عوامل موثر در شکل گیری جغرافیای تاریخی امارت اردلان در عصر صفوی
محورهای موضوعی : باحث معرفتی و روش­ شناختی تاریخ پژوهینصراله پور محمدی املشی 1 , برومند سورنی 2
1 - دانشیار گروه تاریخ دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین (نویسنده مسئول) poor_amlashi@yahoo.com
2 - دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین bsorni@yahoo.com
کلید واژه: ایران, صفویه, کردستان, عثمانی, جغرافیای تاریخی اردلان,
چکیده مقاله :
جغرافیای هر حکومتی، در کنار عوامل گوناگون سیاسی، اقتصادی، دینی و غیره از مولفه های موثر در میزان اقتدار و نفوذ حاکمان می باشد. موقعیت جغرافیایی هر سرزمین و ناحیه ای بر روند تحولات داخلی و خارجی هر حکومتی تأثیر عمیق و درخور توجه دارد که در این راستا می توان گفت امارت اردلان در دوره صفوی به دلیل واقع شدن در نقطه تلاقی دو امپراطوری صفوی و عثمانی از حالت سکون خارج و در بطن و متن رویدادهای این عصر وارد گردید. بیداری و شکل گیری حدود و ثغور اردلان و ورود آن در جریان رویدادهای این دوره تاحد زیادی معلول موقعیت جغرافیایی و وزن ژئوپلتیکی آن بود که در قبض و بسط آن مولفه های گوناگون موثر بودند. در کنار این موقعیت ویژه، عوامل سیاسی، نظامی، مذهبی و زبانی نیز در ارتقا جایگاه این امارت در عصر صفوی دخیل بودند. این مولفه سبب گردید امارت اردلان در این عصر در وسعت و توسعه ی ارضی خود مسیر پر فراز و نشیب را طی نماید.
Every government's geography, along with politic, economic, religious and other factors is one of the most effective factors for determining the authority and influence of rulers. Geographical position in every country or area has an influential contribution in internal and external revolutions in their governments. In this regard, one can say that Ardalan Emirate changed from a passive position to a dynamic situation in Safavid era which place it at the heart of events occurred in this era, because it was at the intersection between the two great empires, Safavid and Ottoman Empire. Vigilance and formation of Ardalan borders and its involvement to events of this era, was to some extent, the effect of its geographic position and geopolitical weight which was influenced by contracting and expanding factors. With this specific position, political, military, religious, and linguistic factors contributed to the promotion of the position of this emirate in Safavid Era. These factors put the emirate on a very rough way to its development.
_||_