیعت محیط» و «منظرصوتی سرزنده محیط» دارای بیشترین امتیاز از میان سایر اعوامل هستند. از مقایسه وضعیت دو بازار نیز چنین بر می آید که بازار قدیم دارای بهترین وضعیت (0.4365) و بازار شهرداری دارای نازل ترین وضعیت ( 0.436-) را به لحاظ کیفیت منظر صوتی داشته اند؛ و در انتها پیشنهاداتی برای ارتقا منظرصوتی دو بازار ارائه شده است.
چکیده انگلیسی :
Sound and soundscape are emotional triggers that overshadow the quality of urban spaces. Sound, as an inseparable part of the urban atmosphere, affects the quality of the urban space. Today, the increase and multiplicity of sound sources, such as traffic noise, human activities, and disturbing noises, creates an unpleasant sound landscape and creates a confusing mental perception of sound in citizens. These cases clarify the importance of addressing the soundscape in urban spaces. In this regard, the current research aims to improve the soundscape quality of the old and municipal markets, located in the city of Jam. The statistical population of the research includes businesses and customers of the markets, from among them, 150 people (75 people for each market) were purposefully selected as the study sample. After the field survey and completing the questionnaires, the data were entered into the SPSS software and analyzed with the exploratory factor analysis model. According to the findings, 23 indicators affecting the improvement of the soundscape in the old markets and the municipality in 6 factors: "musical soundscape of the environment", "lively soundscape of the environment", "audio-visual soundscape of the environment", "soundscape of interaction and transportation of the environment" , "Environmental Economic Soundscape" and "Environmental Nature Soundscape" were categorized. According to the obtained results, the factors "Environmental Interaction and Transport Soundscape", "Environmental Nature Soundscape" and "Lively Environment Soundscape" have the highest scores among other factors. From the comparison of the situation of the two markets, it can be seen that the old market has the best situation (0.4365) and the municipal market has the lowest situation (-0.436) in terms of sound quality; And at the end, suggestions for improving the sound landscape of the two markets have been presented.
1. شهابیان، پویان، لاریمیان، سیده فرزانه، 1395، بررسی منظر صوتی خیابان ولیعصر تهران با تأکید بر ادراک مردم از منظر صوتی، نشریه معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 17، صص. 248-237.
2. غفاری جباری، شهلا، غفاری جباری، شیوا، صالح، الهام، 1393، تأثیر طراحی آکوستیکی در تأمین آسایش صوتی در آپارتمان¬های مسکونی شهر تهران، نشریه معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 13، صص. 66-59.
3. لطفی، افسانه، زمانی، بهادر، 1393، نقش مؤلفه¬های منظرحسی در کیفیت محورهای مجهز محلی مطالعه موردی:محور علیقلی آقا در اصفهان، فصلنامه مطالعات شهری، شماره سیزدهم، صص. 56-43.
4. محسن حقیقی، نسرین، قلعه¬نویی، محمود، غفاری، عباس، 1396، ارزیابی مؤلفه¬های مؤثر در نقش-انگیزی و آسایش صوتی افراد در میدان نقش جهان اصفهان ، نشریه نامه معماری و شهرسازی، شماره 19، صص.151-133.
5. مهندسین مشاور مآب، 1395، طرح جامع شهر جم، وزارت راه . شهرسازی
6. یزدان پناه شاه آبادی، محمدرضا، سجادزاده، حسن، احمدی، مهرداد، کریمی مشاور، مهرداد، 1401، ارزیابی نقش منظر صوتی در احساس تعلق به محیط (مطالعه موردی: محله فرحزاد شهر تهران) ، نشریه هویت شهر، شماره 52، صص.22-5.
7. Cain, Rebecca, Jennings, Paul, Poxon, John,2011, The development and application of the emotional dimensions of a soundscape, Applied Acoustics 74 (2013) 232–239
8. D. Fowler, Michael, 2013, Soundscape as a design strategy for landscape architectural praxis, Design Studies, Vol .34, No. 1, pp.111-128
. 9. Fusaro, Gioia, D’Alessandro, Francesco, Baldinelli, Giorgio, Kang, Jian, 2018, Design of urban furniture to enhance the soundscape: A case study, Building Acoustics, 00(0), pp.1-15
. 10. Hasegawa, Yoshimi, Lau, Siu-Kit, 2021, Audiovisual Bimodal and Interactive Effects for Soundscape Design of the Indoor Environments: A Systematic Review, Sustainability, 13, 339, pp.1-30
. 11. Jiang Liu, Christian Albert, Xin-Chen Hong,2022, Audio-visual interaction and visitor characteristics affect perceived soundscape restorativeness: Case study in five parks in China, Volume 77, November 2022, 127738
12. Jo, Hyun In, Jeon, Jin Yong, 2020, Effect of the appropriateness of sound environment on urban soundscape assessment, Building and Environment, 179, 106975, pp.1-10
. 13. Kang, Jian, 2010, From understanding to designing soundscapes, Front. Archit. Civ. Eng. China, 4(4), pp. 403–417
. 14. Liu, Jiang, Kang, Jian, Luo, Tao, Behm, Holger, 2013, Landscape effects on soundscape experience in city parks, Science of the Total Environment, 454-455, pp.474-481
. 15. Mohammed Rehan, Reeman, 2016, The phonic identity of the city urban soundscape for sustainable spaces, Housing and Building National Research Center, Vol.12, Issue.3, pp.337-349
. 16.
Pouya, Sima, 2017, The Role Of Landscape Architecture On Soundscape Experience, Turkish Journal of Forest Science, 1(2), pp.183-193. 17. Wang,. Li, . Lin,. Weng,. Jiao Smart soundscape sensing: A low-cost and integrated sensing system for urban soundscape ecology research Environmental Technology & Innovation, 29 (2023), 10.1016/j.eti.2022.102965
18. Yang, Wei, Kang, Jian, 2005, Soundscape and Sound Preferences in Urban Squares: A Case Study in Sheffield, Journal of Urban Design, 10:1, pp.61-80
. 19. Young Hong, Joo, Yong Jeon, Jin, 2013, Designing sound and visual components for enhancement of urban soundscapes, Acoustical Society of America, 134 (3), pp.2026-2036
.